Agrypnia. SPiritus animales in naturali subtilitate moti, mediantibus fibris in organis Sensuum prompte recipiunt impressiones, variosque obeunt motus, quo in casu animal vigilare dicitur, cuius privatio est Somnus, quae duo necessaria vicissitudine se mutuo insequuntur. Vicissitudo haec si tollatur, ita ut Somnus vel deficit vel parcior sit, oritur Agrypnia.

Causae. Causa proxima omnis Agypniae est motus Spirituum animalium aut nimius, aut saltem continuus, in organa corporis vel interna vel externa, sensilium obiectorum impressiones Cerebro communicans. Causa autem perpetui aut nimii Spirituum influxus est 1. Obiectum sensile tam intra, quam extra corpus afficiens, et spirituum motum excitans, v. gr. Clamor fortior, Dolor quicumque, Tussis, Dyspnoea seu sensibilis molestia circa Pulmones, et frequentissime materia quaedam vitiosa in primis viis haerens, quae Agrypnias et Pavores Infantum inducit, Vigiliarum etiam post largam cenam, aut sub alvo obstructa, indubia causa exsistit. his accedunt Animae rationalis curae ac meditationes, quae Spirituum animalium motu ceu instrumento utuntur. 2. Causa secunda nimii Spirituum Influxus est ipsum Vitium morbosum, aut Spirituum animalium, quando mobiliores a calore, Febribus, etc. redduntur, aut a miasmate maligno vel animi Affectibus irritantur; aut ipsius Cerebri vitium Spiritus in continuo motu servans, vel propter pororum nimiam apertionem, inprimis per inediam, sub qua Cerebrum minus humectatur; aut propter fibras Cerebri irritatas per nutrimentum acrius ab alimentis acrioribus assumptis, aut per serum acrius undecumque Cerebro communicatum. Senibus Agrypnia frequentissime supervenit, partim digestionis primae vitio et Chyli nutritivi defectu, partim ex Cerebri ariditate et pororum apertura, liberrimum Spiritibus commeatum permittente. Melancholici denique molestissima patiuntur pervigilia; quia praeter phantasmatis melancholici continuam speculationem, eorum Massa sangu. acrior, et vitio digestionis primae acidior esse videtur, unde Spiritus acriores generantur, et insimul fixiores, motum impressum semel in Cerebro diu retinentes; fibrae etiam medullares Cerebri a nutrimento minus temperato vitiantur.

Prognosis. PrognosisVigiliae debilitatem inferunt. In aetate consistente, aut Sexu muliebri plus nocent, quam in aetate Iuvenili aut Sexu virili. In Morbis chronicis, praesertim melancholicis, citra noxam diu continuantur; nonnumquam tamen in fatuitatem terminantur. A Vigiliis Convulsio aut delirium malum.

Curatio. Curatio. Obiectum irritans removendum, spirituum impetus blandis anodynis, aut bene correctis narcoticis corrigendus, temperatis nutritivis Cerebrum humectandum. Ex quibus patet, Universalia vulgo dicta, nempe Venaesectiones, Purgationes, Interna. etc. nisi per accidens, nil conferre. Vera itaque remedia sunt refrigerantia et humectantia, hinc temperata blande nutrientia, et tandem papaverina. In specie Emulsiones ex Seminibus quatuor frigidis maior. Sem. Papav. et Amygd. dulc. cum Aqua Nymph. item Decoctum Hord. cum Papav. et Liquir. Sed papaverina et narcotica primatum ducunt: quibus Crocus, et suo modo Absinthium addenda sunt. Notandum vero, opiata omittenda esse, quando Vigiliae sunt instantis criseos signum, quando angustiam pectoris in Dyspnoea, Hydrope, etc. coniunctam habent, ne scilicet a somno fortiori suffocetur Aeger; quando Senes sunt insomnes, illis enim confortantia potius conducunt; et tandem, ubi vires exhaustae sunt, nisi saltem in parva quantitate et partitis vicibus exhibeantur.

Externa. Externe ad Agrypniam usitatae sunt Lotiones Manuum, Pedum et Temporum, cum Decocto fol. Lactuc. Nymph. Solan. Vitis, Flor. Chamom. Capitum Papav. factae. Inunguntur etiam Tempora Medulla crurum Vituli recenti, item Oleo Sem. Papav. express. Ol. Nucis mosch. expr. aut Ungu. Popul. cum Extracto Opii. Applicantur etiam Temporibus ac Fronti Emulsiones ex Nucleis Persic. et Sem. Papav. alb. cum Aqua Nymph. vel Lacte muliebri paratae. Itidem temporibus illiniri potest Liquor Vermiculorum in globulis Cynosbati repertorum. Cerumen ex auribus Asini extractum, et aliquali quantitate Temporibus illitum potens est narcoticum, sed periculosum. Turundae ex grano uno atque altero Laud. Opiat. Naribus indita; ut et Aqua Rosar. cum Opio et Croco tepide Temporibus applicata, somnum optime inducunt.

Vigilae Senum. In Vigiliis Senum conveniunt non tam anodyna, quam confortatia digestionem primam promoventia, v. g. Vinum dulce et Remedia ambrata atque moschata. Agrypniae in Catarrhis frigidis per usum Piperis albi, item per Electuaria ex Aromat. et calidis optime sopiuntur. Alii in Vigiliis nimiis, a cruditate Ventriculi, Spiritus Vini usum post cenam commendare solent. In Agrypniis cum Spirituum absumptione, Vina dulcia cum talibus analepticis sunt optima; aut si propinanda Papaverina, eadem Aromaticis socianda sunt, ad imitationem Philoniorum.

Somnus nimius. DIstinguendus est Somnus praeternaturalis nimius ab Impotentia vigilandi, dum Aegri ab operationum animalium imbecillitate, instar dormientium iacent, utut revera vigilent, et accessu cuiusdam Personae inconsuetae oculos aperiant, iterumque collabi sinant. Distinguendus porro est nimius Somnus praeternaturalis, a Somno nimio non naturali, post lassitudines, sanguinis excretiones, dolores, et quemvis etiam Spirituum subito exhaustorum defectum. Saepe porro Lipothymia in Hystericis, atque debilioribus post partum, et post largiores Venaesectiones, sub specie Somnolentiae, ingruit.

Cataphora. Si Somnus nimius praeternaturalis iungatur cum Delirio tali, in quo excitati Aegri vere delira loquuntur, ac denuo in Somnum relabuntur, vocatur Coma somnolentum et Cataphora. Si Delirium sit tale, ut licet dormiant, propter gravia Insominia tamen, quoad internas operationes animales revera vigilent, clamitent et inordinate sese moveant, dicitur Coma. Coma vigil. Comata haec observantur saepe sine Febri, licet utplurimum sint Febrium symptomata. Si sopor sit profundus cum delirio, et insigni oblivione, Lethargus. coniunctus cum Febre lenta, Lethargus seu Veternus appellatur. In hoc affectu Aegri momento citius omnium fere obliviscuntur, et excitati delira loquuntur, sicut ii, qui ex profunde somno excitati naturaliter, non adeo apposite respondent. Febricula lenta adest, eaque continua, quae fere vespertino ac matutino tempore exacerbatur. Calor nec acris nec mordax, pulsus frequens et magnus; Urina ut Iumentorum redditur turbida. Si Somnus sit adeo profundus, ut Aeger vix aut nulla ratione excitari queat, quin stertendo profunde admodum dormiat, salva tamen manente Respiratione, Carus. dicitur Carus, qui proximus est ad Apoplexiam gradus. Nam si ab interna causa oriatur, revera erit Apoplexia laxior; si ab externa, Carus dicitur, Proprieque Carus fit ab errore quodam externo, inprimis nimia Ebrietate, Fumis Carbonum, aut potuum fermentescentium haustibus; nimio Croci odore, abusu Fumi Nicotianae, diutiono sub Iuglande Somno, unde Nuces illae Graecis dictae sunt ka/ruai. Mercurii vapore Naribus excepto, contusionibus aut concussionibus capitis, etc. Huc Noctambulatio. pertinent Noctambuli, in quibus revera est Somnus vigilans et Vigilia somnians, dm clausis organis Sensuum externis dormiunt, sed per Spiritus paulo fixiores sub imaginationis actione agitatos vigilant. Ab hoc enim possessore moventur quidam, nescientes tamen quorsum. Uno nomine est validum Somnium. Clausis qidem oculis in locis, quae alias peragrare solent, conniventibus vero in locis minus consuetis, subinde non sine nocumento, vagantur. Est gradus levior Delirii aut Melancholiae hypochondriacae, Lunae phasibus auscultans, qui simili ratione curatur.

Causae. Causa. Sicut Somnus naturalis, ex aliquali Spirituum torpore, et phlegamtica dispositione oritur; ita nimius Spirituum animalium torpor cuiusvis Somni praeternaturalis causa proxima exsistit. Causam remotam suggerunt nimia aquositas aut pituitositas Massae sanguin. et hinc Cerebri; verl ea, quae Spiritus animales narcosi seu stupore quodam afficere possunt. Facile fieri potest, ut ratione Glandularum hinc inde in Cerebro reperiendarum, Lympha in motu suo impedita Cerebrum nunc inundet, nunc ex Massa sangu. mediante colluvie serosa, variis recrementis onusta, in Cerebrum destillet. A tali causa Spiritus animales torpidiores ac phlegmatici redduntur, eorumque debita expansio in porulis Cerebri hinc inde refertis impeditur. Hinc est, quod Hydrocephalus, et Morborum crises Lethargum inducant; quod Infantes, propter Cerebrum humidius, et Phlegmatici aut Catarrhis capitis obnoxii, facile in Somnum inclinent. Hinc est quod Suppressio Urinae, et crebrior Capitis lotio somnum inferant. Hinc est quod ventriculi Cerebri in mortuis multa aqua pleni reperiuntur, quod Lethargus ex vitio seri cum Arthritide periodice saepe recurrat; et gravi sternutatorio levetur. Quoad vim narcoticam, ex causis internis enatam, ac Spiritus figentem, hanc inexpugnabilis ista dormiendi necessitas et iunctum Delirium, effectus Opiatorum simillimi, confirmant. Huius virtutis subiectum est acre aleosum, non praecise in Capite, sed in primis Viis et Hypochondriis contentum. Huc facit Somnolentia in Peste, illa item ex aura venenata e pollice emissa, per Causticum actuale Pollici admotum curata; item illa a Vaporibus uterinis in Passione hysterica, et alias a Lumbricis, oriri observata. Febris lenta Lethargum concomitans, videtur esse ex genere Lymphaticarum. In Comate vigili praeter dicta in specie malignitatis narcoticae ratio est habenda.

Prognosis. Prognosis. Coma, praesertim vigil, in Febribus ardentibus utplurimum lethale est. Lethargici intra septem dies moriuntur, quos si effugiant sani evadunt. Sanatur autem Lethargus, evacuata vel sponte vel arte materia peccante per alvum, aut erumpentibus Parotidibus die critico, aut si fiat copiosa eius per os aut nares emunctio: quibus si adiungatur Febris, et reliquorum Symptomatum remissio, spes est Aegrum convaliturum: contra si accrescant Symptomata, et erumpat. sudor frigidus, inprimis in capite, lethale est. Tremor Lethargo superveniens est periculosus; contra superveniens Phrenitis salutaris; consequens vero Phrenitidem Lethargus lethalis exsistit.

Motus sit per fibras. MOtus omnis corporis fit per fibras, vel in Musculum collectas, vel in Membranam intertextas, per Spiritum animalem motas, concurrente tamen Sanguinis adiumento. Si partes istae fibrosae ex Cerebro nervos accipiant, voluntarium; sin ex Cerebello, involuntarium, seu naturalem prorus motum habent. Si involuntarie moveantur Musculi, et si cum insigni violentia ac molestia contrahantur partes seu internae seu externae, Convulsio clonica, Convulsio sive Spasmus, a trahendo, dicitur. Est autem haec Convulsio duplex, 1. Clonica, quando fit ultro citroque invita membri contractio et extensio; Tonica. atque haec est Epilepsia, 2. Tonica, quando membrum contractum rigidum sine vibratione permanet. Species. Ad speciem hanc posteriorem referendae sunt 1. Tetanus, anteriorum nempe et posteriorum Capitis musculorum Convulsio tonica, adeo ut Caput rigidum ad neutrum latus verti possit. 2. Emprosthotonos, esu Convulsio tonica musculorum mastoidaeorum, ita ut quandoque Mentum Pectori affigatur, quandoque Caput circumducatur, et aspera Arteria comprimatur. 3. Opisthotonos, seu Convulsio tonica musculorum Occipitis, qua Occiput versus Dorsum trahitur.

Convulsiones particulares. Ceterum ad Convulsionem tonicam etiam pertinent Priapismus, Satyriasis, Spasmus cynicus, Risus Sardonius, Cachinnus obrigescens ex inepta Venaesectione laeso nervo, et Affectus ille, quo genua rigent propter contractum nervum ac tendinem, qui per cavum Genu transeunt.

Spasmus flatulentus. Ad primam speciem, Convulsionem nempe clonicam, pertinet Cramba, seu Spasmus flatulentus, cui inprimis Ebriosi et Arthritici sunt obnoxii: praecipue autem Epilepsia, quae motus est convulsivus, Epilepsin, in quo membra corporis varie trahuntur, vibrantur et agitantur, sensuum exercitio quocumque utplurimum eius gradus. abolito. Haec sub sua latitudine gradus tres comprehendit, quorum primus pertinet proprie ad Vertiginem caducam, et abusive Epilepsiae tribuitur, quando nempe Aegri subito concidunt quasi somno sepulti, sed sine Spasmo aut Convulsione. Secundus gradus est, quando variis motibus corpus percutitur, saltando v. g. ridendo, pectus percutiendo, ridicula narrando, etc. Sensibus aut integris, aut in delirium abreptis. Tertius gradus est ex prioribus conflatus, ita ut omnis tam Sensuum quam Rationis usus pereat, simulque variis motibus corpus agitetur; dentibus strident, brachia iactiant, pollices arcte in manu claudunt, pedibus tremunt, corpus insigniter attollunt, incurvant, spuma per os reicitur; lingua morsu laeditur, etc. Quibus omnibus successive remittentibus, Aeger tamquam somno oppressus iacet, et ad se rediens nil omnino scit. Saltem de perturbatione Capitis, et omnium Artuum gravi lassitudine conqueritur. Primus gradus est vulgatissimus; secundus rarissimus, tertius Aegros pro obsessis a Daemone repraesentat, nisi Medici scientia innocentiam Aegri defendat.

Subiectum Convulsionum. Subiectum commune Convulsionum et Epilepsiarum, seu, quod idem sonat, Convulsionis tonicae et clonicae, sunt fibrae nerveae, et partes per fibras motae. Unde Spasmi atque Epilepsiae dividuntur in externas, quando membra externa, Brachia, Oculi, Pedes, etc. afficiuntur; et internas, quando Viscera interna membranosa affliguntur, uti fit in Colicis convulsivis, nephriticis, etc. plures enim sunt plexus nervei in Abdomine, ex pari vago oriundi, adeoque nervis intercostalibus coniuncti. Nil mirum itaque, si his convulsis, insequantur etiam pectoris et capitis Convulsiones, et deinde, ex turbato universo spirituum animalium ordine, Convulsiones etiam partium externarum.

Diagnosis. Diagnosis. Convulsiones externae facile patent: internae vero cognoscuntur ex Borborygmis Abdominis, et subitanea huius contractione aut intumescentia, tensione, et duritie, subinde et Umbilici interiora versus retractione, ex sensu contorisonis partium internarum, in specie Intestinorum; ex dolore lacerante circa Lumbos, ubi annexum est Mesenterium; supervenit deinde Respiratio difficilis, et interdum sensus suffocationis quasi laqueus Gulae iniceretur.

Epilepsia et Convulsionum causa. Causa Epilepsiae seu Convulsionum idem est Spiritus animalis, qui alias motum naturalem producit; sed cum hac differentia, quod in motu naturali ordinate et placide moveantur Spiritus, idque dictante prius aut Voluntate aut Anima naturali. In Convulsione autem impetuosus est et rapidus Spirituum animalium motus, in Spasmis quidem continuus, sed in Epilepsiis interruptus et inordinatus. In Epilepsiis autem habitualibus aut hereditariis, suspicor, non solum Spirituum impetum accelerari, sed et ipsos Spiritus e naturali sua crasi magis elasticos et cum impetu mobiles reddi. Causa remota in genere duplex est; prima, irritatio quaedam in parte sensili, eaque nervea, qua occasione Spiritus impetuosius moventur, atque motu hoc praeternaturali, in parte nervea ad Cerebrum usque continuato, simul commoventur reliqui spiritus, ita ut aperto quasi tramite cum impetu per ipsum nervum feruntur, et ita Convulsionem fibrarum istarum ac Musculorum, ad quos terminatur Nervus, inducant: ut in Punctura Nervi, irritatione Stomachi a vomitorio, Palpitatione cordis, Sternutatione, etc. abunde patet. Secunda causa est aliquid praeternaturale, aut in Cerebro haerens, quod certis intervallis commotum, Spirituum influxum placidum turbat, aut ipsis Spiritibus idem permistum, eosdem vitiose agitat. Sic videmus animi Affectus graviores, Terrores, etc. Epilepsias subitaneas non raro inducere.

Differentiae et signa. Differentiae. Epilepsia est vel per essentiam vel per consensum. Prior plerumque a causa remota seunda, posterior autem a prima originem ducit. In Epilepsia per essentiam nulla certe praecedunt paroxysmi sigsigna, adsunt Capitis symptomata, cum torpore aut depravatione quadam in functionibus animalibus internis: interdum sequitur fatuitas, et inprimis Lunae motibus auscultat. In Epilepsia per consensum, utplurimum praecedit alteratio quaedam in parte qualibet Epilepsiam veram inducens; et si focus sit in partibus remotioribus, aura quasi sursum ascendens Paroxysmum praenuntiat.

Epilepsiae ex irritatione. Epilepsiae, quae ex irritatione fiunt, variis modis contingunt, v. gr. post Cerebrum vulneratum et non rite sanatum propter fermentum acre relictum; post casum ab alto propter Sanguinem in cranio putrescentem et plus minus acescentem: item ex Lympha vitiosa et acri in Cerebri Ventriculis collecta, et piae Matris propagines irritante; ex vitio Stomachi, Lumbricis, Seminis retentione, et inde nata acrimonia: ex occluso Ulcere in Crure, ex Variolis et Morbillis ante sui eruptionem, vel non sufficientem excretionem; ex Melancholia, Colica praesertim convulsiva, usu Purgantium acriorum, et creberrime a scorbuticis et hypochondriacis Affectibus. Locus irritationis. Locus ubi fit ista irritatio est varius, nunc internus, ut Mesenterium, Genitalia, Lien, etc. nunc externus, longe a Capite remotus, ut in Carie Ossis pollicis pedis, tumore Digiti pedum minimi, etc. quibus in casibus quasi aura ascendit; aura vero haec assurgens non nisi sensus fallacia est, nullum enim datur spatium per quod moveatur, nec movens quod illud propellat, est itaque tantum fibrarum levior contractura successiva secundum nervi distributionem, sursum cum formicationis quodam sensu auram repentem repraesentante, continuata, donec ad principium Nervorum accedat, unde Spiritus animales ibidem violentius agitati facto quasi agmine et impetu in partes corporis erumpunt. Iuvat autem in hisce casibus ligatura, supra partem primario dolentem iniecta, non quod auram illam imaginariam inhibeat, sed quod partem inferiorem stupidam minusque irritabilem reddat.

Acidum irritant. Istud, quod ita irritat et occasionaliter Epilepsiam infert, praeter obiectum Nervos afficiens, ut sunt festucae Cranii, ex causis internis est inprimis acidum nervis inimicissimum, quodque eos vellicat. Locus autem irritationis est triplex, 1. Circa principium Nervi, quo pertinent Cerebrum, Cerebellum, et Medulla spinalis. 2. Circa medium, praesertim circa plexus. 3. Circa insertionem cuiusdam Nervi.

Epilepsia idiopathica. Quoad Epilepsiam per essentiam, ex vitio Cerebri et Spirituum animalium ipsorum natam; aliquid herterogeneum vitiosum Cerebro cum Sanguine instillatum, Spiritus vitiose movens, hic considerandum; vel aliquid praeternaturale ipsis Spiritibus permistum, quod vel immediate vel mediante Spirituum agmine occasionaliter commoto excitatum, ipsorum motus inordinate turbat. Huc pertinet Epilepsia hereditaria, illa ex fumis Iovialibus, ex Febre maligna, aut benigna male iudicat, ex suppresa narium Haemorrhagia vel Urina, ex suppressione Haemorrhoidum aut Mensium, ex discussa et non suppurata materia post aurium Dolorem, et illa denique, quae fit ex incipiente impraegnatione.

Stridor dentium. Inter pathemata, quae Epilepticos vexant, non ultimum est stridor Dentium, ex convulsivo maxillarum motu; qui et extra Epilepsiam a Paralysi musculorum, maxillam inferiorem deorsum trahentium, nonnumquam oritur. Spuma, quae per Os et interdum per Nares excernitur, est Saliva ab aere, per constrictas Fauces vi exploso, agitata et rarefacta.

Prognosis. Prognosis. Vertigo, vel Ephialtes crebrior, aut Splendores, variique colores oculis obversantes, Paroxysmi epileptici praenuntii sunt. Convulsio ex consensu facilius curatur, quam illa per essentiam. In Febribus malignis mortem portendit. Si toto corpore a Convulsionibus immuni, aut Labium convellatur, aut Palpebra, aut Lingua, portenditur vel mors, vel epileptica Convulsio. Epilepsia hereditaria, et post annum aetatis vigesimum quintum eveniens, raro curatur. In Iunioribus, aetaris, loci et victus mutatio ab Epilepsia liberat; in Pueris quidem pubertatis mutatio ac Venus, in Puellis vero menstruatio. In Paroxysmo, si ad usum sternutatoriorum non sternutet Aeger, indicium est, naturam succumbere. Mulier gravida Epilepsia correpta, aut Abortum, aut vitae periculum subit; licet et hoc non semper obtineat, teste Rhodio et Schenkio. Convulsio a copioso Sanguinis fluxu, Vulnere, Hellebori aut medicamenti purgantis usu, Hypercatharsi, Ileo, acutis Febribus, gravi Phrenitide, aut Vigiliis oriunda mala habetur; Febris autem Convulsioni superveniens melior censetur.

