Herodiados libri tres. Machine-readable text Bidermann, Jakob Rem, Ulrich XML version, markup prototype, January 2003 Knebuschmarkup Camena
http://mateo.uni-mannheim.de/camena/ bider2 bidermannherodias.html bider001.jpg bidermannherodias.xml bider001/jpg html Ed. Ulrich Rem. Herodiados libri tres. Dillingen 1622.

Regeln fuer die Texterfassung 03/2001

not necessary

 8 Feb 2003 Martin Tavakolian markup typed text - structural tagging complete - no semantic tagging - Morpheus spell check B. ALOYSIO. INNOCENTISSIMO. IUVENI OLIM E. GONZAGARUM ILLUSTRISSIMA. FAMILIA PRINCIPI POST IN. SOCIETATE. IESU MAGNO INNOCENTIAE EXEMPLO NUNC INTER. COELITES MAGNO INNOCENTIS. ADOLESCENTIAE PATRONO HOC. ALTERUM DE DD. INNOCENTIBUS VOLUMEN CONSECRAT AUCTOR HERODIADOS LIBER SECUNDUS. HEsperiis iam Phoebus equos immerserat undis, Lucebatque facem Telluris Luna minorem; Cum sceleris mens acta sui formidine, coepit Aeribus Eumenidum Herodem sulcare flagellis, Et noctem turbare metu, somnique cupitam Sontibus insulians oculis arcere quietem. 2. Ille quidem umbrarum impatiens, ut forte iacebat In testudineo increpitans lenta astra cubilis. Invitansque diem, iam dudum fessus, avebat Scire, quis Infantum iussa de clade reversus Aemulae narraret Solymi cunabula regni, Ferro excisa sibi. Quid enim, Superi! inquit, inermi In puero clypeata cohors tam lenta moratur? An fama praeeunte mali, fugere relicto Turba lare? an clausis abscedere Martia portis Iussa phalanx, nequiit subiectis vectibus urbem Pandere, et impacto labe factare ariete muros? An potius mutata fides; aurumque tribunos