Curatio. Extra paroxysmum Curatio. Extra paroxysmum attendendum, ut causa remota tollatur, et Spirituum crasis aromaticis ac volatilibus emendetur, perversus vero motus anodynis corrigatur. In specie considerandum in Epilepsia, primarius ne sit morbus, an etiam per essentiam ortum traxerit, an causa eius remota externa vel interna fuerit. In genere observandum est 1. Epilepsias chronicas ex acido vitioso originem trahere, cuius incunabula fere semper intra, aut circa primas vias latent: adeo ut habenda sit ratio acidi destruendi et primarum viarum evacuandarum. Huc faciunt Curae Epilepticorum per Acidulas, Fontes Spadanos, Martialia, Decoctum Saponis hispanici in Lacte vaccino. Unde et absorbentia pro curatione Epilepsiae vulgo laudantur, quae non nisi absorbendo acidum operari possunt. 2. Si in membro particulari, eoque externo, radix mali fuerit; ligatura fortis desuper iniecta Paroxysmum imminentem cohibet; inustus autem Fonticulus, ut applicatum Cauterium, fermentum irritans evacuando, Morbum tollit. Setacea etiam et Vesicatoria, praesertim ubi ex Scabie retropulsa, aut similibus oritur Malum, quandoque Suturae coronali applicata, item Cranii apertiones, praesertim in Vulneribus Capitis, ab Epilepsia liberant. Si a Calvaria per Luem veneream cariosa oriatur Epilepsia, inprimis convenit Ustio. 3. Si proveniat eadem ab humoribus vitiosis, proficua sunt Decocta Lignorum, praecipue Guaiaci, quibus commode adduntur Viscus corylinus, quercinus, tiliaceus. Continuato enim usu humorum dyscrasiam alterant, et successive vitiosum evacuant: sed bene prius praemissa debent esse Universalia ac primas vias evacuantia. 4. Si cum Epilepsia iuncta sit Sanguinis consueti suppressio, proficua est Sanguinis missio variis in locis v. gr. Haemorrhoidibus apertis in illorum Suppressione, Hirudinibus internae Uteri parti applicatis, Vena in Talo secata Gravidis inprimis post septimum mensem, observat enim Vir celebris Zacut. Lusitanus, Gravidas epilepticas, secta in brachio Vena periisse, in Talo vero non. 5. Appropriata epileptica non prius conveniunt, nisi praemissa fuerint Universalia; et quidem Vomitorium antimoniale, si malum in primis viis haereat, vel purgans ex Mercurio dulc. et Scammonio sulpurato. Convenit etiam usurpare talia purgantia, uti et appropriata epileptica, ante Novi-vel Plenilunium. 6. Opiata appropriatis mista Paroxysmum optime praecavent, inprimis cum Camphora, vel Ol. Camphorae. Externe autem Oleo Buxi, propter vim anodynam, inungenda sunt Tempora, Nares et Pulsus. Sed abstineamus ab his Narcoticis ante praemissa universalia. Deinde non tam ad curationem crebrius, quam ad praeservationem, aut etiam atrocioris paroxysmi mitigationem rarius usurpentur, quia Epilepsiis diuturnis fatuitas supervenire solita ab opiatis promovetur.

Specifica antepileptica Regni animalis. Accedimus ad appropriata antepileptica. Selectiora ex Regno animali sunt Sanguis humanus, et ex hoc parata Spir. Sal volat. et Oleum. Colligi autem debet Sanguis ex Homine recens decollato. Post Sanguinem est etiam Secundina humana in Pulv. ad . Deinde Rasura Cran. humani, ex Homine violenta morte interempto ad . cuius etiam Oleum destil. Vertici inunctum paroxysmum arcet. Cranium human. cum Succino sublimatum suggerit Spiritum, et Oleum, antepileptica excellentia. Liquor C. C. succinatus, Spiritus et Sal volatile C. C. vel Eboris, Viperarum, valde prosunt. Si foetor est inimicus, Oleo circulanda veniunt cum Spiritu Vini, hinc aliquoties a calcinatis rectificanda. Spiritus et Oleum Cerebri humani, quin et Ossa hominis reliqua, pariter egregia sunt. Magis autem eminet Usnea Cran. humani, in qua confermentat est Mumia Capitis microcosmici. Quod si tamen experientiam consulamus, hactenus observare datum non est, remedia e partibus Corporis humani parata exspectationi MEdentium probe satisfecisse; aut saltem non plus praestitisse notatum, quam e partibus aliorum animantium petita ac praeparata: ut adeo non credamus, opus nos habere medicamentis ex humano Corpore desumptis, qualia plerique Aegrotantes non nisi cum horrore quodam et fastidio assumunt. Iuxta haec Dens Hippopotami philosoph. praep. singulare est specificum; fiunt ex hoc Annuli pdum digitis aut membro convulso applicandi. Excellens antepilepticum est Castoreum cum Spiritu Sal. ammon. in Essentiam sive Tincturam extractum, interne et externe usurpandum. Egregium etiam est Stercus Pavonis vel Anserum siccatum atque pulverisatum, ut et Ungula Alcis ppt. et Hirundines.

Vegetabilia. In Regno vegetabili eminet Paeonia mas, collecta tempore meridiei, Sole in Caput Draconis ingrediente, tam pulver. Radix, quam Grana seu Semina nigra. Appenditur etiam Radix tamquam amuletum. Flores Lil. conval. bene maturi, ante Solis ortum, dum rore maiali madent, collecti, protinus a pediculis abscissi, in lagenam bene clausam immissi et destillati, egregium dant Spiritum antepilepticum, saepius cum novis Floribus destillandum. Praemissis Vomitoriis multum conferunt Visci, inprimis quercinus, vel corylinus ad . Multa enim in Corylo latent, unde etiam Oleum famosum heraclinum Rulandi ex hoc ipso destillatur. Observandum tamen, usu Viscorum subiungenda esse purgantia, quia fermentum figunt, quod si remaneat, Febres acutas, aliosque Morbos inducere potest. Nihilominus vix cedit Corylo Lignum Buxi, inprimis eius Oleum, ad guttas 10. in Aqua Flor. Tiliae per aliquot dies propinatum. Sulpur etiam Vegetab. ex Lycopodio clavellato, vel quod nobilius est, ex Iulis Coryli, nobile est antepilepticum, praesertim pro Infantibus. Carbo Artemisiae rubrae, ipso Ioannis die sub Artemisia effossus mire in Epilepsia valet. Optimum etiam remedium sunt Flores Til. unde praestat Aqua spirituosa. Haec sunt primaria vegetabilia, quibus alia Cephalica plus minus aromatica subinde addenda.

Mineralis. In Regno minerali primatum obtinent Sulpura Antimonii fixa, quippe de natura Auri participantia; inprimis Cinnabar. Antimon. vel eius loco Cinnab. nativ. uti et Sulpur subtilius et fixius ex Scor. Reg. Antimon. ultimo artificiose praecipitatum, quod virtutes habet egregias anodyno-Epilepticas. Iuxta haec optimum est Vitriolum, inprimis eius Spiritus volatilis, beneficio Urinae humanae ex Capite mort. Vitriol. per regenerationem impraegnato destillatus; vulgaris enim nullius est pretii. Supersunt Succinum, egregium illud antepilepticum, cuius Sal volat. admodum potens est in Convulsionibus, in specie Febribus malignis supervenientibus. Hinc Liquor C. C. succin. aut Sal volat. Succin. cum Spiritu Sang. Human. mistum, sunt compositiones egregiae, quibus interdum Camphora additur, vim somniferam obtinens. Crystallus denique montana praeparata in Epile0sia per consensum Abdominis, ubi opus est forti penetrantioris acidi absorptione, multum praestat. Ex modo recensitis plures fieri possunt Formulae, v. gr.

Fol. et flor. Salv. ???. Flor. Lil. conval. ii. Flor. Lavendul. odor. i. Rad. Paeon. ver. i???. Fol. et Flor. Maior. . Cinnamom. elect. ???. Caryoph. arom. ii. Macis i. Infunde cum Vini Rhen. opt. ???xiv. Macerentur per 14. dies, et hinc destillentur. Potest parari cum et sine Castoreo; item post rectificationem potest addi q. s. Spiritus Salis ammoniac. vel similis volatilis, ut fiat Remedium eo generosius.

Aquae Flor. Til. Salv. et Meliss. an. i. Liq. C. C. succin. ii. Spirit. Theriac. camphor. 04???. Essent. Op. . Syr. de Poeon. . M. Dosis cochl. 3. vel 4. aliquoties de die.

Tremor. TRemor est involuntaria membri alicuius ultro citroque facta agitatio, a debilitate quadam tendinum muscularium originem trahens. Pro ratione graduum est maior vel minor, item simplex vel convulsivus. Minor est, qui vulgo post crapulam aut animi Affectus vehementiores contingit. Maior est, qui in remissione Paroxysmorum epilepticorum evenit, et cum Paroxysmo cessat. Dicitur hic Tremor convulsivus Spasmus, adeoque ad motus Corporis depravatos omnino revocatur. Nam qui Tremore laborant, membra libere movere nequeunt protensa aut suspensa, quin vibrentur modo sursum, modo deorsum. In hoc differunt Tremores a Motibus convulsivis, quod Tremor semper coniungatur cum motu voluntario, v. gr. Manus aut Pes vix unquam tremit, nisi ad cursum adigatur. In Motu autem convulsivo, Aegro nescio, ac praeter voluntatem motus spasmodici accidunt.

Tremor nunc universalis est, nunc particularis, nunc magnus, nunc parvus.

Causae. Causa Tremoris male reicitur in facultatem motricem debiliorem, et gravitatem Membri, ac si Membrum sufficienter moveri nequeat, qui huius gravitas ob imbecillitatem facultatis praeponderat. Causa enim genuina Tremoris est actio duorum, pluriumve musculorum simultanea, sive eodem tempore instituta, seu sint antagonistae musculi, seu non; sed tantum tales, qui ad membri motum concurrere solent. Inter Actiones talium Musculorum alia est principalis, alia minus, et p. n. adiuncta. Ita ut dum unus Brachium extendit, alter simul agens, illud torqueat aut siectat, vel alio modo moveat. Unde prior actio dat motum voluntarium intentum, posterior vero praeternaturalem, seu quasi convulsivum, unde Tremor.

Causa duplicatae huius p. n. musculorum actionis sunt Spiritus animal. qui naturaliter movent membra, influentes naturali motu; sed etiam praeternaturaliter moti depravate eadem agitant: et quidem in Tremore ex spirituum vitio est talis motus, ut cum in unum musculum agilius et copiosius influere debent, motu fere uniformi in geminos seu binos, pluresve distinctos distribuantur, et ita difformem motum iuducant; idque vel ex proprio vel ex partis recipientis vitio contingit.

Vitia Spirituum. Proprium vitium est, cum spiritus confuse admodum in gravioribus animi Affectibus moventur, ut in Ira, Terrore; et cum iidem, facultate narcotica fixiores, depravate per nervos feruntur, qua ratione post nimium potum Vini generosi membra tremunt subinde, non secus ac post inconcinnum narcoticorum usum. Sed hi a Spirituum vitio magis transitorii sunt, et denuo facile cessant. Quoad tremores graviores, plus minus inveteratos aut habituales, ad Partium selidarum. partem ipsam, Spirituum motum suscipientem, respiciendum, in qua suspicari licet, aliquid irritativi circa Nervi principium, progressum, aut insertionem occurrere, cuius occasione Spiritus sub motu voluntario non praecise ad determinatum, sed ad alios vicinos musculos ferantur, sicque tremulum motum inferant. Tremores Febribus supervenientes convulsivos esse, non absurde aliqui referunt. Vel suspicandum, quod in habituali et inveterato, nervus per quem influere, vel musculus in quem radiare debent Spiritus, ita sint vitiati, ut ob pores et meatus vitiose conformatos, aut fibras non rite situatas etc. legitimus motus Spirit. nonnihil perveratur, hique in Musculum motui intento destinatum, et simul deviatione in vicinum ferantur.

Causae remotae. His consideratis, Causae remotiores occasionales Tremoris etiam considerandae veniunt, inter quas sunt Venena et mercurialia, ut talia tractantes, v. gr. Aurifabri, subinde trementes fiant. Item qui incaute Cingulo sapientiae ad propellendam Scabiem utuntur. Item nimia refrigeratio, potus nimis frigidus, nive vel glacie refrigeratus; Mensium, Lochiorum et Secundinarum suppressiones, Fetus mortui retentio.

Prognosis. Prognosis. Tremor si superveniat aut succedat Paralysi, bonum indicium est motus naturalis nonnihil redeuntis. Tremor a causis internis dependens, minime periculosus est per se, sed de facili in graviores degenerat Affectus, videlicet Paralysin, Apoplexiam, Lethargum, Spasmum etc. Tremor Senum non secus atque hereditarius raro curatur. Si Tremor degenerat in Convulsionem, malum; si in Febri ardente Tremori accedat Delirium, malum. In Morbis ardentibus si Aegri manus attente contrectetur, et contremiscens illa quasi subito revelli videatur, Convulsionem, aliaque Symptomata portendit. Tremor ex retentis post partum Lochiis periculosus. Tremor et Epilepsia a Lethargo oriens malum est, quippe signum prostrationis omnimodae facultatis animalis. Tremor in Labio inferiori, fere imminentem Vomitum portendit in Morbis, ac revera est Motus convulsivus.

Curatio. Curatio. Inprimis removendae causae apprapriatis nervinis, tam internis quam externis. Pro varietate causarum diversimode instituenda est Curatio, v. g. in Malignis danda alexipharmaca; in retentis uterinis Lochiis pellentia; si ex fumis metallicis et mercurialibus, inprimis mineralia prosunt. Ad Evacuandum corpus mercurialia cum Extractis laxativis optima. Inter remedia nervina magis appropriata optima est Salvia, et eius praeparata, uti sunt Cerevisia salviata, Essentia Salviae cum Essentia Castor mixta, tam in usu interno, quam frictione externa. Succedit Melissa et eius Aq. spirituosa, Paeonia, Baccae Iunip. item Decoctum Lign. iunip. per modum Diaetae sudorif. Hic optime conducunt Decocta ex Lignis, substantia enim aromatica sua poros ac meatus corporis intrat, dissolvit mucositates, abstergit sordes; etc. In Senibus laudatur Fimus Pavon. cum s. q. Aq. vitae subactus, et in potu usurpatus, dosi . Item Ol. Buxi, corylinum etc. Si a Mercurio, Decoct. Enul. campan. optimum, v. g. rum. Radic. Enul. campan. ii. Faeniculi. 06???. Vin. i. Infus. per xii. horas. coq. ad casum tertiae partis; divide Colaturam in partes quatuor, sumendo unam partem mane et vesperi ut sudet, et exiliet sudor citrinus: hac potione utendum, donec talis color non videatur amplius. Aurata et Auri folia intus sumpta Mercurium alliciunt. Inter externa optima est Frictio membrorum cum Urina humana: vel Spiritus Lumbricor. Formicar. Salis vol. Armon. praesertim Nuchae et Spinae dorsi affrictus: v. g. rum. Aq. artic. A. E. ii. Sp. Lumbric. 06???. Formic. . Essent. Castor. ii. M. Item Decoctum fol. Fraxin. in Lixivio pro lotione partium tremularum laudatur.

Apoplexia. APoplexia est omnium functionum in sensu et motu subita cessatio. Ita ut taliter affectus non secus ac fulmine percussus iaceat, simulque vox auferatur, respiratione plus minus imminuta cum aut sine stertore. In hac plurimum functiones et motus spontanei laeduntur, minus vero naturales, utut in graviori malo interdum hi quoque plus minus afficiantur; hinc etiam Respiratio magis vel minus afficitur. Quad Signas. Pulsum, hic subinde vegetus, sed perquam durus percipitur, iam pusillus, iam vix observabilis. Color faciei et oculorum rubet utplurimum, Facies tumida, corpus calet, in paroxysmo diuturniore Facies pallere observatur. Membra sunt resoluta et laxa, ut si membrum elevatum sit, pondere suo statim delabatur. Aeger tactus, irritatus vel acclamatus nec sentit, neque loquitur; ore hiante et interdum stertente profundum dormit. Resolvitur subinde sphincter Ani, ut faeces aut iniecta Enemata inscio Aegro sponte sua effluant.

Hemiplexia. Hemiplexia est affectus talis dimidii corporis, qui dextras vel sinistras partes afficit, a sagittali Sutura usque ad Perinaeum. Observatur etiam a Lindano species Apoplexiae, proprio nomine carens, sed rara, ubi omnia infra collum motu et sensuprivantur, excepto Capite. Ultima Apoplexiae species est et levis, Paraplexia Paraplegia. seu Paraplegia, quae tantum in uno alterove membro, maiore vel minore contingit. Sed tres hos ultimos casus ad Paralysin referre solent. Dicitur aut vehemens aut levis, ratione causarum et symptomatum. Apoplexia levis curatu facilis est, vehemens seu universalis non nisi Febre superveniente.

Causa proxima. Causa proxima generationis formalis Apolexiae est deficiens Spirituum animalium motus in Cerebro et Cerebello, et hinc eorundem cessans influxus in genus nervosum ad membra reliqua. Si Cerebelli fiat culpa, non tam Apoplexia, quam Syncope cardiaca erit, in qua Cordis motu penitus sublato circulationis Sanguinis cessatio, et in Cerebrum distributio Spirituum vitalium necessaria tollitur, et mox pulsu ac respiratione interdum ad sensum penitus sublatis, sine sensu ac motu mortuorum instar iacent, seu sanguinis vitio, quod rarius, seu nervorum cardiacorum convulsorum culpa, ut in Affectibus hystericis et similibus; seu spirituum in suo ex Cerebello influxu inhibitorum causa eveniat.

Remota. Causa remota materialis seu occasionalis est vel interna vel externa. Utriusque, internae praecipue, ratione Apoplexia. fit Apoplexia, accidentalis vel habitualis. Utraque est Privativa. vel privativa vel positiva. Privativa est, quae citra directam Spiritibus inductam alterationem oritur: ut a suspendio, casu ab alto, a sanguinis effusione intra cranium, meatuum Cerebri obstructione qualicumque. Positiva. Positiva Apoplexia fit a causa, quae Spirituum animalium crasin vitiando, eosdem ad motum et functiones ineptos reddere, et ita narcosi ac stupore quodam afficere valet; qualis vis in opiatis, carbonum Causa privativae. fumo, fulmine notissima est. Privativa fit vel ob sanguinis deficientem naturalem circulum ad et per Cerebrum, ac inde cessantem Spirituum generationem; idque vel viarum vel Sanguinis culpa, vel ob Spirituum denegatum motum in Cerebro, et effluxum, ob pororum, et meatuum vitium, sive in centro eius medullari, adeoque corpore calloso, seu in eiusdem progressu circa corpora striata et caudicis medullaris initium, idque cum in universo Cerebro, nunc in altera eius medietate. Sanguinis motum circularem deficientem, indeque Apoplexiam natam, illustrat ligatura fortis collo iniecta. Hanc si fortius stringas, ut ita Arteriae carotides et Venae iugulares constrictae Sanguinis circulum ad Cerebrum tollant, eo ipso momento omnis motus et sensus perit, utut adhuc ad tempus supervivant. Patet hoc in Canibus, si facta cutis Colli apertione ligentur fortiter Arteriae carotides, ita ut adhuc parvae Arteriae cervicales liberae relinquantur, Canis equidem tum somnolentus ac torpidus iacet, sed tamen ad biduum fere supervivit, et actionibus animalibus maxime imminutis, quidquid superest vitae, beneficio Arteriarum cervicalium liberarum obtinet.

Obstructio vasarum. Causa igitur Apoplexiae est obstructio Venae et Arteriae. Verum non existimandum est, deficientem influxum Sanguinis, per unum alterumve Arteriarum Carotidum ramum, inferre Apoplexiam, sed potius ex impedito Sanguinis per Venas refluxu, et hinc eiusdem in Cerebri Cerebellique confiniis aut stagnatione, aut extravasatione potius Apoplexiam oriri. Eleganter enim Willis, maius esse periculum ex abundantia, quam defectu Sanguinis, asserit. Unde non nisi raro, et solum externae causae violentia talem Apoplexiam ex denegato Sanguinis per Arterias influxu oriri existimem, quin potius propter impeditum circulum, ex denegato refluxu, et hinc cerebri repletione, aut compressione, aut a sero extravasato repletione, sicque Spirituum impedito motu, viusmodi Apoplexias vitio Sanguinis circuli contingentes oriri arbitror. Impeditur autem Sanguinis refluxus, vel viarum, seu vasorum, vel Sanguinis culpa. Viarum seu vasorum culpa, ex contusione, ruptione, et similibus. Sanguinis autem culpa, quando nimis grumosus, crassus, in vasculis Meningum, et aliis vasis Cerebris haeret. Nam sicuti Sanguis subsistens in Pulmonibus Syncopen cardiacam, ita in Cerebro Apoplexiam infert; quae non nisi loco affecto differunt. Veteres ex ventriculis Cerebri obstructis, vel sero repletis fieri asseruerunt Apoplexiam, sed experientia hodierna contrarium demonstrat. Spirituum enim motus deficit ex prorum conniventia, cuius occasiones possunt provenire a contusione, concussione Capitis etc. a Sanguine grumoso, Abscessu Meningum, vel alia causa interna aut externa. An pituita extrinsecus circa spinalem medullam colligi, et ita Apoplexiam inducere possit, dubito, propter lentum eius motum; nisi vehiculo Seri aut Lymphae a motu naturali aberrantis, ad ista loca delata et collecta fuerit. Cuius exempla sufficientia habent Auctores, adeo ut Apoplexia privativa nunc dicatur sanguinea nunc serosa.

Causa posi tivae Apoplexiae. Sed ultra hanc privativam alteram Apoplexiam positivam dari confirmant tam opiata in maiori dosi sumpta, quam carbonum aut liquorum fermentescentium gas, ut et Vini vel Sp. Vin. abusus. Sed cum haec fiant a causa externa, etiam a causa interna enasci potest positiva, nempe a certo quodam Veneno narco tico et glaciali, in Ventre haerente, et enato propriae digestionis errore, occasione cuius Archaeus horrescat, fugiat, et ideas cadaverosas illius recrementi pariat. Unde subitaneo tali casu spiritibus istorum locorum terror excitatur; propter quem medullae latus debilius contrahitur, ac ita Paralysis Apoplexiae supervenire dicetur.

In hac hypothesi consideranda 1. Res ipsa, an sit? 2. Modus rei, an ita se habeat? Quoad prius, Interna. Apoplexiam excitari a causis internis, Spiritus animales stupidos et torpidos reddentibus, et ita positive operantibus, iisque circa superius orificium Ventriculi haerentibus, confirmatur 1. a iuvantibus; Vomitus enim et Clysmata acria hic prosunt, subtilia odorifera et aromatica, et omnia stomachica brevi recreantia. 2. A nocentibus, Halitus enim carbonum oretenus inspiratus gravem Vertiginem vel Carum infert, ex affecto inprimis Stomacho, Apoplexia et Cari differentiae. nam ob id vomitus iuvat. Sed Carus et Apoplexia nonnisi maioris aut minoris ratione differunt. Sic a Tabaci abusu et esu Fungorum idem sequitur. 3. Ab adiunctis, nempe Anxietate praecordiorum, Somnolentia, Virium defectu, Spirituum animal. inopia et torpore. 4. Ab antecedentihus; sic Vertigo per consensum Stomachi est prodromus Apoplexiae in Senibus. Plura de his apud Auctores exstant exempla. 5. Remedia appropriata v. g. Cinnabar. Antimon. Antimon. diaphor. etc. intra primas vias positive operantia sunt egregia.

Modus quo causae agunt. Quod posterius; modus agendi subitaneus, et frequenter momentaneus, non solo humorum serosorum aliorumve defluxu aut viarum oppilatione, sed virulentiae cuiusdam vitio Spiritus animal. fugantis et exstinguentis, fit. Equidem saepissime signa circa caput et animalem facultatem praecedunt. Sed semper sedulo investigandum, an aliae concurrentes circumstantiae plus minus Affectum Capitis per protopatheiam, an vero per deuteropatheiam designent. Haec quidem quoad rem ipsam satis clara, sed quoad modum rei res intricatissima est: An nempe per vapores et halitus, vel chymistarum effluvia volatilia stupefactiva, vel Sanguinis Circulum illustrari posset; sed his quamplurima obstant; plausibile tamen est, Spirituum stupefactio. narcosi percuti Spiritus animales et stupefieri, sed quomodo hoc ex praecordiis fiat, dubii haeremus. Nempe sicut opiata, Fungi, Gas Carbonum, etiamnum in Stomacho inferunt affectus soporosos, ita similis virulentia narcotica circa praecordia exsistens in regione Stomachi, Apoplexiam aut Paralysin inferre poterit. Modus tamen rei latet. Sufficiat differentiam Apoplexiae in positivam et privativam insinuasse; observando ab internis causis frequentius excitari accidentales, ab externis habituales, et quae ex causis internis oriuntur, forsan aeque frequentes esse Apoplexias positivas, quam privativas.

Causae remotae. Causae remotae seu antecedentes, quae subinde hic procatarcticae exsistunt, sunt contusiones, et concussiones Cerebri, tam cum, quam sine manifesta eius laesione factae; sive collabantur et angustentur pori, seu Sanguinis circuitus vitietur intra Cranium v. g. ex nimio sonitu, ex concussione a casu, ex ictu Oculi nimio. Sic aestus et frigus nimium, potus nimius Vini, Ebrietas, Ingluvies et Comessationes, item Morbi melancholici, suppressa Sanguinis evacuatio consueta, Veneris exercitium immodicum, vapores mercuriales et Thermarum sulpurearum, Affectus animi graviores, foetor Puteorum coenosorum, expositio nimis cita aeri post expulsas Variolas, Scabiem, etc. Apoplexiam intulerunt.

Apoplexiae distinctio. Distinguitur Apoplexia positiva a privativa, vitae genre, habitu Aegri, diaeta etc. Discernitur etiam Syncope cardiaca ab Apoplexia in eo, quod in Syncope difficilius spirent, et signa adsint gravissimae in pectore angustiae. In Apoplexia vero, utut alias vix manifesta vitae habeant signa, tamen spirandi difficultate parum vexari solent. Pulsus in Syncope deficit, in Apoplexia durus observatur, raro nullus, nisi in fortissima, ubi Sanguis plus minus in praecordiis stagnat, vel nervus cordis afficitur. In syncope externa frigent, facies pallescit, sudor erumpit frigidus, pulsu et respiratione penitus ablata. In Apoplexia nihilominus respirant, arteriae pulsant, extrema utplurimum calida, et facies rubicunda observantur. Praeterea in Apoplexia stertor adest fortis, quamdiu id, quod a Cerebro accedit, musculis Thoracis, ad complementum Respirationis, solum est ablatum, durante adhuc ebullitione naturali in Corde. In Syncope veor nullus est stertor. In gravi Passione hysterica Aegrae instar Apoplecticarum iacent. Distinguuntur tamen, quod in Suffocatione uterina dicta praecesserint Symptomata affecti Abdominis item; quod in Suffocatione hysterica pulsus observetur simul parvus, aut fere nullus, qui in Apoplexia admodum sensibilis est. Deinde Apoplectici Faciei colorem fere retinent, imo rubicundi ac tumidi subinde in Facie apparent, qui in Suffocatione uterina omnino perit, cum Facies palleat.

Prognosis. Prognosis. Apoplexia fortis est acutissimus et periculosissimus Affectus. Vehementia ex respiratione cognoscitur; nam qui Apoplexia moriuntur, suffocati intereunt. Unde quo liberior illa, eo minor Apoplexia est, et contra. Si spuma circa Os appareat, letale, certum enim est, suffocationem esse circa Cor a stagnatione Sanguinis, quando enim natura extremo conatu voluit Sanguinem propellere, inde suborat in Pulmone spuma est, et ad Os detrusa, et si aperto Ore spuma prodierit, desperata res est. Nempe spuma non praecise mortis, sed supremus naturae conatus est in talibus Aegris; oritur autem ex aeris et humoris plus minus viscidi mistura, adeo ut etiam Sanguis in spumam albam subrubicundam abeat, ad instar Cerevisiae obscurae, per agitationem tamen cum aere in candidam spumam abeuntis. Non ergo levis ista spuma adeo periculosum est signum, quae ex Saliva intra Fauces agitata oritur, et qualis est in paroxysmo Epilepticorum; sed illa, quae ex imo pectore, ex Sanguine stagnante per aerem rarefacto in Fauces foras ebullit; adeo ut in Apoplecticis post mortem, per Os, Nares et prominentes Oculos fervida spuma prodierit. Apoplecticis si cum difficili respiratione Sudor emanat, letale; Syncoptici nempe exsistunt. Apoplectici melius habentes post universalia aut aliquo modo excitati, si denuo somnolenti, aut plus minus torpidi sint, iisdem Recidivae periculum imminet, si quidem perfecte, licet curati, facile tamen recidivant.

Curatio. Curatio Apoplexiae instituenda est tam in Paroxysmo, ut resuscitetur Aeger, quam extra ipsum, ut observatis debitis evacuationibus, simulque Caput et Ventriculum roborantibus usurpatis, reditus Paroxysmi praecaveatur. Neque Aeger aperte convalescens est deserendus; aut enim stupidus manet, aut varia accidentia eum vexant, adeo ut si simus negligentes, facile paroxysmum reverti contingat. In Paroxysme. In Paroxysmo duo observanda, nempe Vomitus et Venaesectio. Si conditio Aegri respondeat, utrunique adhibendum. Clysteres et Suppositoria acria seu fortia sunt usurpanda. Vomitus optimus ad suscitandum Aegrum. Unde antimonialia laudanda, ut Infusum Croci metallorum, cum Ol. Cinnamomi Ori simul inuncto. Si ex impedito Sanguinis circulo fiat Apoplexia privativa, Vomitus non videtur conveniens, periculum enim est, ne vomendi conatu Sanguis et SErum circa Collum retineatur, et hinc istae partes magis obstruantur, cum naturaliter sub vomendi conatu Facies rubescere, Oculi tumescere et Collum inflari soleat. Venaesectio in Apoplexia tam positiva quam privativa convenit, propter impeditum plus minus Sanguinis circulum per Cerebrum aut Pulmones. Hinc depletis nonnihil vasis, et ita facilitata Sanguinis via, Vomitoria in usum vocari poterunt. Adeoque Venaesectio et Vomitus hic locum habent, modo vires respondeant, quae inde mensurandae, qualis Aeger ante paroxysmum fuerit. In Senibus loco Vomitus Clysmata acria, loco Venaesectionis Cucurbitulae cum scarificatione Scapulis applicandae. Attamen in Apoplexia privativa magis Venaesectio et Cucurbitulae, in positiva Vomitus et Clysmata conveniunt. Hinc illis praemissis, in privativa volatilia, in positiva aromatica sulpuren, mineralia fixa, etc. conducunt; quae omnia secundum Res naturales et nonnaturales diversimode limitantur.

Excitandus Aeger. In Paroxysmo opera danda, ut excitetur Aeger, et ut servetur libera REspirationis actio. Hinc posterioris ratione in loco non nimis clauso, sed aere libere perflato, situandus Aeger. Prioris autem ratione Sensuum organa quaecumque, et partes quaevis sensibiles fortius affricandae: mox instituatur Venaesectio, qua peracta, vel Vomitorium ordinandum, vel Clysma iniciendum. Non differenda Vomitoria, nam in sorti Apoplexia, magis revellere et Aegrum suscitare possunt; quamprimum enim Vomitus producitur, Aegri ad se redeunt; modo ne extravasatio humorum in Cerebro Apoplexia einsultum produxerint. Necesse est, ut augeas dosin eorum, uti et aliorum remediorum, quae excitare debent Aegrum. Propinentur Vomitoria in forma liquida, sociando simul Aquam spirituosam, ut Cinnamomi, aut similem. Hinc Syr, emeticus a ???. ad . Clysteres sint acriores, facti ex Herbis Salv. Origan. Calaminth. Rad. Pyreth. Cyclam. simulincoquendo Pulpam Colocynth. vel addendo Infus. Croc. metallor. turbid. ab ii. ad iv. etiam commode additur Sal gemmae. In caus praecipiti Clysmati ex Iusculo quodam communi, drachma i. et ii. Salis communis acuato, simul Infusio antimon. aut Syr. antimon. emeticus tripla vel quadrupla dosi ex tempore addi potest. Frictiones Plantarum Pedum cum Muria acri, aut cum Aceto et Sale, valent ad excitandum Aegrum; item Punctura extremorum; Odores acres ex salibus volatilibus penetrantioribus; aut Sternutatoria infusa, ac volatilia Linguae et Palato affricata, praesertim si iuncta sit Aphonia. Multum hic facit Electuarium Timaei contra Apolexiam et omnes Affectus soporosos, item contra Suffocationes Uteri.

Conserv. flor. Anth. et Salviae an. . Confect. Alk. compl. . Sal. volat. Succin. . Theriac. Andr. 04???. Pulv. Castor. i. Ol. destill. Rutae, Succin. Rorismar. an. gutt. iii. M. f. Electuar. de quo singulis quatuor vel quinque horis AEger Capiat magnitud. Nucis mosch. in Aqua quadam apoplectica. Simulque Lingua et Palatum fortiter fricabitur hoc Electuario. Si post horae quadrantem ad se non redeat Aeger, repete, et Naribus de sequente pulvere infla:

Rad. Helleb. albi . Fol. Maioran. Ocym. Meliss. an. i. Flor. Lilior. conval. Rad. Pyrethri, Castor. an. . Misc. f. Pulv. Prodest et Fumus Succin. aut fricetur Lingua et Palatum cum Spir. theriac. camphor. Spiritu Cerasor. rectif. paucis gutt. Ol. Cinnam. et Caryophyll. acuato, vel Extract. Salv. Oleo destil. Camph. et Succin. Oleo Rorismar. Ol. apoplect. Rhumelii, etc. Externe Vertex, Tempora et Nucha iisdem illiniri possunt. Sed observandum, ne nimis largiter locis illis illinantur, alias enim AEgri ad se redeuntes de insigni Capitis perturbatione et gravitate conquererentur. Applicantur recte regioni Stomachi, Laterem calidum superimponendo. Usitata sunt et Balsam. apoplect. Ol. Maioran. Lavend. Spir. Salv. etc.

Cum his ipsis administrationum modis etiam Aquae Vitae spirituosae apoplect. etc. Instillantur Ori, et Faucibus, acuandae praesertim Salibus et Spiritibus urinosis, v. gr.

Aq. apoplect. opt. . Aq. Lilior. conval. i???. Elix. vit. Matthiol. . Syr. flor. Tunicae . M. exhibeatur subinde per cochlearia. Vel

Aq. Lilior. conval. Menthae an. 06???. Spirit. Cerasor. nigr. i. Liquoris C. C. succin. rite pp. vel Spirsal. armon. anis. 04???. Ol. stil. Succin. gut. vi. Syr. flor. Tunicae . M. sumatur ut supra.

Cum his Spirituosis Aquis internis etiam hic externa a quibusdam expetuntur. Ut

Aq. Melis. Lilior. conval. cum Vin. an. i. Aq. Apoplect. . Aceti rutac. i. M. pro Temporibus et Naso.

Si his praescriptis non ad se redeat, Vomitorium et Clysma acre possunt iterari. Quin et Vesicatoria ampla Cervici et Cruribus applicanda. Si non nisi tantillum revocatus sit, Spirituosa continuanda, Vesicatoria applicanda, Cucurbitulae nunc cum, nunc sine scarisicatione Scapulis et Brachiis, imo in Vertice Capitis adhibendae, etc.

Hemiplegia. HEmiplegiae et Paraplegiae sunt Apoplexiae particulares, non omnia membra occupantes; quae nunc per se inchoant, nunc Apoplexiam sequuntur. Sane Apoplexiae, et hinc natae Paraplegiae singularem habent convenientiam, licet in modo fiendi differant; unde permutatio mutua earum, et in curatione remediorum identitas. Non rarum est etiam, Epilepsias in Paraplegias mutari, et contra. Paraplegiae, quae Apoplexiam, Epilepsiam, aliosque Morbos sequuntur immediate, Paralyses vulgo, sed male vocantur. In his tres gradus sunt distinguendi: 1. Cum Motus solum deficit superstite Sensu. 2. Sensus et Motus deficiunt, restante tamen partis calore. 3. Istis deficientibus pars simul continue frigida percipitur, quam insequi solet flacciditas notabilis, et hinc Marasmus.

Causae. Causa. Communiter obstructionem Nervorum accusant; Sed haec non est universalis causa, cum per consensum aliarum partium remotarum Paraplegiam fieri observatum fuit, v. g. ex Passionibus hystericis, item a Lumbricis, graviori subinde animi Patnemate, etc. Paraplegiae pro fiendi ratione nunc privativae nunc positivae esse videntus. Sed cum in specie Apoplexias non letales ordinarie in sequantur, huius permutationis ratio est inquirenda. Apoplexiam sanguineam universalem ex Sanguinis extravasatione, utplurimum letalem existimo. Alia sanguinea privativa, quae tantum ex motu Sanguinis in vasis Cerebri intercepto oritur. si universalis fuerit, quomodo in Paraplegiam abeat, obscurissimum est, nisi forsan Venaesectio largior motum Sanguinis promovendo, alterius Cerebri lateris Affectum particularem reddat, ita ut tantum in altera Cerebri medietate circa Nervorum exortum, et Sanguinis consistentis vitio, Paraplegiae oriantur.

Imo si Apoplexiae privativae sanguineae Paraplegia supervenerit, probabile est, ex Sanguine congrumato, aut subsistente, aquosum plus minus laticem fecisse secessum per Cerebrum in caudicem medullarem, vel Spinalem medullam, et sic unius alteriusve Nervi laesione Paraplegiam intulisse, in privativa et lymphatica, aut huic cognata. Unde Lymphae, materiaeve peccantis in caudicem medullarem versus interiora progressus, adeoque Obstructiones, vel eius in Medullam spinalem defluxus et compressiones certis in locis, Paraplegiam inferre possunt. Imo forsan aliqualis irritatio, contractionem fibrarum et membranarum circa principium Nervorum inducere, et hinc Spirituum influxum sufficientem impedire poterit. Positivam Apoplexiam etiam excipere Paraplegiam, res est nota, sed modus admodum obscurus. Probabile etiam est, Partes quasdam per consensum Nervorum sensu et motu plus minus privari, et hoc enim permutationis ratio Affectuum paralyticorum et convulsivorum, atque earum identitas explicari possunt.

Prognosis. Prognosis; Paraplegia quaevis difficilis est curatu, levior curatu difficilior; gravissima difficillima. Si parti paralyticae vel Tremor superveniat, vel doloris molestia, bonum signum. Quo maior calor, eo maior spes.

Curatio. Curatio. Eadem fere, quae in Apoplexia univesali danda sunt remedia appropriata. Vomitus in Paraplegia optimus, et quidem efficaciter satis procuratus, si nempe sequitur Apoplexiam positivam. Si privativam, magis Venaesectio, Fonticuli, Vesicatoria et Cucurbitulae inter Scapulas conveniunt: utrobique autem Venaesectio adhibenda in Plethoricis, aut quibus sollennis Sanguinis excretio suppressa fuerit. His praemissi inter remedia interna laudantur sudorifera, tam generalia ex Lignis, quam in specie Aurum diaphoret. Poterii, Cinnab. Antimon. Corallia, Salia volatilia, Spir. Sanguin. human. Liquor C. C. succinatus. Optimus est sequens Bolus in Adulto.

Conserv. flor. Tunicae . Auri diaphor. . M. pro 2 dosibus. Decocta LIgn. Sassafras, Bacc. Laur. et Rad Helen. his appropriatis interposita sunt optima, v. g.

Rasur. Lign. Sassafr. i. Herb. Rorismar. Mi. Bacc. Lauri i. coq. in Aq. et Vin. aa. ii. in fine adde Spir. Iuniperi v. Spirit. Sal. armoniac. ii. Syr. flor. Tunicae ii. Misce.

Externa. Externe Vertici, Spinae dorsi, aut loco, unde oritur Nervus partis affectae, illinenda conveniunt Olea destil. Succin. Lavendulae, Spicae, Baccar. Iuniper. Rorismarin. Amaraci. Galbanetum Paracels Spir. Vin. camph. ter vel quater de die calide affricando. Conveniunt etiam Essent. ex infusis Nervorum, vel Aq. articularis, Tinctura Castor. Spiritus Lilior. convall. cum Vino ad frictionem dorsi, item Spirit. et Sal. volatil. Lumbricor. aut Formicar. Quos si Spina dorsi his bene perfricata fuerit, applicandum denuo linteum calidum, Gummi Ladani, Tacamahacae, Styracis vel Animae suffumigatum. Cum huiusmodi Frictionibus, et Litibus calidis ac penetrantibus irritentur partes sensibiles, et huius medio provocetur plus minus Spirituum impetus; propterea et ipsas partes ita resolutas his modis tractare consultum est, ac propterea hic praestat dictis Litibus addere praeparata ex Alumine plumoso. Tandem Balnea ex Formicis seu Stuffae siccae hic quoque locum habent.

Paralysis. PAralysis est resolutio membrorum talis, ut in ipsis motus primario deficiat, superstite plus minus Stupor. Sensu. Stupor contra est Affectus, in quo deficiente in partibus Sensu superest Motus. Paralysis igitur est resolutio et relaxatio istius constructionis, quam debet habere Nervus, Tendo, Ligamentum, quibus mediantibus connectuntur et moventur Artus, et quae ipsa instrumenta laxiora non possunt movere istas partes. Quod si in Paralysi, Motu laeso, remeneat Sensus Tactus, vocatur Parhesic. Parbhesis, qualis est, quae Scorbuticos affligit, aut post Colicam accidit. Quando vero motus et sensus una perenunt, dicitur Paralysis, gravior scil. species.

Differentia Paralyseos et Paraplegiae. Differunt Paralysis et Paraplegia 1. Origine, nam Paraplegia sequitur Cerebri et Spinae morbos, et comitatur Apoplexiam, Epilepsiam, Convulsiones, etc. Paralysis vero sequitur Scorbutum, Colicam convulsivam: quandoque copiosam ingurgitationem Vini.

QUATUOR modis laeditur visus. 1. Quando aboletur, in Caecitate. 2. Quando imminuitur in Visus Hebetudine. 3. Quando depravatur. 4. Quando augeri videtur, et obiecta nimis colorata et spelendida apparent. Frequentiores autem Affectus Oculorum sunt 1. Unguis. 3. Leucoma et Sugillatio. 3. Cataracta et Suffusio. 4. Gutta Serena.

Unguis Oculi. Unguis fit, quando tunica quaedam, utplurimum a Cantho maiore circa Nasum enata, foramen Pupillae claudit et nullum concedit transitum radio visio. Si tunica haec tenuis et albida sit, Unguicula vel simpliciter Tunica dicitur; sin vero carnosior Pannus. Causae. exsistat, Pannus audit. Causa talium sic habet; Lacrimae salino acidae aut acres carnem in Angulo maiore arrodunt, hincque membranam adnatam laedunt, unde nutrimentum transudat et coagulatur in concretum eiusmodi membraneum. Si fortius penetravit ista rosio et vascula Sanguinis laesit, Sanguis novas vias facit et venulas repraesentat; Pannus itemdem lividus, obscurus et dolorosus est, adeoque Tunica maligna sive cancrosa audit; si vero Pannus candidus, clarus, tenuis et indolens sit, benigna dicitur.

Audictus laesio. LAeditur Auditus 1. Quando imminuitur autaboletur in Surditate et Barycoia. 2. Quando depravatur in Tinnitu Aurium.

Causae. Surditatis causae sunt vel Auris externa abscissa, vel meatus auditorius obstructus a Cerumine aut externis illapsis, vel membrana Tympani rupta, exesa, aut ulcerata, vel Nervus auditorius male insertus, aut obstructus, vel compressus. Causae externae sunt casus ab alto, nimii sonitus, v. g. ab explosione Sclopetorum, Morbi acuti ad statum properantes, et per haemorrhagiam criticam finituri. Prognosis. Quoad Prognosin, Surdi ab ortu raro curantur. Surditas per se et independens curatu difficilis. Surditas in acutis cum Urina cruda delirium portendit: Sed cum coctionis signis bonum, et Haemorrhagiam Curatio. criticam promittit. In Curatione Surditas critica sponte cessat. Sia Cerumine obturentur Aures, id attenuetur per Succ. Absinth. Spir. Unin. aut Salis ammon. Oleum Amygdal. amar. etc. dein eximatur. Sin ex aliis causis fuerit malum, fere semper Tympani et Nervi acustici habenda est ratio, ut horum tonus aromaticis et nervinis restauretur. Hinc remdia inter excellunt Ambra et Moschus; vel Aqua Origan. cum Vino destillata, vel Aqua Card. ben. Item Essent. Absinth. Castor. Succin. Betonic. aut Caryoph. Spir. acusticus Mynsichti, vel Barbette, cum Bombace Auribus admotus. Facit huc Oleum still. Succin. cum Ol. Nucl. Persic. Item Aq. magnanim. et Spir. Formic. vel rum. Rad. Helleb. nig. . Rad. Cal. arom. . Pulp. Colocynth. ???. Bacc. Laur. excort. . Sem. Cumin. i. Spir. Vin. v. M. Stent. in Infuls. per aliquot dies; Colaturae expressae guttae aliquot Auribus indantur. Si ex casu aut percussione, egregia est Aqua Cyclaminis per alembicum destillata, vel Emplastrum ex Tacamah. et Cerato de Beton. Capiti imponendum.

Tinnitus Aurium. In Tinnitu aurium sonitus percipitur qui non est. Causae sunt vel Aer Auris internus vitiose motus, vel Tympanum variis ex causis commotum et vellicatum. Hinc percussio Capitis, casus ab alto, turgescentia Sanguinis in Cephalalgia vel Febribus acutis, et quidquid aut Tympanum irritat, aut Aurem internam commovet, inter causas externas refertur. Prognosis. Quoad Prognosin; Tinnitus in Febribus ardentibus sponte curatur. Si per se Morbum chronicum constuat, raro tollitur et tandem ad Surditatem Curatio. declinat. In Cura laudantur Suffitus ex Absinth. Abrotono, Origano, Melissa, Euphrasia, Verben. tem ex Succino vel Gum. ammon. item Ol. Nucleorum Persic. et Spir. Urin. cum bombace Auribus inditus. Admodum laudatur seq. rum. Helleb. alb. Castor an. i. Costi ver. 04???. Rut. i. Euphorb. . Amygd. amar. i???. Coq. in Ol. Rut. quod tepide instilletur. Si fiat ex casu: rum. Aq. Calc. viv. cochleare i. Succi Cep. cochl. ???. Ol. destil. Spic. gut. 4. M. et Auribus instilla.

Interne in Affectibus Aurium, praemissis universalibus, prosunt Sassafrata, Succinata, etc. Quae eo melius operantur, si sudor post eorum assumptionem exspectetur.

VItia Custus et Olfactus. VItiato uno horum Sensuum vitiatur et alter. Laeditur autem uterque 1. Quando immiunitur aut aboletur, vel ex defectu Spiritus animalis in Apoplexia, Paralysi, etc. vel ex vitio organorum. 2. Quando depravatur, ita ut odores vel sapores falsi percipiantur, propter organa a variis humoribus et halitibus peregrini saporis infecta. Sic Olfactus depravatur ob Scorbutum oris, vel Ulcus narium in Lue venerea. In Ictericis gustus fere amarus esse solet; Quo forte picantium gustus referendus; et Catarrhi utrumque sensum aut depravantes aut abolentes. In Prognosi, si a Catarrhis, abest periculum; si inveteratum sit malum, difficile est curatu. Quantum Curatio. ad Curationem, in imminutione aut abolitione causa removenda, respectu habito ad Catarrhum; deinde organa confortanda per nervina, v. g. Olea et Essent. Maior. Puleg Rorismarini. Hinc Naribus commode illinitur Balsam. Maior. ex Oleo. Vel fiat Suffitus ex Gum. Anim. Succin. etc. In Olfactu depravato eadem locum habent. In Gustu autem depravato causa prius removenda, v. g. Ictericis Vomitus convenit: deinde Linguae tonus restituendus cum Sero lactis acidulato, vel Rad. Cichor. condit. Alias masticetur Raphanus ante pastum; vel subinde colluatur Os Succo Acetosae, vel Syrupo exinde cum Saccharo parato.

SEnsuum omnium communissimus est Tactus; nam omnes reliqui non sunt nisi Tactus speciales. Praeter eius abolitionem et imminutionem in Apoplexia Dolor. Paralysi, et Stupore; hic ipse interdum augetur et simil depravatur in Dolore, qui etiam omnibus Sensibus communis est: fit enim, quando in organum tam vehemens contingit impressio, ut illud nimis moveatur; in specie, si fibrillis nerveis obiectum quoddam tactile occurrat: quod eas nimis vehementer moveat. Tactus enim organum sunt Fibrae, earumque subtilissimae fibrillae, quae a fortiore et vehementiore obiecti motione celerrime vibratae, exinde violenter admodum separantur, divelluntur, et velut lacerantur, unde quaedam ab aliis divulsae contractiva quasi vi abbreviantur, et alias illaesas violenter trahunt ac lacerant; unde Dolor, et remoto obiecto Doloris continunatio. Affectis fibris vibrationis istius occasione Spiritus animales et ipsi ad certum motum determinantur, ad Cerebrum nempe, ubi in Sensu communi fit formalis Doloris perceptio, seu Sensus Doloris internus. Hinc fit, ut Convulsiones saepe dolorem sequantur; et vice versa convulsivus impetus doloris incrementum inferat, cum exinde pars dolens tendatur et pulsatoria molestia afficitur. Atque hic est primus Doloris actus. Quod si autem fibrillis iam laesis obiectum, naturale licet, appropinquet; tunc fibrillae vel tantillo contactu vibratae novam doloris impressionem facere solent v. g. in partibus vulneratis aut ulceratis; inprimis si nervosae sint, quae fibrillas habent copiosiores quam sanguineae.

Dentium dolor. DEntium dolor fit nunc per consensum ex affectis Gingivis; nunc per essentiam cuius causa est acor vitiosus, modo ex vitiosa Dentium nutritione proveniens, modo a seri vehiculo ad Dentem deposito, ut in Scorbuto et Lue venerea: forsan et collecti humores acres in cavernula Ossium Maxillae superioris intra Oculum multum contribuunt. Ipsi Dentes indolentes sunt, hinc Subiectum Doloris est membrana eorum intima ab expansione Nervi orta, cuius fibrae hinc inde in Dentium substantiam se insinuant. Ex illius autem contractione insequuntur etiam crispationes fibrarum vicinarum per consensum, Causae. et ex fibrillarum ac porulorum angustia, nunc Sanguis nunc Serum aut Lympha cum tumore stagnant. Acidum illud Dentes rodens et corrumpens, successive cariosos et cavos reddit, unde frustulatim excidunt. Subinde in cariosorum cavitatibus ex alimento non assimilato generantur Vermiculi, dolorem non leviter exasperantes. Causae remotae ratione nutritionis laesae, sunt assumpta saccharata, dulcia, fervida, nimis frigida, inprimis acida, Spiritum dentium insitum labefactantia, et hinc eius texturam vitiantia: ratione acoris peregrini in vehiculo seri, sunt scorbutica et venerea Sanguinis et humorum Cacochymia, inprimis si Dentes antea non bene se habuerint. In Prognosi, contumacior dolor Convulsiones, Vigilias, etc. inferre potest.

Curatio. Curatio. Dolor sistendus, acidum corrigendum, Dens cariosus evellendus, et Vermiculi enecandi. In Scorbuto odontalgicis miscendum Decoct. Cochlear. et Nasturtu. In Lue venerea, Decoctum aut Essentia Guaiaci. Dolrem sistunt Pilulae ex Opio Denti inditae, vel eius Essentia cum bombace immissa, aut Dentibus et Gingivis affricata. Virtute Opii operatur Theriaca, externe Malae applicata, addito in Ardore erysipelaceo Sale Absinthii. Subinde tamen Opiatis hisce universalia praemittenda: observatur enim, ex intempestivo eorum sus Sensuum stuporem, Vertiginem, Gravedinem capitis, imo et mortem nonnumquam insequi. Si suspicio sit Scorbuti, teneatur crebrius in ore Lac tepidum. Simili virtute operatur Nicotianae fumus, praemissa, si opus est, purgatione, aut ipsa Herba masticata, cavendo salivae deglutitionem: Item Decoctum eius cum flor. Chamom. ut et Decoct. Hyoscyam. in Vino, vel Aceto, vel Aqua, in or edetentum ac gargarisatum. Camphora Denti intrusa, aut soluta in Spir. Vin. rectif. vel Spir. Sal. armon. cum Calce viva et Spir. Vini parato, egregie comfert. Egregium est Oleum destill. Caryoph. vel quod melius, Ol. stil. Orig. cretici, Denti instillatum; item Ol. Buxi cui tamen praefertur Ol. stil. Sabinae, nam et sabinae decoctum in Vino, vel Cerevisia excellens est, et vermes simul enecat, item Oleum Terebinth. cum Camphora, aut Balsamus Sulpur. Essentia Guaiaci, aut Sassafras, vel, quod melius, Essentia benzoina, cum opiatis mista multum confert. Accedit Elix. Propr. s. acido; item Sulpur auratum Antimonii quod acidum absorbendo dolorem sopit. Laudatur Decoctum Spic. Nard. in Vino, et in Lue venerea Decoct. Gumm. Iuniper. in Aceto, pro oris collutione. Sed caute usurpentur Decocta in Aceto, quia plus nocent, Dentium compagem friabilem reddendo, quam prosunt stuporem inducendo. Accedunt Curationes magneticae per Persicar. in Aqua maceratam, deinde applicatam, et tandem in Fimo sepultam, ut cito putrescat; vel per Os dextri Femoris aut Brachii Bufonis a carne nudum, Gingivis fortiter affricatum. Sunt et Curationes tr ansplantatoriae in Odontalgiis habitualibus, exscindendo nempe Festucam Coryli, et hinc Sambuci vel Salicis, sub cortice separato, qua punguntur Gingivae dum sanguinent, deinde Lignum cruentum immittitur loco, unde exscissum fuit, cortice denuo applicato et luto probe circumdato. In Odontalgiis Gravidarum non contemnenda sunt Emplastra ex Gum. Tacamah. aut Caran. malax. cum Bals. Peruv. aut Oleo Papav. Temporibus applicata, si Maxilla superior doleat, sin inferior veo, prope Aures. Quidam ex Gummi Elem. cum Mastiche; alii ex Gum. ammon. in Aceto soluto eadem parant.

Tumor Maxillae. Si adsit insignis Maxilla Tumor, pessime promovetur Abscessus Emplastro de Meliloto. Si parvus Tumor intense dolens circa radices Dentium emergat, suppurandus est applicando frustula Ficuum nonnihil assata, et Abscessus Aqua cum Melle probe mundificandus, ut materia omnis excernatur, tantillum enim fermenti recidivam facit: interdum hic Tumor sponte rumpitur, et materia per se excernitur. In contumaci Odontalgia, ubi metus est gravioris Mali, accedendum ad purgationem cum Ialappa, ad Venaesectionem largiorem, vel ad Cucurbitulas Scapulis, Cervici, Cubito, imo et Maxillae applicatas.

Cephalalgia SI ista Capitis regio, quae Ossibus Cranii circumscribitur, doleat Cephalalgia dicitur, estque nunc interna, quando dura Meninx afficitur, quae duplici constat tunica, quam vasa sanguifera multis anfractibus oberrant: adeo ut dilatatis vasis a Sanguine, dilatetur et Tunica, unde Dolor capitis, fere semper tensivus, et simul pulsatorius. Nunc externa est, quando Pericranium, hinc Panniculus carnosus, Musculi, ipsaque adeo Cutis, in laesionibus externis, item ex materia super Cranium collecta in Lue venerea, acerbe dolent. Si dolor iste universum Capitis tractum ab ossibus Cranii circumscriptum occupet, et ob causam in Capite fixam Cephalaea. contumax fuerit, Cephalaea dicitur. Si dimidium Hernicrania Caput ratione Suturae sagittalis tantum doleat, Hemicrania vocatur, estque utplurimum valde contumax. Si unica tantum Capitis pars inter sagittalem ac temporalem afficiatur, dicitur Ovum, a magnitudine nempe loci dolentis. Si dolor fixus sit, et Clavus. contumax in uno parvo loco, Clavus appellatur, qui fere continuus est, cum Ovum subinde intendi et remitti observetur. Si Occiput solum doleat, idque cum sensu frigoris in Mulieribus, oritur utplurimum ex Utero.

Cephalalgia calida. Cephalalgia nunc calida dicitur, ratione sensus caloris, inprimis circa frontem, et Sanguinis fervore, vel membranarum spasmo circa partes interiores Frigida. eundem detinente; nunc frigida, quando sentitur Frigus, aut saltem Capitis gravedo. Est denique Per consensum. vel per consensum, vel per essentiam. Cephalalgia per consensum oritur absque ulla vaporis aut humoris transmissione, ex sola membranarum Capitis cum partibus aliis membranosis communicatione, intercedente Nervorum consortio; Spasmus enim in Ventriculo vel alibi inceptus, nervorum et membranarum ductu ad Caput continuatur; unde Dolor talis per consensum, saltem tensivus, et hinc pulsatorius observatur. Sic notissima est Cephalalgia ex Hepate, Liene, Utero, Intestinorum Vermibus, et interdum ex Dente carioso.

Per essentiam. Cephalalgia per essentiam est vel accidentalis, vel habitualis; sic Vulnus Capitis accidentalem infert, sed si post Vulnus curatum remaneat atonia partis laesae, redibit Cephalalgia habitualis. Utraqque sit vel a Sanguine, vel a Lympha. Sic Sanguis turgescens Causae. et ebulliens in Febribus Cephalalgiam infert, impetuosius vasa Meningum distendendo. Huc. facit Sanguis ex nimio aestu magis dissolutus, vel nimio Vini pout turgescens, (ubi ad est et Artuum lassitudo, nisi sudore praeveniatur) vel ex frigore et effluviorum retentione similiter turgescens, ut aceam ipsa transpiranda salina, membranis infixa, Dolores inferre. Pariter Sanguinis evacuationis consuetae, Haemorrhagiae, v. g. Narium, Mensium, etc. suppressio; item Sanguinis turgescentia uno alterove die, antequam Menses prodierint, Cephalaltias inferre solent. Faciunt huc Odores fortiores, v. g. Moschi, Ambrae, imo et Rosarum in iis, qui systema nervosum habent tenuioris texturae; qui vellicant membranam Narium superiorem, et ad hanc derivata a dura Matre filamenta nervea, quibus vellicatis tenditur ista Mater, unde Sanguinis circulus remoram patitur, et supervenit Dolor capitis pulsatorius et tensivus. Quoad serum aut Lympham, si haec vel stagnet, vel peregrino sapore, ut in Scorbuto, iinquinetur, Hemicranias aut Cephalaeas infert, Membranas Capitis affligendo. Si acrius sit illud, quo inquinatur, dolor est lacerans et lancinans; sin minus acre sit, gravativus est cum sensuum torpore, ut in Coryza incipiente.

Humur viscidus stagnans. Praeter Sanguinis et Seri vitia, accedit viscidum acre recrementum, vel depositum vel genitum in Capite, quod in omni Cephalaea aut Hemicrania habituali peccare videtur, licet in aliis Hemicraniis subinde subsit Sanguinis motus impeditus in uno alterove ramulo vasorum medietatis Capitis. Interdum humor ille lentus viscidus se insinuat intra suturas Cranii, easque sensim discedere facit cum intensissimo dolore, nonnumquam cum manifesto sonitu. In Lue venerea nutrimentum Cranii, acore maligno corruptum, in materiam viscidam et acrem Causae plures aliae. corrosivam sensim degenerat, quae supra vel sub Cranio coacervata Tumores et Cariem cranii infert, et ex affectis simul membranis dolores Capitis horrendos, in specie nocturnos; imo et Mercurii inunctiones, minus rite institutae, cruciatus pertinacissimos subinde relinquunt, partim ex relicto per insufficientem salivationem humore, partim ex ipsa Mercurii malignitate, partes nerveas afficiente. Interdum Abscessus interioris Capitis contumacissimas Cephalalgias inferunt, qquae eruptione puris per Nares subinde sedantur. Post laesionem externam, licet curatam, remanent interdum Cephalalgiae aut Hemicraniae, in specie, quando Cranium ipsum laesum, aut Fissura quaedam in interiori Cranii lamina relicta fuit, per quam sucus nutritius alteratus in Tunicas destillat; aut quando aliqualis Sanguinis circa membranas fit extravasatio, Porro subinde Vermes aut Calculi in Cerebro geniti graves inferunt dolores, qui postemodum per Nares excreti levamen adferunt.

Diagnosis. Signa causarum distinctiva obscura sunt. Si causa nulla Caput laedens praecesserit, et nulla insignior Functionum animalium laesio, suspicamur dolorem esse per consensum; quo in casu Dolor ulplurimum est interruptus, et adsunt symptomata Functionis in quadam parte inferiore laesae, ita ut pro rpatione maioris vel minoris laesionis similiter afficiatur Caput. Dolor Capitis per essentiam contraria habet Symptomata. Quae vero sit eius causa, difficile est cognitu. Ex Lympha aut plus minus acri materia oriri monstrant gravamen Capitis, frigus, somnolentia, aetas senilis. Cephalalgia per essentiam interdum periodicationem determinatam habet, nunc Solis motum diurnum, nunc Lunae phases et periodos observantem.

Prognosis. Prognosis. Vehementissimus Capitis dolor in Febre continua, cum Urina cruda, seu alba et clara, Deliria, Convulsiones et Mortem portendit: subito autem desinens sine critico levamine, Gangraenae, aut omnimodae Sensus in membranis Cerebris deficientiae letale signum est. Si frigeant externa in vehementissimo capitis Dolore, malum est indicium. Si continuus et vehemens sit Dolor circa Frontem et Tempora cum Febre acuta, apparente circa diem quartem signo pernicioso, septimo fere mors ingruit. Si Cephalalgiae superveniat Aquae, Sanguinis aut Puris per os, nares vel aures excretio, signum est solutionis Morbi. Quibus ex Morbo partium inferiorum convalescentibus dolor Capitis supervenit, si non praecedat manifesta excretio, materia ad Cerebrum rapta Abscessum faciet. Quicumque in Febre non letali dixerit, sibi Caput dolere, aut prae Oculis obscurum quid apparere, si Cardiogmus accesserit, biliosus Vomitus exspectandus erit, praesertim si rigor intra hypochondria supervenerit. Quibus vero in eiusmodi Febribus Capite dolentibus Visus hebetudo contingit, aut splendores circa Oculos obversantur, aut prae Cardiogmo aliquid tenditur in hypochondrio dextro vel sinistro, sine Dolore aut Inflam~atione, iis Sanguis e Naribus fluet.

Curatio. Curatio. Cephalalgiae per consensum, affecta parte primaria restituta, facile curantur, illa vero per essentiam difficulter. Utrinque praemittenda evacuantia, inprimis vomitoria in illa per consensum, et purgantia in illa per essentiam, in specie ex Mercurio Per remedia pharmaceutica. dulci. Utrobique alvus libera servanda, cum cbstructa Dolorem exasperet. In Dolore per consensum Stomachi optimae sunt Pilulae sequentes:

Mass Pil. Mastich. . Extract. Helleb. nig. Extr. Castor. an. gr. iig. Extract. Troch. alhand. gr. ???. cum s. q. Elixir. Propr. f. Pilulae pro dosi, num. 12.

Observandum utique 1. Praemissis praemittendis in malo contumaciori per essentiam, inprimis ex seri aut lymphae vitio, optimam esse Diaetam sudoriferam, quae causam viscidiorem attenuat et dissolvit, mediante Sanguinis circulo. Alias interne conveniunt succinata quaelibet, inprimis eius Sal volat. hinc diaphoretica martialia, item volatilia tam urinosa, quam ex Vitriolo parata, His Essentia Lunae genuina addi potest; quibus opiata, et Camphora in priimis in Cephalalgia calida, permiscentur, quo in casu Spiiritus Vini camphorat. vel Oleum camphor. externe applicantur.

Chirurgica. 2. Chirurgica praesidia multi usus sunt; in specie Arteriotomia auxilium facile est, et nobile in contumacioribus malis, praecipue Hemicraniis, nec metuendum est Aneurisma, applicata enim Terra Vitriol. dulc. cum Terra sigill. et Album. Ovi, intra triduum coalescit Arteria. Post Arteriotomiam commendatur in diuturnioribus Cephalalgiis incisio Venae Frontis, loco cuius possunt adhiberi Hirudines utrinque ad tempora. Alias incisio Venae inter Indicem et Pollicem manus, praesens observatum fuit Hemicraniae remedium. Atque haec auxilia locum habent, ubi in vasis sanguiferis vitium haeserit. Si autem ex seri vitio malum oritur, eonducunt Fonticuli in Brachio aut Nucha, aut inter Indicem et Pollicem manus excitati; Vesicatoria pone Aures vel prope Nucham, et in graviori malo Capiti raso applicata; Setacea; interdum Causticum potentiale, in Dolore Capitis periodico, ad ciceris quantitatem se extendente, et subinde Trepanum, inprimis in Dolore post Luem gallicam curatam. Sed necesse est, ut prius praemittantur Universalia, alias Praesidia chirurgica malum augerent.

3. Utut Opiata sistant dolorem, causam tamen Anodyna. relinquunt, eamque magis fixam reddunt. Anodyna igitur et narcotica adhibeantur primum in parva dosi, adscendendo successive, idque solum specificis sive appropriatis additis. Si externe applicanda sint narcotica, caveatur a Suturis, metu soporosi Affectus, qui etiam metuendus ex nimia Opii dosi.

Topica. 4. Inter alia Topica eminet inprimis Cataplasma ex Verbena contusa cum linteis duplicatis Fronti et Temporibus admotum: item Flores Papav. rhoead. contusi, nec non Betonica in Vino cocta et contusa, quae anodyna, et contra Capitis dolorem in Apostemate egregia est. Vel ubi opus est discussione et resolutione, rum. Betonic. M. i. Absinth. M. ???. Cubeb. . Vini . vel q. s. decoq. et Decoctum Epithematis instar Capiti applicetur. Sic etiam Rad. Rhodia cum pistillo lapideo contrita, et Aquar. Verben. et Sambuc. an. irrorata, atque instar Cataplasmatis Fronti applicata, conducit. Loco huius Decoctum ex illa paratur. Defectu Rad. Rhodiae locum supplet Pulvis Rad. Zedoar. cum dictis Aquis, sed hoc in Cephalalgiis ex causa frigida. In specie huc pertinent, quae plus minus aliqua vi narcotica pollent, v. g.

Nucleor. Persicor. . Sem. Papav. alb. i. c. s. q. Aq. Verbenae f. Emulsio, quae sub Epithematis forma Fronti et Temporibus applicetur. Hic laudatur etiam Infusio sem. Hyoscyam. . in Acet. rosac. ???. et sic caput ligetur Fascia ex Linteo subtiliss. Quod humectetur cum Spongia Aceto intincta. Sic etiam, rum. Ol. Papav. ex Semine expr. . Ol. nuclear. Persic. 04???. Ol. Hyoscyam. Anethi. an. i. c. s. q. Cerae, vel Ol. Nuc. moschat. expr. fiat Linimentum Temporibus applicandum. Sed huiusmodi narcotica externa tantum locum habent urgente gravius dolore, eoque magis accidentali et per consensum, simulque coniuncto cum Morbis acutis, quam habituali, per essentiam, et cum Morbis chronicis. Dolores enim chronici huiusmodi Remediis leviter saltem palliantur, adeoque potius praemissis Remediis chirurgicis internis, aut Emplastris et Tacamachaca cum Balsam. peruv. tractandi. Multum laudatur Ung. de Alabastro, in specie in Cephalalgia Febrium, cui de Ol. Papaver. Hyoscyam. aut Camphorae addi potest. Ubi opus est discussione et resolutione causae frigidae, optimi sunt Sacculi ex Milio et Sale communi suffumigandi; e quibus etiam cum Herba Betoniocae, Floribus Chamomil. Melilot. Sambuc. Keiri, Primulae Veris, Salviae, et Pulv. Rad. Rhodiae fiunt Sacculi interpassati, calide Capiti applicandi, inprimis in Cephalalgia Senum.

Dolores scorbutici. 5. Contumacissimi sunt Dolores scorbutici, lancinantes et nocturni, contra quos interne convenit Decoct. Lign. Iunip. cum Rasur. Lign. Buxi; item Lac, quod acrimoniam salis hic demulcet, licet alias per consensum Cephalalgias inferat. Externe conveniunt Vesicatoria prope Aures, item Epithema Cancrorum infra describendum, nec non Flor. Papav. rhoead. recentes contusi et applicati.

Dolor febrilis. 6. In Cephalalgia feebrili convenit Epithema ex Succo Sempervivi aut Portulacae cum pauco aceto; vel ex Succo Cancrorum expresso cum Aq. Papav. rhoead. subacto; vel ex ipsis Cancris fluviatilibus contusis et applicatis. Convenit insuper Ungu. alabastr. cum Ol. Sem. Papav. vel Hyoscyam expresso. Si metuantur Deliria aut Convulsiones, applicetur plantis pedum pulmentum ex Fol. Rut. recent. M. iii. Rad. Raphan. incis. No. iii. Sal. com. M. i. Ferment. acri M. iii cum aceto rutoc. q. s. Hoc enim irritationis ratione revulsorium est, unde in Comate vigili Febrium egregium exsistit.

Cephalalgia frigida. 7. In Cephalalgia frigida a materia viscida et glutinosa, item in Cephalalgia Senum, curatio per Ligna sudorifera conducit. Externe optimum est Bals. Succini Vertici illitum, item Empl. de Ranis cum Mercurio Capiti raso impositum, cuius etiam p. i. addi potest Empl. de Betonica et Ung. de alabastro p. ???. Ubi suspicio est materiae crassae; in Doloribus inveteratis, inprimis venereis, nil melius hoc Emplastro, ratione Mercurii, qui materiam attenuat; conducit etiam in discissione Suturarum, iin quo casu solemus alias, praemissa Capitis ligatura, et derasis Capillis Ceratum ex Pelle ariet. cum Gummi elemi, et pauco Cerato de Betonica loco affecto applicare.

A laesione externa, 8. In Dolore a Laesione externa conducit Ung. alabastrin. et inprimis Cerat. alexandri benedicti, quod sequitur, rum. Gummi Hederae ii. Resin. purgant. . Cerae ii. Ol. rosac. i???. Gumm. ammoniaci i. Terebinth. ii. Succ. Corymb. Heder. et Farin. Fabar. q. v. Misce f. Emplastrum.

ae Vermibus. 9. In Cephalalgia a Vermibus, praemissis universalibus contra Vermes, applicandum Synicipiti Empl. ex Pulv. Aloes et Lumbricor. i. Fellis Tauri. : Ol. absinth. et Cerae, q. s. Et admittendus est Fumus ex seq. Pulvere, nempe. rum. Pulv. Cent. min. Marrub. et betonic. an. i. Zedoar. . Angelic. 04???. Succini . Antimon. crudi. . Minii. 04???. Boli armen. . Aristoloch. rotund. i. Absinth. ii. M. F. pulvis pro Fumo. Ab ebrietate. In Cephalalgia autem ab Ebrietate sive crapula deglutiendum est Piper, quia cruditates Ventriculi absumit; item Caput leviter irrorandum Aq. frig. Aceto mixta, Testes vero in illam immergendi.

Hemicr anicr ania 10. In Hemicrania praeter supra laudatam Arteriotomiam, aut Hirudinum applicationem, laudatur Cataplasma ex Rad. Cucum. asin. cum Verbena et Absinth: vel ex eadem Radice add. emollient. in specie pro solvenda Hemicrania per Abscessum. Applicatur etiam Decoctum ex eadem Radice et Absinthio in Hydrelaeo, Vino, vel Aqua, Laudatur item Spongia madida decoct. Rad. Bryoniae cum Fol. Absinth. in Aq. illinendo positmodum Ung. alabastrin. Sunt qqui in specie ad Hemicraniam commendant Linimentum ex Euphorbii . Cerae ii. Ol. dulciss. . quo dimidium Frontis, et Musculi temporales commode inungi possunt.

Dolor Oculor. DOlent Oculi, nunc propter Laesiones externas, nunc propter Ophthalmiam, seu Inflammationem, Lympha exsistente acriori et acid. salsiori. Sensus vehementissiimae compressionis, et quasi lacerationis, ortus ex spasmo membranarum Oculi, specialis quidam Dolor est.

Curatio. Curatio. Hormini semen Oculo immissum, lympha oculari humectatum reddit mucilaginem, qua inviscantur ea, quae in Oculos inciderunt, et ita extrahi possunt. Perlae etiam, vel parvus Lapillus Cancrorum in Oculum immissus et agitatus, ea quae illapsa sunt, eicit. In Scoria Chalybis admovetur Magnes Oculo. Alias Instrumentis chirurgicis externa ista ex Oculis extrahenda sunt.

Ophthalmia a causa interna. In Ophthalmia a causa interna applicantur Poma dulcia. Subinde administranda venit Arteriotomia. Si adsit lympha corrosiva, Tutia pp. Lapis calaminar. ppt. aut Flores Zinci absorbendo acrimoniam eius temperant. In speciali dolore compressivo et lacerativo prosunt Aquae ophthalmicae animales; item decocta Verbenae, Faenic. Euphragiae, Sumach, Tutiae in Aq. et Vino: item Mixtura ex Mucilag. sem. Plantag. Cydon. et Hormini cum Aq. spermat. Ranar. extr. ii. Croci gr. vi. et Camphorae gr. iv. quibus quidam et Lac muliebre addere solent. Laudantur Folia Nicotian. leniter contusa et recentia, vel modico Vini irrorata et Oculis imposita. Commendat Lindanus Sacchar. ioviale in Aq. Plantag. et Foenicul. cum Tut. pp. Sed ab omnibus experta est Pulpa Pomorum dulcium ad mollitiem coctorum, cui in quovis Oculorum dolore inflammatorio addi possunt Albumen Ovi, Saccharum albiss. Camphora, et Crocus.

Causae doloris Aurium. Dolent Aures freqquentissime ratione Inflammationis cum sensu ardoris et pulsationis, qui superveniente puris fluxu levatur. Interdum oritur Dolor contumax, si Humor iste, ex quo Cerumina per aerem inspissantur, acri sit et salsus, atque membranam internam pungat. Quo pertinet Lympha vitiosa in catarrhalibus Affectibus. Sunt etiam Vermes in Aures irrepentes, qui graves doloves inferre solent, cum sensu rosionis, puncturae, pruritus, et reptionis Vermium in interiori Auris meatur. In Prognosis. Prognosi, Dolor Aurium inflam~atorius Deliria, graves Cerebri Affectus, et mortem inferre potest, idque tanto certius, si in profundo haereat, et Nervum acusticum magis afficiat. Infantibus frequens est malum, sed minus periculosum quam in Senioribus.

Curatio. Curatio. Dolorem hunc Aurium sistunt Fomenta ex Althaea, Faenograeco, Flor. Chamomill. Melilot. Beton. etc. applicata, praesertim si malum sit a causa externa; item Fumus Nicotianae cum fistula inversa Auri immissus, vel Folia Nicotianae aut recenter contusa, aut Spiritu Vini humectata, et admota. Alessi in Ol. Violar. infusi et expressi; item Scarabaei vivi in Ol. ros. cum pauca Aqua ad huius consumptione, cocti et expressi, praestantissima dant Anodyna, quae blande calefacta Auri instillentur, et cum Bombace immittantur. Quo facit etiam Oleum Scorpionum cum parte semisse Olei Amygdal. dulc. vel amar. si opus est detersione, similiter calefactum et usurpatum, Ubi nulla est Inflammationis suspicio, optime convenit Decoct. Caryophyll. in Vino Auri instillatum, ipso Caryophyllo desuper applicato; item Urina pueri, aut potius Spiritus eius non adeo acris, Auri immissus, Spir. Otalgicus Barbett. Anat. Pr. L. 2. c. 1. ad gut. 2. vel 3. Auri instillatus, superimposita bombace moschata aut ambrata, egregius est, non tantum in Obauditione sine Inflammatione, sed etiam in Tinnitu aurium et Surditate. Ubi dolor est nimis acutus, addendum venit tantillum Essentiae Opii, sed caute, ne Auditum laedamus.

Dolor a Vermibus. Si dolor Aurium sit a Vermibus, aut extrahendi sunt infundendo Lac tepidum, vel applicando Pomum assatum dulce, quae dulcedinis odore eosdem evocant; aut enecandi sunt Succo Absinthii, aut Cucumeris asinini; vel instillando in Aurem Ol. Nucleor. Persic. rec. mistum cum Ol. diacolocynth. et Mercur. dulc. vel instillando Essentiam Myrrhae, vel iniciendo Decoctum Aloes, Myrrhae, et Summit. Absinth. in Vino; Suffumigia ex Myrrha, vel Sem. Hyoscyami in candelas cum Cera redacto; vel Gumm. ammon. Auribus exceptum Vermes enecat. Suffumigia etiam amara, et ex Marte Ore et Naribus excepta, Vermes ex Auribus expulerunt. Si Gryllus in Aurem irrepserit, evocatur Oleo Infus. Gryllorum; sicut Hirudo iniciendo Aqquam salsam, aut Aurem externam perfundendo Sanguine recenti, ad quem prorepuut. Si Pulex irrepserit, immittendus est globulus ex pilis caninis compositus in Aurem cum stylo, cui se insinuant.

Arthritis. ARTHRITIS est dolor Articuli, qui pro articulorum varietate, nunc Podagra, nunc Gonagra, nunc Ischiadicus Dolor appellatur. Nonnumquam etiam scapulas et vertebras Colli, interdum Sternum, imo et alteram corporis quasi medietatem afficit. Affligit fere per paroxysmos, extra quos nisi in inveterato malo satis commode habent Aegri.

Symptomata Symptomata. Quoties imminet Paroxysmus, Alvus fere segnior evadit, adest molestia circa praecordia, cessatio excrementi consueti iintra pedum digitos, et circa Articulos tensio. Hinc supervenit dolor pungens, lacerans aut pulasans, qui in Podagra incipiente, pollicem maiorem pedis unius et hinc alterius successive occupat, dein procedente malo Genua, Brachia, etc. occupat. Si fit simul Tmor erysipelaceus, Arthritis dicitur calida, suntque eius symptomata omnia atrociora, sed simul paroxysmi sunt breviores: Si dolor sit remissior, cum tumore oedematoso, et nullo vel levi rubore, diutius tamen remanente paroxysmo et tumore, Arthritis dicitur frigida. Anxietas praecordiorum magis in incremento quam in sttu viget: adest simul sitis et gravissimus aestus circa regionem Stomachi, eo gravior quo minus Aegri se potu onerant. Appetitus prostratus est, et Clysmata blande laxantia anxietatem leniunt. Subinde in ineterato malo accedit inanis vomendi conatus cum Lipothymiis, qquae pathemata remittunt in statu cum dolores et tumores increverint, et plures partes occupatae fuerint. Accedit Febris symptomatica continua, minus in principio paroxysmi et adhuc mitius in statu affligens. In Dolore ischiadico eadem fere adsunt symptomata: in quo dolor, inprimis in Articulo, ubi Femoris caput inseritur Coxendici, percipitur; etiam clunes sive Nates occupat; quin et ratione nervorum ac membranarum connexarum, extenditur versus Suram, et ad extremum usqque Malleolum, nocteque fere gravius affligit; et quia partes dolentes sub copiosis musculis delitescunt, nulla fere extrinsecus pervipitur mutatio. Saepius autem Dolores alii, ab ischiadico quodammodo differentes, superiorem Cruris et Coxarum regionem occupant. Si crebrius redeant paroxysmi graviores, debilitantur articuli, et tandem paralytice flaccescunt, ac subinde luxantur: interdum membra circa articulos contrahuntur et rigescunt, auf saltem tophi et nodi ibidem colliguntur, eorum motum impedientes; speciatim ischiadicus Dolor ad claudicationem, nonnumquam coxae Luxationem et cruris Atrophiam disponit. In malo inveterato, praesertim si sudores in paroxysmi declinatione neglexerint, pertinacia in Articulis vestigia relinquuntur, ita ut levi occasione recrudescat aut punctionibus se manifestet malum.

Pars affecta. Pars affecta sunt membranea ligamenta, Articulos colligantia. Ex acerbitate lacerante doloris in profundo siti probabile est, ipsum etiam Periostium in locis, Ossium articulationi proximis, simul pati. Quod Articulos in specie afficiat, videtur esse ex Synovia seu Rore dulci, chyloso alcali temperato turgido, qui ceu nutrimentum ligamentorum ipsorumque forsan Ossium abundans intra Articulos colligitur, pro motu facilitando et obtinendis Ossium articulationibus. Hoc ab acido inquinatum partes membraneas rodit, hinc successive ab acido instar albuminis Ovi spissatur, et in gypseam substantiam, Tophos nempe, degenerat.

Causae. Causa efficiens est acidum, vel spirituosum, spiritu influo maritatum, Synoviam et vicinas membranas Propiores. inquinans et affligens. Radix huius non ex parte affecta, sed ex depravata digestione prima derivatur, ita ut licet pedem abscideris, Podagram proinde non sanaveris. In malo inveterato acidum hoc successive acido Stomachi se associat, donec fermenti more pedetentim hoc superet, ita ut inposterum nulli separationi oboediat et plane incurabile sit. Hinc 1. Hereditaria observatur Podagra, ex acido podagrico cum spiritu influo genitali Foetui communicat. 2. Ex Animi pathematibus gravioribus, Timore v. g. Ira, etc. curata fuit Podagra. Perturbatio nempe animi, et spirituum peculiaris motus fermentum podagricum extinxit, aut saltem alteravit, inprimis in Stomacho, qqui reliquis digestionibus praesidet: quo pertinet confidentia Aegri erga Medicum vel Remedia. 3. Utplurimum Arthritici etiam Nephritici ese solent, eodem acido spirituoso utrobique auctore. 4. Lacticinia usu continuato acidum arthriticum alterant. 5. Vina inprimis tartarea et acida malum praecipitant, et abstinentia Vini quosdam ab eodem liberat.

Remotae. Causae remotae principaliores sunt Bacchus, ratione acidi nocivi, a fermento stomachico minus debite superabilis; Venus, quatenus sucus nutrituius, chylo temperato alcalino praedives, sub geniturae forma excernitur, et hinc nervosum systema debilitatur: Et Ira, quae spiritus asperiores reddit. Dictis ex causis Viri magis quam Feminae Arthritidi obnoxii sunt, nisi menses deficiant, utut hodie ex vita Mulierum mutata contrarium experiri liceat. Eunuchi etiam nec Podagrici neque Calculosi fiunt: et Pueri ante Veneris usum, nisi ex Parentum vitiis, Podagra non laborant. Scorbutici vero admodum obnoxii sunt. Acidum nempe arthriticum spirituosum quavis occasione, v. g. motu corporis aut animi, aere frigido poros contrahente, aut effervescentia febrili insignius commotum, se insinuat Synoviae, cum qua probabiliter effervescit, donec intra Articulos suscipiatur. Crebriorees autem et diuturniores Paroxysmi, ultra partis dolentis ex Spiritus insiti deficientia, et fibrarum tono relaxato debilitatem, relinquunt occulta spicula, de acido peccante, membranis infixa, facili occasione in actum dolorosum excitabilia. Nempe ex acido isto podagrico, inprimis in fermento Stomachi digestivo commoto, et hinc totum corpus penetrante, anxia ista praecordiorum pathemata originem Paroxysmorum operatio. ducunt. In quovis autem paroxysmo depurantur partes fluidae, tam humorosae quam spirituosae, acidum enim Synoviam inquinans spirituum consortium deserit, et fermenta heterogenea in Massa sanguinea per febrilem effervescentiam secreta, nunc una circa lcum affectum et fibrarum contracturas colliquantur, nunc in declinatione excernuntur per Sudorem, qui etiam in incremento moderate prolicitus maturat Articulorum invasionem ab acido, et paroxysmum abbreviat. Haec Arthritidis mutatio. ipsa patefaciunt, quare Arthritis in Colicam, Epilepsiam, etc. mutetur, acido nempe podagrico plexus nervosos extra articulos occupante; sicut paroxysmo non rite procedente, nec acido vol. sufficienter excluso diuturna virium prostratio, Appetitus deiectus, interdum Palpitationes, saepe Tusses siccae, frequenter etiam Asthmata occulta convulsiva, et subinde ipsa mors superveniunt. Quoties Arthritici paroxysmo corripiuntur, qui more consueto articulationes non occupat, nisi per curam praeservatoriam malum in radice mitigatum fuerit, tum vel diutius languidi permanent, vel brevi post novo paroxysmo corripiuntur, vel alius gravioris Morbi, aut etiam mortis periculum subeunt. Unde acidum podagricum omnes alios Morbos supervenientes intendit, ut in horum curatione ad illud simul respiciendum sit.

Prognosis. Prognosis. Arthritis Morbus letalis non est, potius enim ex Podagra deficiente quam superveniente moriuntur Arthritici, si Podagra in primis paroxysmis negligatur. Podagra soluta curabilis est, inprimis recens; nodosa autem et hereditaria e contrario insanabilis. Dolor Ischiadicus in sui principio facilius curatur, in progressu rebellis utplurimum esse solet. Luxatio superveniens fere insanabilis est, ligamenta enim laxata membrum repositum non firmant, et materia ex Synovia intra Articulos coagulata curam impedit. Dolores sensim ingravescentes ad iugulum et superiores partes transeuntes perniciem minantur. Solvitur Arthritis vel discussioni totali finito paroxysmo, ita ut nullum relinquatur vestigium; vel per eiectionem materiae ichorosae aut saniei purulentae, per partes intercutaneas erosas; vel quando tophi post paroxysmos relinquuntur, vel, quod pessimum est, quando paroxysmus sua tempora non absolvit, acido podagrico alias partes extra Articulos occupante.

Curatio. Curatio. In Paroxysmo impetus naturae non siftendus, sed promovendus, impedimenta removendo, acidi specifici vim mature infringendo, urgentia symptomata mitigando. Imminente Podagra convenit Vomitus, praemissis Oculis Cancror. praep. acidum enim oritur ex Stomacho. Sin minus Vomitus institui queat, purgantia blanda, sed mistis temperantibus acida, v. g. Ossibus humanis praep. vel calcin. etc. conducunt, aut Pil. aloeticae cum appropriatis propinentur. Opiata tam interne quam externe malum pertinacius reddunt; imo abusus opiatorum Arthriticos ad paralysin disponit; adeoque caute usurpentur, nec nisi praemissis universalibus et adiunctis purgantibus aut sudoriferis aut specificis. Commode miscentur M. Pill. Aloephang. i. cum Laud. op. gr. iv. pro quatuor dosius. Suspicor Opiata nsxia. utique, commode propinari posse Opiata ingruente paroxysmo, praemisso Vomitu cum specifico diaphoretico. Sicut ergo Diaphoretica opiatis maritata in paroxysmo, ita diuretica extra paroxysmum optima sunt praeservatoria; quae duo in plurimis conspirant, ut unum alterum sublevet. Speciatim in praeservando nulla purgantia, nulla violenta sudorifera tantum valent, quantum appropriata sive specifica diuretica, inprimis volatilia, ut Spir. Sal armon Spir. Carmin. de tribus, qui multa praestat in abusu Vini. Sic Lumbricalia, Arcanum duplicatum, praemissis fixis, Aquae Plantarum nasturcinarum, s. scorbuticarum destillatae, destillatum quoque Hippenterorum cum iisdem Plantis, ad uncias tres vel quatuor mane ac vesp. pota, et Scarabaei unctuosi, egregia sunt in Podagra ad diuresin. Extra Paroxysmum prorro diaeta est exactissime observanda; in specie Diaeta sudorifera antiquis, aut lactea modernis magis in usu, remedii vim obtinet.

Remedia nervina. Remedia sunt nervina et volatilia, quae sale suo volatili acidum podagricum invertere, et per transpirationem eliminare solent; quibus semper adiungantur specifica et appropriata, viz. Chamaedrys, Chamaepytis, Spir. Sal. armon. Spir. et vol. Lumbric. Externa etc. Inter externa fugiantur unctuosa pinguia, quae transpirationem inhibent, et tandem contracturas inferunt, verum potius Emplastra nervina et Cataplasmata calida saepius admovenda, ne actuali frigore adquisito poros stringant. Inter haec excellunt saponacea, et ex iis paratus Balsamus antipodagricus Rhumel. Sapo Venetus in Sp. Vin. solutus Aq. articular. ad extra, Aq. Calc. viv. Spir. Lumbric. Sal. armon. etc. Liquida enimm maiorem et tutiorem effectum habent. Ex Chirurgico fonte conducunt Vesicatoria tam praeservative quam curative, quin et Fonticuli vel Setacea; quo referenda sunt Cauteria, tam potentialia, quam actualia, et haec inter Moxae Chinicae inustio, cui tamen et Moxa germanica substituitur. Neque Venaesectio in principio Paroxysmorum, ubi sufficiens adest sanguis, metuenda.

HActenus de Operationibus, quae Homini cum Brutis sunt communes. Operatio autem ipsi propria est Intellectus, et inde promanans Ratiocinatio, quae nunc depravatur in Deliriis, nunc imminuitur, vel Memoria laesio. aboletur in Amentia; hoc autem non accidit nisi Sensus externi plus minus laborent, inprimis Memoria, cuius imminutae aut abolitae causa proxima nos latet; causae vero remotae sunnt Capitis laesiones, v. g. casus, contusio, assumpta, excreta, pathemata, Morbi varii, inprimis acuti, item diuturniores Epilepsiae et Melancholiae. Quoad Prognosin, Memoriae subitanea laesio absque causa externa Apoplexiae prodromus est. Quae a Morbis acutis malignis aut Venenis oritur, fere incurabilis exsistit.

Curatio. In Curatione Spiritus nimis fervidi sunt attemperandi torpidi vero aromaticis excitandi, Remedia generalia sunt Cubebae ieiuno Stomacho comestae, sed caute Iuvenibus propinandae, Castoreum, Succinum, Pulvis Trithemii, Spec. Dianth. Diamosch. dulc. Confect. Anacard. Formicae, Aq. Magnanimm. Aq. Sophorum Dorncrell. Spir. Cereb. hum. et omnia aromatica spirituosa. Externe illinitur Ol. Myrrhae Temporibus et Vertici; item in abundantia succorum frigidorum Sp. Vin. in quo Piper infusum. Hildesheim plura Aromata in Spirit. Vini pro eodem usu adhibet.

Delirium. DEpravatio Ratiocinationis , unde Deliria, oritur a causis vel externis vel internis. Inter externas sunt omnia Narcotica, quae Spiritus animales ad diversos conceptus, et hinc ad Deliria determinare valent; Animalia rabida, quorum morsus Deliria certa, in Hominibus ad animalium gestus accedentia inferunt; et Philtra. Causae internae sunt nunc vagae in Febribus, nunc determinatae ad certum obiectum in Melancholia; nunc sine Febre in Mania, nunc cum Febre in Phrenitide.

Phrenitis. Phrentis itaque est Delirium a causa interna cum Febre iunctum. Si levior sit, Paraphrenitis dicitur; si gravior Phrenitis audit, et ex Inflammatione Cerebri oriri existimatur. Veteres tamen per Phrenitidem intellexere Inflammationem Diaphragmatis; Causae. nos autem cum Vulgo loquimur. Causa proxima est varius et confusus Spirituum motus, cuius occasione varia phantasmata efformantur, quorum nuntii sunt interdicti sermones, risus, fletus, muscarum venatio, convulsiones, etc. Causa remota est Cerebri effervescentia in Paraphrenitide, et Inflammatio in Phrenitide. Consideremus aestum febrilem et vasa insignia ad Cerebrum dilatata, et facile huius fervor patebit. Causae remotiores procatarcticae sunt aetas iuvenilis, aer aestivus, potus generosi, inprimis Vinum, suppressa Lochia, Haemorrhoides, etc. Animi Pathemata, inprimis Ira, Febres malignae, etc. Probe attendendum est, quaedam Deliria ludicra esse, cum quadam hilaritate et forsan risu iuncta; quaedam seria cum iurgiis et ira quasi praemeditata iuncta, quae peioris sunt notae. In vera Phrenitide, si vires admodum sunt languidae, utplurimum moriuntur Aegri. Si mutetur Phrenitis in Lethargum, lethale; item si Convulsiones, Stridor dentium, aut Aphonia, et inscia Foecum, Urinaeque deiectio supervenerint.

Curatio. In Curatione. 1. Sanguinis effervescentia compescenda, eum evacuando, et stagnantem resolvendo. 2. Spirituum motus impetuosus siftendus. Adeo ut praemissa Venaesectione eadem conveniant, quae in acutis Febribus, v. g. Bezoardica, sulpurea, antimonialia, Succi vegetabiles acidi, item minerales, inprimis Nitrum et eius Spiritus; item Camphora in-et externe: Opiata et Emulsiones papaverinae. Singulare specificum est Herba cum flor. Anagall. flore phoeniceo. Hinc in Phrenitide maligna, rum. Cinnab. Antim. gr. xii. Nitri ppt. gr. iii. Bezoard. solar. vel lunar. aut iovial. gr. vi. Laud. opiat. Camph. an. gr. 1. M. d. in decoto Anagallidis. Inter externa commendantur Cataplasmata ex Portulac. et Rosar. calicib. item ex Sedo mai. contuso cum Aceto, Plantis Pedum et Testibus admota. Animalia viva, viz. Anates, aut Columbae viventes, per medium dissectae, et calentes adhuc, sanguineque madentes, Capiti raso applicatae, post horam removendae, ratione foetoris, si delirium cesset. Laudantur Epithemata ex Aqua Ros. cum Opio et Croco, calide Fronti admota. Item. rum. Aqu. Spermm. Ran. ???. Suc. Cancr. fluv. ii. Opii Aceto correcti a . ad i. Camph. Croc. an gr. vi. vel viii. M. pro Epithemate.

Delirium melancholi cum. Delirium Melancholicum fit a causa interna sine Febre, et supervenit, tamquam morbus secundarius, Affectui melancholico, in quo Homo fit tristis, cogitabundus; qui facile irascitur, et terretur; cui nihil arridet, anxietates habet, et sibi non bene conscius est. Hoc autem Delirium vel est vagum, vel fixum circa unum obiectum, illud nempe vel concupiscendo vel aversando.

Causae. Causa proxima sunt habitus corporis ac Massae sanguineae melancholicus, cum accedente vel praesente simul vitio in natura et motu Spirit. animalium. Remota est crasis Massae sanguineae vitiata; mores enim hominum sequuntus temperamentum corporis. Sic Malum hypochondriacum, Haemorrhoides et Menses supressi, tale Delirium melancholicum inferunt.

Mania. SI Melancholici incidant in Delirium sine Febre Causae. cum insigni furore et ferocia, Mania dicitur. Causa proxima sunt Spir. animales acres salini et sulpureo acidi, indeque nimis mobiles, minusque coercibiles. Remota est Massa sanguinea acida, vitio Viscerum, inprimis Stomachi. Acidum itaque, quod hic peccat, idem est, quod in Melancholia, sed acrius; et eaedem causae utrumque Affectumm inducunt, suppressa nempe Sanguinis evacuatio, Ulcera inveterata clausa, item Epilepsia, diutinae Febres, Prognosis. et inprimis Philtra. In Prognosi, hereditaria roro curatur, ridicula autem facilius quam seria. Si suppressae antea evacuationes redeant, bonum, sin vero suppressis Mania superveniat, malum est.

Curatio. Curationis cardo est in Vomiitoriis validis; subinde antimonialia non sufficiunt, et necesse est exhibere Helleb. alb rite praepar. Interdum in principio convenit Extr. Helleb. nig. cui antimonialia per inferiora purgantia, adduntur pro stimulo. His factis fiat Venaesectio larga, sed non nisi Paroxysmo cicurato, aut, si commode fieri poterit in ipso paroxysmo. Post Vomitorium conveniunt Sulpura mineral. anodyna, Nitrum etiam in potu semper solutum; hinc Opiata. Inter specifica sunt Sanguis Asini arteriosus pone aures collectus, Decoct. Anagalflore phoeniceo, Tinctura Hyperici, Herba Paris, Polypod. querc. Fol. Buxi. His semper addatur Camphora, item eius Oleum cum Bolo destillatum. Externe optima est Camphora.

Rabies. RABIES est delirium a causa externa, morsu nempe Animalium rabidorum; et si metus Aquae Hydrophobia simul adsit, Hydrophobia dicitur. In perfecta Rabie furor adest cum torvo sapectu, etiam spuma circa Os, stridor Dentium, et Inflammatio quaedam Oculorum apparent. Si a Cane rabido morsi sunt Homines, fere latrant ut canes, et metum Aquae iunctum habent. In levi solum adest anxietas praecordiorum, tristitia et abstinentia a potu. Causa est fermentum Animalis furentis (non in se venenati) quod Massam sanguineam penetrat, et similem reddit Causa. sanguini Animalis furentis. Causa occasionalis est saliva fermentescens per morsum Veulneri infusa, et Prognosis. sic Massae humorali communicata. In Prognosi, quo plus Sanguinis e Vulnere effluxerit, eo minus de Rabie metuendum: quo citius autem consolidatur Vulnus, eo plus etiam longo post tempore metuendum. Plerumque intra duos vel tres dies moriuntur, qui Hydrophobi sunt facti.

Curatio Curatio. Tempore morsus Vulnus ampliandum est, ut cum Sanguine Saliva simul a rabido Animali immissa effluat. Alii Scarificationes, Cucurbitulas, Hepar animalis, Columbas vivas dilaceratas, Aquam muriaticam sive salitam, Urinam, Lixivium, Theriacam cum Succo Rut. Ligaturas, Cauteria, etc. adhibent, ut Venenum extrahatur. Tempore Rabiei expellatur fermentum e corpore per alexipharmaca, viz. Theriacam Andromachi. Mithridat. Elect. de Ov. item Essentiam theriac. Tincturam bezoard. cum Essent. Absinth. sed omnia in dupla dosi exhibenda, et per anni quadrantem continuanda, nam saepe post aliquot menses, interdum et integrum annum, recidivat Hydrophobia. Quod si vero Sudoriferorum usus intermittatur, tamen specifica adhuc continunda, qualia sunt Oculi Cancror. Pulvis aut Decoct. Cordis et Hepatis animalis mordentis, Alysson, Pimpinella, Allium, Lactuca. In Hydrophobia optimum remedium est demersio in Aquam frigidam, praecipue salsam, hac enim idea deletur, et delirium curatur. Externe inungatur Vulnus Oleo Hyper. vel abluatur Succ. Rut. vel Theriaca cum Oleo Rosar. aut Empl. de Ran. cum Merc. applicetur: vel rum. Cerae ???. ???. Ol. Oliv. Sevi Hircin. an. ii. Coq. l. a. et adde Thuris electi . Misc. f. Empl.

Reliqua Deliria a causa externa sunt vel ab assumptis, vel a Philtris. Illa ab assumptis Venenis, inprimis narcoticis, corriguntur per Vomitoria, hinc per Acetum cum Castoreo etc. Philtra quod attinet, per ea intelligitur medium, quo unius subiecti ad alterum inclinatio quaedam singularis excitatur. Distinguenda sunt autem ab Amore insano, qui species est Melancholiae ex nimio amore, non secus ac alia ex nimia tristitia oritur.

Gonorrhoea vera. SI excretio Semionis siat nimis frequenter, copiose, idque citra tentiginem, vocatur Gonorrhoea; eaque vera, quando liquor seminalis in Testibus elaboratus dicto modo effluit. Unde Aegri evadunt graciles circa Lumbos et impotentes in motu; conqueruntur de lassitudine, capitis debilitate; visus et oculorum fulgor sensim perit; tandem fiunt Tabes dorsalis. tremuli, appetitus abit, et in Tabem dorsalem, paulatim consumentem labuntur. Pars affecta sunt Vesiculae seminales, in quibus Semen detineri solet.

Causae. Causa est triplex, 1. Nimia copia laudabilis Seminis; unde si dormientes dorso resupinati incumbunt, a calore Sanguis locorum posteriorum red ditur fervidus, et Semen turgescit atque erumpit. Si Vesiculae seminales simul flaccidiores sint, levi turgescentia erumpit semen tam interdiu quam noctu. Disponunt ad hanc causam victus laudabilis, vitae genus sedentarium, et cogitationes de re venerea. 2. Nimia Sanguinis acrimonia, partes genitales et vesiculas seminales irritans; hoc in casu quo acrius est Semen, eo magis tenue. Acrimonia haec solet esse acida, cum sero delata, unde Scorbuticis et Hypochondriacis subinde evenit Gonorrhoea. Alias purgantia, Cantharides, aliaeque causae externae, stimulando vesiculas seminales, inferunt talem Gonorrhoeam. 3. Nimia Vesicularum flacciditas, semper fere causam agnoscens manustuprationem. Semen tunc effluit sine sensu, nisi saltem in anteriori Penis parte; quod si tenue sit, signum est, vim Prognosis. Testium generativam debilem esse. In Prognosi, inveterata difficulter curatur, nec statim supprimenda venit, ne suppressa materia circa Testes varia inferat symptomata.

Curatio. In Curatione habenda est ratio Testium, ne Remediis quibusdam praepostere adhibitis destruatur eorum vis generativa. Seminis copiam imminuunt Diaeta parcior, Alimenta acidiora, Vigiliae, Exercitia corporis, quae partim Chyli cum Sanguine assimilationem faciunt, partim per transpirationem eundem imminuunt; item vitriolata et nitrata, quae fermentum Testium obtundunt. Temperatiora sunt Sucus Limonum vel Citri, cum Aqua Rosar. et Album ov. usurpati; item Solutiones Corallor. cum Succ. Citri, Emulsiones ex Sem. Agn. cast. et Papav. alb. cum Aqua Nymph. addito Magisterio Corall. cum Succ. Citr. Potens est Semen Cannabinum, sed hostile Spiritibus animalibus. Optimum est decoctum Galeopsid. flor. alb. cum Millefolio alb. et Semine Agni cast. in Aq. Rut. Puleg. Menth. vel Ferrariorum. Pertinet huc Essentia Castorei.

Acrimonia acida. Quoad Acrimoniam acidam, eam temperant et corrigunt, quae simul vi styptica praedita sunt, Solutio, et Tinct. Corallor. Hinc Crocus Mart. adstring. Troch. de Carabe, Ol. dest. Succin. aliis additum. Pulvis Ossis Sep. cum Antimon. diaph. et Sacch. Saturn. Pilulae ex Terebinth. Cypr. cum Croc. Mart. Borax calcinatae relinquit caput mortuum in Gonorrhaea optimum, sed cruda intensissime Venerem stimulat. Facit huc Sucus Millefol. ad ii. mixtus cum Lacte dulci et Camphora. Item seq.

Conserv. Ros. rub. et Menth. crisp. an. 06???. Oss. Sep. praepar. i. Borac. instar Aluminis calcinat. . Nuc. mosch. . cum. s. q. Syr. de ros. sicc. f. Electuarium, de quo singulis quinque horis magnitudo Nucistae capienda.

Vesicularum semin. flaccid. Tandem si oriatur Gonorrhoea vera ex Vesiculis seminalibus flaccidis, conveniunt adstringentia, v. g. Tinctura Sulph. Vitriol. Troch. de Carab. Tinct. Croci Martis adstring. Terr. sigill. Bol. Armen. cum Aceto, Sacch. Saturn. et hinc Extractum Tormentill. item Thermarum usus. Si Semen tenuius sit, convenit Lac cum Oryza coctum, item Ova cum Aromatibus. Si sub cursu vel in principio Morbi purgare velimus, usurpemus cum purgantibus Terebinthinam.

Extr. Tormentil. . Sacch. Saturn. . Camphor. i. Cum Essent. Bist. vel Syrupo myrtino M. f. Pilulae, magnitudine pisi minoris, quarum 12. vel 15. m. ac vesperi cum Emulsione Amygdal. dulc. vel Syrupe de Rosis sicc. capiantur.

Extr. Troment. i. Sperniol. Croll. comp. i. Pulv. Sem. Agn. cast. et Plantag. Rad. Consol. mai. an. ???. Terbinth. Ven. Camph. an. gr. xii. M. f. Pilulae ut supra.

Gonorhoea notha benigna. SI absque causa continuo effluat ex Pene liquamen serosum, tenue, citra ullum sensum, dicitur Gonorrhoea notha benigna. Subiectum sunt Prostatae glandulosae, quae naturaliter lympham sui generis e Massa sanguinea emulgent; adeo ut quod in Faucibus Tussis, in Oculis Illachrymatio, hoc talis Causa. Conorrhoea in Viris. Causa est latex aquosus copiosus in sanguine ex deficiente tam chylosi quam haematosi congestus, per dictas glandulas uberius elicitus. Inprimis si hae simul flaccidiores vel alio modo laesae fuerint. Causa remota est Stomachus non rite digerens, et quicquid ad Cachexiam disponit. In Prognosi malum est maxime periculosum, Curatio. et prodromus vel comes Cachexiae. In Curatione primario respiciendum ad cruditatem Massae humoralis per amaricantia aromatica corrigendam; deinde serum superfluum evacuandum per iuniperina, sassatfrata, succinata, Absinth. et Menth. quibus praemittenda sunt acida et martialia. Tandem usu Thermarum laxatae Prostatae iterum ad statum naturalem redigendae.

Gonorrhoea virulenta. Gonorrhoea virulenta, seu notha maligna, contrahitur ex coitu impuro cum Femina Lue venerea inquinata, et quidem tali, ubi malum illud Ulcera in Vagina excitavit. In his autem effluit primo Semen tenuius, postea redditur pedetentim acrius, hinc supervenit dolor acerbus, primario circa Penis caput, ubi sunt Prostatae glandulosae, inprimis dum redditur Urina. Liquor effluens in pallorem citrinum, et tandem caerulescentem, degenerat; superventi dolor universae Urethrae, et Praeputii tumor, ex reliquiis purulentis intra Praeputium depositis, unde difficulter detrahitur de Glande, et in coniunctione fiunt Ulcuscula. Interdum materia Urethram excorians Carunculas excitat.

Causa. Causa est fermentum ex Ulceribus in Vagina uteri. Subiectum sunt Prostatae glandulosae, quarum lympha inquinata a miasmatis per cavum Urethrae penetrantibus, Prognosis. acescit et in virulentiam degenerat. In Prognosi, malum in principio leve est, sed in progressu excoriat Glandulas, et quandoque absumit; interdum serpit per vasa praeparantia ad Testes, et hinc cum Sanguine universum Corpus inquinant. Frequentius superveniunt Bubones Glandularum in Inguinibus, quod bonum est: nisi enim hoc fiat, certum est, unniversum corpus correptum esse; quod etiam fit, si sponte iterum dispareant.

Curatio. Curatio. Acidum venereum corrigendum; hinc dicta loca abstergenda et consolidanda: et reliquiae eliminandae. Ante omnia purgetur corpus Pilulis Mercur. dulc. cum Extr. Helleb. nig. vel Panchym. Croll. Loco Merc. d. laudatur Praecipitatus virid. cum Calce viva paratus, qui primitus quidem videtur augere malum, sed hoc bonum est signum, continuato enim usu cessat. Vel Panacaea mercurialis, seu Aethyops mineralis omnium tutissime vero Mercurius dulcis duodecies sublimatus, cum Extracto quodam purgante adhibetur. Evacuato corpore conducunt Terebinthina, Balsam. Sulph. terebinth. et post hunc Oleum Bacc. Iuniperin. ad gut x. bis de die; iuxta Balsamum Sulph. nobilis est Balsamus de Copaiba, longe excellentior Balsamo Peruv. dosi gut. xxx. in vehiculo calido. Sed et conveniunt Pill. ex Extr. Torment. cum Sacch. Saturn. et Ol. dest. Tereb. Extractum Gum. Guai. cum Tinctura Tart. vel Spiritu Vini tartar. paratum, et in Aqua Plantag. assumptum est specificum. Item Essentia et Extract. Lignor. ut et Infusum Canthar. in Sp. Vin. Vid. Barthol. L. 4. Epist. p. 343. Egregium remedium est Aqua, in qua Mercurius vivus per aliquot horas ebullierit, mane et vesperi assumpta, vel pro ordinario potu usurpata.

Causa. CAusa nimis citae excretionis est vel Vesicularum laxitas, vel Seminis nimia spirituositas et turgescentia. Prius curatur blande adstringentibus, quae laudata fuerunt in Gonorrhoea ex Vesicularum laxitate. Posterius per Opiata. Pilulae ex Ambra et Opio dicuntur actum venereum efficere diuturnum.

Semen nimis tarde excernitur, quando deficiunt Spiritus, unde nec Semen rite turgescit, nec partes rite constringuntur. Pertinet huc vitium istud, dum erecto Pene in Coitu genituram effundere nequeunt, sed flaccido membro facillime effluit: Musculi nempe Penem erigentes comprimunt oscula Vesicularum seminalium, et Vesiculae spiritibus carentes non sufficiunt expansioni, sed dlaccido membro facillime Semen dimittunt propter suam laxitatem Conveniunt heic Aromatica et Castoreum, praeprimis autem Thermae sulpureo-aluminosae, quemadodum sunt Badenses Heveticae, et aliae.

Impotentia virilis. SI Penis erectio deficiat, dicitur Impotentia virilis. Distinguendum autem inter Penis turgescentiam, quae dependet a Sanguine arterioso corpora nervea distendente: et eius erectionem, quae fit beneficio quaturo Musculorum, circa radicem Penis Venam comprimentium, per quam Sanguis arteriosus refluere debet, unde Penis firmius caput attollit.

Causae. Causa est triplex. 1. Defectus spirit. animalium, non contrahentium musculos, quibus non contractis Venula laxata est, ut Penis flaccescat. Deficiunt autem Spiritus animales vel vitio partis, quando musculi aut nervi v. gr. ex nimia refrigeratione paralytici sunt; aut ab equitatione nimia, percusssione circa originem Nervorum, casu super Os sacrum, laeduntur, aut ex Vulnere Capitis afficiuntur: Vel vitio ipsorum Spirituum, quando universaliter exhaustae sunt vires in Senibus aut Aegris, aut in motu perturbantur ex pudore, terrore, vi propriae imaginationis, etc. 2. Deficiens in Semine stimulus, quando deficit ipsum, aut non rite turgescit, aut alio modo vitiatur. 3. Maleficium sue Fascinum.

Curatio. Curatio. Si ex prima oritur causa, vel secunda, cadem conveniunt, quae laudavimus in defectus Seminis, inprimis veretrum Tauri, in actu venereo interfecti, exsiccatum et pulverisatum cum Cinnamomo, in Ovo sorbili. Externe inungatur ante coitum Glans, Peritonaeum, et spatium inter Scotum et Penem. ubi musculi sit sunt, Balsamo apoplect. vel Linimento ex Succo Pastinac. Ol. Sinap. an. i. Ol. Ovor. Formic. magn. an. . M. et Solis radiis per 24. boras exposito. Si post coitum adhuc rigeat Penis, abluatur Aqua calida. Alii illinunt radicem vel glandem Penis Felle April, vel Linimento ex Pulv. Helleb. nigri, aut Rad. Pyreth. cum Pingued. Coturnicis: quibus subiungendum Balneum nervinum, vel Thermaesulphureo-aluminosae, Insessus, Fotus nervini, etc.

DUplex est Affectus, in quo erectio et rigiditas Penis nimia est, ita tamen ut pars affecta semper sint musculi circa radicem Penis, contractione sua Venam comprimentes, et Sanguinis refluxum impedientes. 1. Quando nimius est Venereus stimulus, et nimia Seminis turgescentia, unde sequitur determinatus Spirituum motus, perpetua Penis erectio, interdum cum delirio; quae si coitu sedetur, Salacitas. Salacitas, sin et ipso coitu vix satietur, Satyriasis Satyriasis. audit. Ad hoc malum disponunt Vita sedentaria, Diaeta lauta, cum Aromatibus condita, et quicquid Semen auget, Spirituum impetum excitat, aut loca genitalia acrimonia sua stimulat. 2. Quando Penis rigidus dolorem gravem tensivum sentit cum nullo in Venerem desiderio, nulla in coitu Spermatis emissione aut levamine, sed potius Priapismus. exinde augetur malum, Morbus hic Priaismus vocatur. Causa est Convulsio musculorum Penis, spasmodica sua contractione Venas constringentium, et hinc forsan ipsorum corporum nervosorum, unde dolor tensivus sentitur post inflationem membri. Hinc videtur oriri, quod in Epilepticis insciis et interdum in Suspensis, Membrum sortiter tendatur. Causa remota est irritatio musculorum aut corporum nervosorum, quae fit a causa interna raro, frequenter autem externe a perverso usu Cantbaridum, vel acriorum stimulantium ad Venerem, magisque aromaticorum.

Penis contorsio. QUando Penis erectus contortus apparet, laeditur eius actio. Fit hoc vel vitio Freni brevioris Glandem retrahentis, quod curatur simplici incisione, observando tamen, ut aliquid potius detrahatur de membrana Praeputii quam de Glande: Vel vitio Praeputii, si tanta eius post Glandem est retractio, ut nequeat denuo retrahi. Ex violentiori id coitu fere oritur. Curatio. Curatur hoc per Emollientia, et per Discutientia, ratione tumoris Praeputii, qui utplurimum simul adest, hinc conveniunt fotus ex Lacte, in quo Flor. Sambuci ebulliant. Item,

Pulveris Herb. Malv. Parietan. Alth. an. Mi. Rad. Alth. Lil. alb. an. . fl. Ros. rub. Chamom. an. p. ii. Coq. in Lacte ad consist. Pultis, et applica, addito momento Croci, si insigniter doleat.

Medul. Pan. similag. in Lacte infus. ???. Vitel. Ov. no. iii. Ol. Ros. i. Corci . f. Cataplasma. Si simul adsit Gonorrhoea, huic quoque per interna prospiciendum erit.

Mensium suppressio. DE modo quo fiant Menses, aliisque horum circumstantiis, actum in Institutionum Epitome. Si non fluant tempore debito, aut non in debita quantitate, dicitur Mensium suppressio, melius emansio. Fit haec vel naturaliter, post 49. aetatis annum, nec non tempore Gestationis et Lactationis, etiam illis, qui a graviori malo reconvalescunt, quibus praecessit alia evacuatio Sanguinis aut immediate, aut sub forma alia v. g. per Ulcera vel Vulnera, quae exacerbantur tunc temporis, quando Sanguis deberet effluere. Causae. Vel fit praeter naturam propter vasa Vaginae infarcta, Carunculas membranam unientes, parietes Vaginae laesae coalescentes, vel, quod frequentius, propter cruditatem, et hinc visciditatem ac minus fermentabilem Sanguinis naturam. Huius Cruditatis causa interna est indigestio et cruditas acida Stomachi. Causae externae remotae sunt frigus, inprimis Pedum vel Stomachi, instante aut praesente excretione; ingesta acida, item viscida, ut Pastae farinaceae, Lac, Caseus, et Panis recens, cruditatem Stomachi acidam promovens; nec non Picae indulgentia; denique tristitia, metus, pavor, terror, aliaque Sanguinis turgescentiam inhibentia.

Symptomata iuncta. Symptomata emansionis praeternaturalis sunt difficilis Anhelitus, dum moventur, Lassitudo universalis, inprimis circa Lumbos, cum dolore tensivo gravi; color Corporis floridus perit, Oculi tument, supervenit Pica, et perfecta Cachexia. Si fiat Emansio ratione vasorum Uteri infarctorum, in statis temporibus, quibus alias fluebant Menses, adsunt dolores Lumborum circa Vasa ex ramis iliacis orta, tensiones et pulsationes circa Pubis regionem, subinde etiam circa Hypochondria et in Artubus, murmura, borborygmi, et dolores lancinantes in Lumbis, quae omnia ostendunt, Sanguinem revera turgescere, et impedimentum in Vasis obstructis haerere. Si enim nullam patiantur alterationem iis temporibus, vitium est in Sanguine non debite turgescente. Prognosis. In Prognosi, superveniens Emansio Morbis chronicis, eos deteriores reddit, et Hecticam fere praesentem indicat.

Curatio. Curatio. Ventriculi Chylosis per Vomitoria et Aromatica vol. corrigenda, Sanguinis cruditas per vol. Oleosa emendanda; humores viscidi per Gummata et Merc. dulc. incidendi, iunctis simul appropriatis, quae tamen non conveniunt, nisi praemissis evacuationibus et acidum absorbentibus, et quidem calculo facto, quando fluere deberent Menses, ex Mulieris ipsius computatione, aut si illa non noverit circa Lunam crescentem, quo tempore Sanguis facilius turgescit. Eadem sane est Curatio, quae in Cachexia, additis Menses stimulantibus. Praemissis ergo digestivis, propinentur Vomitoria, Purgantia cum Gummat. parata, inprimis ex Helleb. nigro, et Rhabarbaro cum fol. Senae. Alterant quaecumque aromatica, amaricantia in Cachecticis laudata: et in specie Martialia, v. g. Infusum Limat. cum Cinnam. in Vino. Tinct. Mart. Lique Mart. solar. etc. sine quibus inveterata Emansio curari nequit: operantur Specisica. acidum absorbendo. Specifica principaliora sunt Sabina, eiusque Oleum potentiss. Crocus, omnia ex Myrrha et Castoreo parata: item Decoctum et Essent. Splen. Bov. Borax. egregia vel in pulv. cum Croc. et Cinnam. vel in Decocto Pulegii, aut Rosmarini. Accedunt Baccae Iunip. Angelica, Artemis. Meliss. Gentian. et quaevis Salia volatilia, superveniente corporis motu, aut saltem madore in lecto. Optima fit Essentia ex Sale C. C. vol. in Spiritu Vino solut. cum Myrrh. et Castor. Si adsit Plethora, dolor gravativus Artuum, et difficilis Respiratio, necessaria est Venaesectiae, eaque in Brachio, quando instant Menses, in horum difficultate, ne sc. Sanguis concitatius ad inferiora tractus stagnet circa vasa Uteri. Si vero fluentes cessent ex improviso, inPede.

Externa. Remedia externa sunt Balnea, Semicupia, et Pediluvia ex decoctis Plantarum uterinarum et arom. Thermae, Suffitus per infundibulum Utero exceptus, ex Scor. Reg. Antimonii in Spiritu Vini solut. et Lateri candefacto affus. vel ex Urin. antiqua affusa, Scor. Mart. candefactis, vel ex Decocto Colocynth. iniectis Silicibus candef. vel denique ex Troch. de Sabin Myrrh. Asphalt. et Troch. alband. cum Bals. Sulph. terebinth. et Aceto. Item Litus Regionis iliacae et pubis ex Oled Cheir. acuato Decoct. Colocynth. Oleo Sabin. spic. etc. Virginibus magis convenit Sal vol. armon. vel Mixtura ex Calc. viv. cum Sal. ammon. irrorata Spiritu Vini, atque immissa Glauberi instrumento, cuius capitulum foraminibus perfusum est.

Mensium Fluxus nimius. SI aut copiosius aut frequentius debito fluant Menses, ita ut Mulier debilitetur, (nam habitiores et scorbuticae sine debilitate aut laesione diuturnos Causae. ferunt fluxus) Causa est vel in Sanguine, vel inUtero. Sanguinis vitium est triplex. 1. Nimia turgescentia ex aere fervido, exercitio nimio, gaudio, ira, salacitate, potu generoso. 2. Nimia fluxilitas serosa et aquosa, vel e Stomacho alimenta nimis colliquante, vel ex Renibus serum non rite evacuantibus, ut in Scorbuticis. 3. Acredo acida salsa vehiculi serosi, vasa uterina erodens, ex eduliis acribus, aut acrimonia succorum in primis viis nata. Ex parte Uteri causa est nimia vasorum uterinorum apertura et dilatatio, ex sublatione oneris gravioris cum nisu et inspiratione, sternutatione violenta speciatim durante mensium Fluxu, Abortu, Partu laborioso; item ex acribus et excoriantibus extrinsecus admotis.

Symptomata Symptomata. In nimia Sanguinis turgescentia solet is esse floridus et bonus: in vasis nimis hiantibus brevi grumescit. In aquositate sanguinis effluit tenuis et tarde grumescit, vel similis est loturae carnis, vel linteo exceptus circulum facit pallidum. In Sanguinis acredine adsunt conatus eiciendi, cum sensu pruriginis et rosionis.

Curatio. Curatio. Sanguinis turgescentia acidis coercenda, fluiditas et acrimonia corrigenda, et viae laesae consolidandae ac firmandae. Nisi superveniat debilitas, non est sistendus Fluxus, nam ex Fluxu praepostere suppresso gravia mala observata sunt. Venaesectio prodest, caute tamen et parca in brachio instituenda. Purgatio potius stimulat quam inhibet; solummodo convenit Rhabarbarum cum Conserv. Ros. aut Syr. Cydon. aromatis. Si Sanguis serosior sit, conducunt sudorifera et diuretica, licet enim sub usu excretionem intendant, evacuato tamen sero cessat fluxus. Inter specifica palmam ferunt Martialia, quae licet acidum absorbendo Menses stimulent, per se tamen adstringunt, in specie Liquor Mart. solar. Tinct. adstring. Lap. Haemat. in succo Granat. vel Cydon. Iuxta haec egregius est Sucus Plantag. item Pulv. Cran. human. vel potius Spodii ex Ebore par. aut Corn. Cervi usti, ad . Visc. quercin. ad . in Ovo sorbili; Sucus Stercor. asinin. cum Syr. Myrtil. et Aq. Plantag. item caninum Stercus. Numquam omittenda Opiata, in specie Diascord. in vehiculo acido. Nimiam Massae sanguineae turgescentiam coercet Spiritus Vitriol. aut Nitri guttatim in Aq. Plantag. Serositatem et acrimoniam temperant, et partes laxatas firmant Succinum, et Troch. de Carabe, Ossa et Cornua anim. calcinata, Mumia, Crystalli ppt. Coral. etc. Opiatis mista.

Externa. Externe convenit Spongia Aceto rosac. ebria, hinc Pubi et orificio Uteri applicata, iniectio Succi sterc. asinin. cum Succ. Plantag. Suffitus ex Ture et Mastiche, vel ex vapore Aceti super scorias Mart. ignitas non calide nimis ad pudenda admisso. Cataplasma ex Hyoscyamo Aceto impraegnato, Lumbis aut Ossi sacro applicatum. Si dolor adsit in Vagina ardens et rodens, prodest iniectio Decocti adstring. cum Hyosc. et Papav. item Linteum Sanguine imbutum, ac sub cineribus calidis positum, vel Indusium per octiduum a Viro gestatum, et a Muliere indutum. Ex dictis variae fiunt formulae, v. g.

Coral. rub. Succin. flav. Bol. armen. Sang. Drac. ver. an. i. Sem. Plantag. Borac. calcin. an. . Laud. Op. gr. iv. Extr. Croc. . cum s. q. Syr. de Ros. sic. f. Elect. Dos. . continuando.

Fluor albus. DIcitur Fluor albus, quando per genitalia effluit liquor serosus, initio albus et mitis, in progressu acescens et excorians, item flavescens, virescens, et varie coloratus. Contingit in omni aetate et statu. Quin autem Vetulas quoque multum affligit, patet, non eundem esse cum Sanguine menstruo. Effluit sine typo aut intermissione, nunc parcius nunc copiosius, tempore Mensium fluxus incipiens, saltem uberius fluens. Efluit hic liquor ex lacunis substantiae membranaceae glandulosae, Prostatis Virorum analogae. Si haec substantia leviter sit affecta, emanat Lympha seminalis pauca, vix glutinosa, mitis, sine ardore, rosione, aut corporis Tabe. Sed praeter hunc Fluxum Verus. leviorem, qui Gonorrhoeae Virorum verae analogus Nothus. est, observatur interdum alius nothus, copiosus, continuus, ubi varia serosa, tincta, acria excernuntur, cum tumore pedum, torpore et flacciditate membrorum, appetitu prostrato, atque universali Sanguinis et corporis Cachexia, et subinde Febri lenta lymphatica.

Chlorosis. MOrbi qui vulgo tribuuntur Utero, originem ducunt ex Liquoris seminalis maiore vel minore turgescentia, et Menstruorum suppressione. Inter quos primatum ducit Chlorosis, Affectus proprius Virginibus, aut Viduis, saltem quibus non satisfaciunt Mariti. Tales pallent, cum colore nonnihil sublivido, corona quasi rubescente sub oculis, anxietate sine manifesta causa, tristitia, pulsu inaequali et vario, Febri lenta inordinata, sed vix sensibili. In progressu mali supprimuntur et Menses. Causa. Causa est Liquor seminalis suppressus et corruptus, mediante quo fermentum Sanguini communicatur, et succi inquinati secernuntur, unde talis Color, Febris et tandem Mensium suppressio. Hinc corrupta Massa sanguinea, et Lympha hystericos cruciatus cum Tetanis convulsivis, Vomitum, aliaque Symptomata epileptica infert. Dignoscitur, Febrem, Pallorem, aliaque symptomata, a retento et corrupto Semine oriri, et non a Cachexia aut Mensium suppressione, si Mulier Vidua, aut Virgo petulans, citra errorem diaetae statim fiat tristis, anxia, et in alium statum mutata, fluentibus interim Mensibus; quo faciunt Vita sedentaria, Diaeta lauta, Potus generosus, aliaque Liquorem seminalem augentia.

Curatit. Curatio. Nil facilius aut magis in promptu est, quam congressus validus frequenter repetitus. Sic enim excreto Semine corrupto, et novo spiritus genitalis Maris fermento inspirato, de novo effervescit Sanguis, unde color corporis floridus redit, adeo ut Virgines pallentes saepe dent Mulieres pulchras. Remedia apud Auctores utplurimum sunt 'anticachectica, sed male. Debet enim Liquoris seminalis vitium corrigi, et Sanguinis dyscrasia emendari, speciatim per Camphoram, hinc per succinata, castorina, myrrhata, quae balsamica vi corruptionem Seminis impediunt, inprimis per Essentiam Myrrhae cum Spir. Nitr. d. item Sacch. Saturni; per Citrata, Cydoniat. Granat. omnia nitrata, forsan Terebinthinam partibus mundandis dicatam, et tandem per Venaesectionem.

Cachexia muliebris. CAchexia muliebris nil habet peculiare a Cachexia in genere distinctum, nisi quod iungatur suppressioni Mensium, quae omnia symptomata exacerbat: ex acido enim Sanguinem coagulante, et nervos irritante, superveniunt Pleuritides, Anginae, Inflammationes partium erysipelaceae, Picae disponentes ad Hystericam passionem, Epilepsiae, Motus convulsivi, Melancholia, Scirrhi viscerum, inprimis Lienis, Cephalalgiae insanae et contumaces, sensus Palpitationis, speciatim in Lumbis et Regione superiori, tandem ex depravato Ventriculi fermento, et hebetata Bile Leucophlegmatiae, Hydropes, et Affectus chronici difficulter curabiles. Exasperantur haec mala periodo menstrua.

Cansae. Causa itaque est Mensium suppressio; unde 1. Sanguis quantitate auctus a debita fermentatione et spirituascentia cohibetur, hinc glutinosus, iners et vappidus evadit, indeque Anxietates, Cephalalgiae, Inflammationes, Palpitationes, Difficultas respirationis et similia oriuntur. 2. Sanguis qualitate peccans et vitioso acore inquinatus, sucos reliquos alterat, unde digestio prava, Melancholia, tensiones Hypochondriorum, Picae, etc. Nam licet Sanguis menstruus sit in se laudabilis, separatur tamen a Massa sanguinea per fermentationem tamquam secernendus; et proprietatem acrem erosioni aptam acquirit, quam Sanguini communicat. Symptomata autem nervosi generis, speciatim in Abdomine, et methodus medendi ostendit, peccare vitiosum acidum austerum.

Curatio. Curatio. Praemissis praemittendis, corrigenda est Sanguinis et humorum dyscrasia, iunctis Menses stimulantibus. Optime austerum acidum resorbent martialia; hinc Sanguinis volatilitatem restituunt aromatica: Menses stimulant Salia vol. plus minus oleosa et aromatica, vid. Caput de Mensium emansione. Si superveniant Motus convulsivi, addantur Cinnabarina, Succinata, Castorina; si Palpitatio cordis, remedia ex Coral. si Cephalalgia, Lique CC. Succin. et Salia vol. antiscorb.

AFfectus hic nomen sortitur ab insigni angustia praecordiorum, et iuncta Respirationis summa Suffocatio Uteri. difficultate, quasi Suffocatio immineret, aut laqueo constringerentur. Interdum nulla sensibilis est Respiratio, aut Sensus. Percipiunt in Ventre infimo borborygmos, et motum cuiusdam globuli hinc inde agitati, ac superiora petentis. Subinde Symptomata diagnostica. Hypochondriorum, aut regionis Hypogastrii tensionem, vel expansionem, simulque Inflationem, a flatibus nunc per os, nunc per anum erumpentibus. Inchoante paroxysmo oscitant et pandiculant crebrius, dolores utplurimum vagi Abdomen cruciant, Appetitus prostratus est, et assumpta vitioso sapore inquinata apparent. Alvus plerumque durior est, et si sponte aut arte aperiatur, cum flatuum eruptione, levamen adfert. Subinde Vomitus adest, saltem in paroxysmo vomendi conatus. Accedit cordis Palpitatio, cum pulsu raro, parvo, debili, quandoque intermittente et ad sensum abolito; quibus praesentibus non procul abest Syncope Vertigo et Scotomia paroxysmum ordinarie praecedunt. Subinde adest Delirium, copiosus risus involuntarius, mirae brachiorum et pedum gesticulationes. In graviori malo adsunt Epilepsiae atroces, et mirum robur in membris convulsivis. In paroxysmo sensus et motus fere abolentur, sed post paroxysmum omnia sciunt, et superveniente sudore declinat paroxysmus; at non sunt securae Feminae, nisi largior superveniat. Fere aphonae sunt in paroxysmo, etiam Sensibus illibatis. Sed interdum sonitus, et quasi voces ex imo abdomine audiri videntur, ut etiam a Daemone credantur obsessae.

Causae remotae. Causae remotae ad Hystericam passionem disponentes, aut in dispositis paroxysmum excitantes, sunt 1. Ira et fervor, terror, gravior audacia, maeror, et Passiones animi graviores. 2. Odores fortes, habita ratione idiosyncrasiae: quibusdam enim suaveolentia naribus admota paroxysmum excitant, et graviter fetentia eum sistunt; in aliis contra se habet res. 3. Gravidatio, inprimis, si adsit Cacochymia, item Mensium suppressio. Hinc quae Virgines suaveolentia bene ferebant, gravidae postea factae symptomata patiuntur hysterica, sed cessante puerperio non item. 4. Dulcia assumpta, Syrupi, Mellita, etc.

Propiores. Quoad causam propiorem, accusatur hic Uterus, quasi sursum feratur, etc. sed male; contra enim arguunt Uteri firma cum Intestino recto et Osse pubis connexio; dissectio anatomica Uterum insontem in Hystericis mortuis monstrans; et experientia Virorum hypochondriacorum, qui eadem cum Hystericis patiuntur symptomata, simili modo affligentia, ab iisdem causis remotis excitabilia, et eadem methodo curata. Reiecta ergo Veterum sententia, ut veram eruamus causam, videtur certe hic peccare acidum vitiosum, et a naturali statu degener. Hoc monstratur 1. Quod Scorbuticae et Hypochondriacae huic malo obnoxiae sint, et a purgante etiam levi eius periculum subeant. Quin et Hypochondriaci eadem patiuntur symptomata. 2. Sanguis Hystericarum in praecordiis stagnans Anxietates ac Syncopen infert; quin et emissus grumosus deprehensus fuit. 3. Reiecta per vomitum, arte sive sponte, sunt aeruginosa, porracea; in quibus peccat primario acidum praecipitans Bilem in istum virorem. 4. Dulcia facile acescentia passionem Hystericam insigniter exacerbare solent. 5. Remedia acidum destruentia, paroxysmum et praecavent et curant.

Spasmi hysterici. Quod autem praeter hoc acidum etiam adsint Spasmi et motus convulsivi, tam partium Abdominis quam Thoracis et Laryngis, patet 1. Ex Convulsionibus epilepticis in fine et statu praxysmi. 2. Ex sensu globi agitati in Abdomine, qui videtur esse plexus nerveus Mesenterii maior cum partibus vicinis convulsus, in globum contortus, et sursum versus retractus. 3. Ex risu involuntario, qui oritur a convulso Diaphragmate, et hinc per commercium nervorum intercostalium, reliquorum Musculorum Thoracem moventium, unde difficilis Respiratio, et dolor instar cinguli in regione Diaphragmatis. 4. Dolores lancinantes et contorquentes Abdominis Spasmos testantur, sicut sonitus et murmura a flatibus in Intestipis convulsis genitis et varie oberrantibus procedunt.

Pro Causa itaque combinandum est acidum peccans Modus fiendi. cum inde natis Spasmis. Modus fiendi hic est: acidum vitiosum, sive errore Stomachi sive errore Pancreatis genitum, in Intestinis cum Bile effereuscens, copiosos flatus generat, unde sonitus et borborygmi. Et ulterius procedens coagulationes et stagnationes Sanguinis circa praecordia generat: tandem ex irritatis ab isto acido partibus nervosis Spasmi interni et membrorum externorum Convulsiones oriuntur. Praecedunt haec Abdominis symptomata, si paroxysmus ex usu dulcium, Nephritide, aut commotione acidi in primis viis excitetur. Si vero Odores, Terrores, aut Ira paroxysmum excitent, tunc praecedunt nervorum symptomata, nempe Scotomiae, varii colores prae Oculis, etc. ex forti enim spirituum agitatione, succedit eorundem motus expulsivus, inprimis in nervis intercostalibus ac pari vago, et sub progressu Spasmi Abdominis atque Thoracis, et ex Cordis musculo convulso huius Palpitatio atque compressio. Tandem ratione Spasmorum Abdominis Pancreas et Porus bilarius conquassata effundunt suos sucos. Variant autem symptomata pro variis surculis Nervorum affectis. Sic si plexus Stomachi et Lienis afficiuntur, urgent horum Symptomata. Affligunt autem haec potissimum Mulieres, quia horum systema nervosum est magis delicatum et facile commovetur. Sic Literati, quorum spiritus magis sunt volatiles, etiam Cephalalgiam aut Angustiam praecordiorum ex doribus fortibus patiuntur. Odorifera enim Spiritus delicatos in naribus commovent, et in Spasmum convulsivum cogunt; quin et Spititus circa genitalia afficiunt, quia subinde genitalibus admota conferunt, et notum est, Zibethum voluptatem coitus intendere: accedit Odorum vis, dum cum aere attrahuntur, unde motum Sanguinis per Pulmones impeditum, nunc sanguinem alterando magis impediunt, nunc Sale suo vol. acidum corrigendo restituunt. Interea monendum est, Liquorem seminalem retentum et corruptum, item Menstruorum suppressionem, Spiritus animales pervertendo, et sucos reliquos inquinando, interdum rationem formitis morbosi obtinere, licet immediata causa acidum exsistat. Hinc Gravidae fiunt interdum Hystericae; et quaedam Hystericae excretione Seminis levantur. Passio utique Hysterica non differt ab Epilepsia, nis quod illa internas, haec externas occupet partes; nec a Colica, Malo bypochondriaco et Prognosis. Scorbuto, nisi symptomatum variatione. In Prognosi, Malum hoc longe periculosius est in Praegnantibus et Puerperis, quam in aliis Mulierius. Si sternutatoria fortia in Paroxysmo sternutationem excitent, bonum; si contra, malum est signum.

Curatio. Curatio. In Paroxysmo, quoad externa, mox antur Naribus Castoreum, Asa foetid. aut fiat Suffitus ex Plumis accensis Perdicum. Verum habeatur ratio Idiosyncrasiae quibusdam enim magis placent Per externa. suaveolentia. Interim suaveolentia interius assumpta non laedunt, licet Naribus admota nociva sint, ut Ambra, Moschus, Zibethum, etc. Optime admovetur Naribus Spir. Salis am mon. fort. Interea Vulvae in loco Clitoridis illinatur Bals. apoplect. Zibeth. Moschus, aliaque suaveolentia; vel quod melius est, vellicentur pili Pubis, ubi facile ad se redeunt. Sulpur accensum non suaderem, nam parit difficultatem Anhelitus. Facit huc Suffitus per infundibulum Utero exceptus, ex Verrucar. Equor. . Asae foetid. . Ungul. caprin. i. M. de quo incend. . ad . Si haec non sufficiant, inspirentur in Nares repetitis vicibus sternutatoria ex Castor. . Piper. long. gr. xii. Helleb. alb. ???. Pyrethr. gr. v. M. Inter ea, quae Regioni umbilicali inungenda sunt, eminet Galbanetum Paracelsi, imponendo desuper Laterem calefactum. Mihi in usu est Ol. dest. Succin. cum dimidio Ol. dest. Spicae, Umbilico, et Scrobiculo Cordis illinendum, desuper imponendo Emplastr. ex Galban. cum Extract. Castor. Croco, et Ol. dest. succin. et Spic. Cum his subinde egregium praestant effectum Clysmata ex specieb. carmin. Arom. cum Ol. dest. aut horum loco Sal. Volat. Conferunt autem Intestina evacuando, et promovendo Flatuum expulsionem. Iuxta haec usurpantur cincturae Regionis hypochondriacae cum Cingulo e Corio humano aut cervino, vel alio quovis; quo laxiores enim sunt Mulieres, eo magis urgent Respirationis symptomate

Interna. Quoad Interna, conferunt Salia vol. oleosa, inprimis quae sudorem movent, acidum corrigentia et flatuum proventum prohibentia: quibus addduntur subinde Opiata ad impetum Spasmi coercendum, et Camphora, illis qui hanc ferre possunt. In usu sunt omnia aromatica, v. g. Zedoar. Galanga, Imperatoria, Mutellina, Levist. Puleg. Baccae Iunip. Castoreum Asa fetid. Crocus, Rosmar. etc. Sed magis immediate agunt Salia volat. v. g. Mixtura ex Sale vol. Succin. cum Castor. et Opio; item Spir. Sal. armon. rite praeparatus, omnia succinata, praecipue Oleum destill. Succin. quod tamen nimios ructus ciere solet. Optimum est Oleum Castor. item Essent. Castor. cum Sale volat. parata. Huc faciunt Fuligo Furni, ad . Flor. Sulph. in eadem dosi, imperando sudorem; Trochisci de Myrrha, Tinctura gran. Actes. s. Ebuli, ad cochl. ii. in paroxysmo, exspectando sudorem; item Tinct. Langii ex Castor. et Asa foetid. beneficio Sal. Tart. Nulli Remedio cedit Sucus Sterc. equin. expressus, calide propinatus. In extremo casu tentanda sunt Vomitoria.

Aq. Menth. Flor. Sambuc. et Matricar. an. . Essent. Castor. 04???. Sal. vol. Succin. gr. xiv. Laud. hyster. gr. x. Syr. Cort. Aurant. ???. M. Detur cochleat. Addi poterit Liq. CC. Succin. aut Spir. Sal. armoniaci.

Angustia vaginae. NImia vaginae Angustia, Viri introitum prohibens curatur subinde repetito negotio; sicut et per speculum Matricis. Si membra sint occlusa, methodo chirurgica tractatur. Si coalescat Vagina post excoriationem, citra sectionem non curatur, quae tamen etiam maxime dubia est. Vagina nimis patula curatur beneficio Balneorum aut Infusionum adstringentium.

Prolapsus Uteri. Procidentia Uteri nil aliud est, quam Prolapsus Sinus pudoris, ipse enim Uterus adeo firme connectitur circa Os sacrum, et cum Intestino recto etc. ut extrahi nequeat citra insignem violentiam externam et Patientis interitum, nisi Ligamenta Matricis vel disrupta fuerint, vel nimis laxa et flaccida evaserint. Fit autem Prolapsus Vaginae Uteri 1. Quando tota nimis laxata, v. g. a Partu difficili, etc. globose propendet cum foramine in medio, quod falso pro Uteri orificio interno habetur. 2. Quando rugae Vaginae in qualibet parte laxatae aut erosae sunt, adeo ut Sanguis aliique humores partem relaxatam distendentes, eandem in forma corporis rotundi, annexi angusto collo, interius se abscondenti, extra Causae. corpus propellunt. Causae sunt Haemorrhagiae Uteri, Fluor albus diuturnus, et similia. Interdum excrescentiae rugosae vel carnosae, abscissione curatae, pro Prognosis. Uteri prolapsu habitae sunt. In Prognosi, si inveteratus sit, aut per impetum Obstetricis fiat, vix curabitur. Si sit a causa interna, facilior eo, qui fit per violentiam externam. Subinde metus est, ne in Ulcera abeat, aut ab aere externo inflammetur et Gangraenam concipiat.

Curatio. Curatio. Reponatur et firmetur pars laxata: idque cito, ne ab aere aut Urina alteretur. Fomentetur nempe aliquamdiu Decocto Rorism. Salv. Aneth. Abrotoni, Flor. Verbasci, Meliloti, Chamomill. Summit. Absinth. in Vino vel Aq. ferrar. et cum linteo, dicto liquori intincto, ac digito circumvoluto reponatur, Aegra supine iacente, Clunibus Capite superioribus. Pro hoc scopo commendant Suffitum pellis Anguillae salitae, in fumo exsiccatae, et pulverisatae; item Pingued. ursin. aut Erinac. Ossi sacro, et circa os Coxendicis illinendam; item Mulieris terrefactionem, et Cucurbitulas, maiore cum flamma Inguini, Umbilico et sub Mammis appositas. Uterus repositus firmandus est fomentis adstringent. vel iniectionibus ex Decoct. Gallarum, Foliorum Alchymill. Myrti, Querc. Cort. granat. in Aq. Ferrar. addito pauco Alumine, modo partes sint indolentes et non excoriatae; et pro usu interno Decoct. vulnerar. additis 4. Sem. cal. mai. ne Flatus Intestina distendentes Uterum denuo prolabi faciant. Si usurpentur Pessi, hi sint parvi, ne fluxum album irritatione molis excitent. His adde Suffitum ex Aceto, Succino, Ture, Mastich. et Gum. Iunip. item Emplastrum ex Opopan. Galbano, Tacamah. Umbilico aut Ossi sacro applicandum. His irritis gestetur semper (extra tempus congressus) Globus cereus laevis, Vaginae uteri intrusus, filo alligatus, quo extrahi commode queat.

Signa conceptionis. LAEditur Conceptio, quando depravatur et falsa est, ut in Inflatione Uteri. Signa autem verae Conceptionis sunt orificii interni clausura, Mensium retentio (nisi in Sanguine serosiore aut turgidiore praeditis, idque sub primis gestationis mensibus) horripilationes post Congressum, Pathemata hysterica in Cacochymicis circa primos Menses; Appetitus varius et deiectus, Vomitus matutinus, Gravitas capitis et dolor Dentium primo mense, Tumor sursum tendens primo circa lineam albam apparens, prope medium gestationis tempus, perceptio motus Fetus in principio subsultorii: Serosiores quidem et deiliores minus percipiunt eius motum. Interea consideranda est Idiosyncrasia, plerumque enim Mulieres certa habent signa sibi propria, adeo ut quae semel conceperunt, alio tempore vix falli possint.

Lochia. QUando in Partu separatur Secundina, effluit ex Utero copiosus Sanguis, Lochia dictus, idque per plures dies, inprimis si nulla insignis praecesserit Sanguinis iactura Gestationis tempore. Lactantes autem, et quibus alias parcius fluebant Menses, minus evacuant. Postmodum effluit Liquor aquosus Sanguine saltem tinctus, licet subinde simpliciter aquosus sit, ad dies sex, septem, imo saepius plures.

Eorum fluxus Imminutus. Imminutus Lochiorum fluxus horrores, rigores febriles, aestum, dolorem, tumorem et duritiem Abdominis, Cephalalgiam, difficilem Anhelitum excitat, ex Grumescentia sc. sanguinis in Utero retenti. Eius causae sunt vel Tristitia, Metus, aliaque pathemata, Spirituum impetum minuentia; vel aer frigidus in Utero Sanguinem coagulans.

Curatio. Curatio. Fiat Venaesectio in Pede, aut applicentur Hirudines labiis Vulvae; Si fluant Lochia sed non sufficienter, applicentur Cucurbitulae Suris, vel interiori Femorum parti. Deinde propinentur Menses et Fetum pellentia, inter quae eminet Myrrha, tam in substantia, quam in Essentia; hinc mistura Timaei ex Myrrh. Castor. Succino, et Croc. in convenienti vehiculo diutius. Item. Pulvis Zedoar. Elixir propr. sine ac. Spir. Sal. armon. Egregium est Decoct. fl. Chamom. et Cort. aurant. sicc. in Cerevisia, vel Vino et Aqua. Hauriri simul potest interdum Aqua flor. Lil. alb. ad tres pluresve uncias, cum guttis aliquot Tincturae Castorei cum Spiritus Salis ammon. parat. His addantur grumos solventia, viz. Sperma Ceti cum pauco Castor. item Ocul. Canc. cum Aceto. Externe illinatur Abdomen calide ab Umbilico ad pubem Oleo Cheiri, add. Ol. dest. Succin. Iunip. Spic. Hinc imponantur duo Sacculi calefacti ex Absinth. Matricar. Menth. Puleg. Rad. Angel. et Sem. 4. cal. mai. Et fiat Suffitus ex Myrrh. Bdell. Succin. et inprimis Colocynth. Si adsit Suppressio Alvi, iniciantur Clysteres acriores.

Borac. Ven. i. Myrrh. g. xiv. Croc. gr. vi Sacch. alb. . M. Pro 2. Dosibus.

Lochiorum Fluxus nimius. LOchiorum fluxus nimius vires in Partu debilitatas ulterius labefactat. Huius causae sunt 1. Sanguinis turgescentia et corporis incalescentia, v. g. ex spirituosorum Liquorum, et Fetum pellentium remediorum abusu. 2. Sanguis serosior aut acrior. 3. Laesio Uteri, inprimis ex Placenta avulsa. 4. Irritatio Uteri a sanguine grumoso, vel frustulis Placentae retentis, vel Mola.

Curatio. Curatio. In sanguinis turgescentia conveniunt Venaesectio in brachio, ut et blanda acida; in eius serositate sudorifera. In laesione Uteri decoct. Chaeref. item Plantag. Cydon. aliaque vulneraria blanda. In irritatione Uteri eiciantur ea, quae irritant, potius per aromatica, v. g. Menth. Maior. Puleg. quam per Fetum valide pellentia. In genere in quocumque Fluxu conveniunt Lap. Haemat. Coral. Bol. armen. Terr. sigillat. aliaque martialia et terrea; item Troch. de Carabe in Vino austero acidulo; Coral. rub. cum succ. Granat. acid. recent expr. Succ. vel Syr. Portulac. In graviori Morbo egregia sunt Liq. Mart. solar. ad. gt. x. et Tinct. sulph. Vitriol. ad xxx. et instar ultimi refugii Alum. ad . in Conserv. Ros. r. vel Rad. Symph. Externe pubi applic. Aqua sperm. Ran. cum Aceto; et Lumbis Catapl. ex Fulig. cum Acet. ros. et Album. Ovor. Item Iniectiones Decocti Plantag. et Portulac. in Aq. ferrar. inprimis ubi suspicio est Uteri laesi, fieri possunt. In sanguinis orgasmo applicantur Mammis Epithemata frigida ex Aceto, Aq. sperm. Ran. Succ. Semperviv. et Nitro; vel Cucurbitulae cum magna Flamma.

Aq. tenell. CC. ii. Succ. Cydon. rec. Coral. r. praep. . Laud. Op. gr. I. ???. Syr. Cydon. ???. M. detur cochleatim in irritatione Uteri a grumis sanguinis.

Dolores post partum. DOlores post partum sunt vel veri, qui Uterum, vel nothi qui Intestina, Mesenterium, partesque connexas per consensum afficiunt. Verorum causa Causae. est continuus spasmus Uteri irritati. Causa autem irritationis Uteri est 1. Frigus externum sanguinem grumefaciens. 2. Violenta Placentae avulsio, vel Mola, aut frustum Secundinae in Utero relictum. His adde flatus qui dant dolores distendentes, et in specie Lochia supprimunt. Nothi sunt nil aliud, quam tormenta colica et iliaca, oriunda ex spasmis partium Abdominis, propter excreta et retenta ante partum, vel effusionem succorum in Intestina, ubi effervescunt. In Veris loca magis Prognosis. inferiora affliguntur. In Prognosi, ad Anxietates, Febrem periculosam, Convulsiones, Deliria, Virium prostrationem, disponere hos dolores dicendum est.

Curatio. Curatio. In retentione Sanguinis grumosi nil melius Decoct. et Aq. Chaeref. cum Sperm. Cet. In laesione Uteri prosunt Corall. blanda martialia, Terra sigill. Bolus Armen. et Lapis Haemat. In genere confert Pulv. et Spir. Secund. human. Nobile est Decoct. Essent. et Ol. dest. saphir. Chamomillae Rom. Sed et conducunt Zedoar. ad . in Vino calido; Castor. Sem. 4. cal. mai. et in graviori malo parum Opii, ubi Lochia non sunt suppressa. Externe applicantur abdomini Fomenta, vel Sacculi ex Artemis. Matric. Puleg. et Chamom in Vino coctis; vel Liniment. ex Axung. Castor. additis Oleis destil. Spic. Succin. Cumin. Angel. et Zibetho, modo Aegra huius fragrantem poterit odorem ferre; vel Empl. de Galban. malax. cum Ol. dest. Chamom. vel Catapl. sequens: rum. Cep. iv. coq. in. s. q. Aq. add. fl. Chamom. m. ii. Sem. Lin. et Cumin. contus. an. m. 1. Farin. Hord. q. s. cum Aqua dicta f. Catapl. Si dolores oriuntur ex Inflammatione Uteri, optimus est Suffitus ex Nuce mosch. Si sunt Nothi, curantur Clysmatibus carminat. uti etiam Zedoaria.

Tumor pudendorum. Contingit interdum Tumor Pudendorum et Inguinum, in quo casu nil melius Fotu ex Fl. Cham. et Samb. in Vino coctis, vel Catapl. ex Beccabunga contusa cum Fl. Cham. calide. Si in Partu laedantur Pudenda, applicabitur Linim. ex Oleo Hyper. et Ros. cum integris Ovis. Si contrahant fissuras, rum. Bals. Peruv. ii. Axung. Porc. ii. Ol. vitel. Ov. ii. Tereb. Ven. . M. et cum plumaceolis impone Fissuris.

Ruptura Vulvae. Si in Partu difficili rumpatur Vulun, insperg. rimae Pulv. Consolid. mai. et blande illinantur Bals. Peruviano et Bals. Sulph. Tereb. cum Album. Ovi. Hinc ansulis applicatis, et invicem connexis ad fe ducantur labia Vulvae ruptae. Si neglecta ruptura cicatricem induxerit, abscindatur Pellis cicatrisata, deinde per filum acu transfixum firmius iungantur Labia; hinc impone seq. Balsamum:

Gummi Elem. i. Terebinth. Ven. ii. Ol. Hyper. i???. Sangu. Drac. Myrrh. an. . Liquefiant omnia et fiat l. a. Balsamum.

Lipothymia hysterica. LIpothymiae in et post partum Passiones hystericas praecedunt, adeoque ocius removendae Spir. Sal. armon. et Liq. CC. succin. in vehiculo calido. Sin vero Passio hysterica cum imminente morbo acuto complicetur, cauti simus in Remed. volat. exhibendis, adeoque conveniunt potius temperata ex Myrrh. Castor. Sal. Card. b. etc. Anxietas stomachi et praecordiorum, quae passionem hanc comitatur, distinguenda est ab anxietate illa cum difficili anhelitu iuncta, quae Puerperium, propter pectus repletum, et vitiatam Sanguinis fermentationem praecedere folet.

Diarrhoea. Diarrhoea superveniunt Lochiis recte fluentibus, blandis sudoriferis, et stypticis compescenda; si vero Lochia ex parte vel ex toto suppressa sunt, relinquenda est, quia saepe per Diarrhoeam evacuantur Lochia. Si Diarrhoea iuncta sit Morbo acuto seu maligno, sistenda est per sudorifera fixa, addito pauco Laud. op. hinc Styptica quoque iungenda.

Febris lactea LAc in mammis congestum tertia vel quarta die aestum febrilem infert, qui terminari debet per Sudorem et Lochiorum fluxum, hinc convenit Antim. diaph. et Myrrh. item Emuls. ex sem. Cardui ben. et Napi cum Myrrh.

Acuta. Morbi Puerperarum acuti utplurimum sunt maligni; in quibus respiciendum sedulo ad Lochiorum fluxum, et ad primas vias; quarum succi ex retentis mensibus alterati, et circa Partum commoti, varia Abdominis symptomata inferunt. Si supprimantur Lochia, ocius revocanda; si iam recte fluxerint et fluere desierint, sudor provocandus est. Cavendum etiam, ne Lochiorum nimius' fluxus malignitatem augeat. Conveniunt itaque in genere sudorifera, additis blande Lochia stimulantibus, ne nempe diaphoresi supprimantur; aut si nimis fluant, adstringentibus. In penitus suppressis Lochiis fortissime provocandus sudor per fixa ex Antimonio, myrrhata, succinata, CC. etc. Inprimis Cinnab. Antim. cum Sale vol. Succin. et Sale vol. CC. In his enim Febribus primum curationis punctum consistit in Sudoris legitima provocatione. Purgantia noxia sunt, imo et Clysmata, adeoque 2do vel 3tio Puerperii die, si suspicio est, imminere Morbum malignum, eluantur primae viae v. g. Pilulis Pestil. Ruffi. Venaesectio nociva est, nisi in sanguineis Iuvenculis mox in principio suppressa Lochia eam in talo postulent; praemissa Ven. S. in Brachio. Siquidem Lochia suppressa sint, praemissa Venaesectione conveniunt grumos dissolv. et effuso sudore subinde Lochia stimulantia, v. g. Myrrh. Castor. Sperm. Cet. Ad sitim tollendam acida Utero inimica, et Lochia sistentia, minus conveniunt; praestant itaque blandiora ex Infus. fl. Viol. Cyan. et Aquileg. in Aqua Card. b. cum pauco Spir. Sulpuris.

Purpura. Inter omnes Puerperarum Febres pessimae notae est Purpura, saepe ex Scorbuto oriunda, unde Antiscorbutica insigniter promovent excretionem. In tempore ebullitionis, conveniunt compescentia et blande diaphor. addito tantillo Myrrhae, vel Salis alicuius vol. Ubi imminet excretionis, tempus, convenit Cinnab. Antim. CC. Diaph. solar. Bezoard. miner. cum parca quantitate Salis vol. CC. et Succini. In progressu egregia est Tinct. Corall. antiscorbutica, vel seq. mixtura: rum. Aq. Scord. Scorzon. an. 06???. Spir Cochlear. 04???. Magist. Coral. cum Suc. Citr. Antim diaph. an. . Syr. de Calend. ???. M. cap. cochleatim. Tandem Emuls. ex Sem. Card. ben. Nap. Aquileg. et Citr. cum Myrrh. quae potenter expellunt. Cautissime interim a frigore caveatur, hoc enim difficilem Respirationem, Anxietatem, Diarrhoeam, etc. inducit. Si incipit prurire purpura, et sub forma squamarum decidit, continuantur Remedia antiscorbutica.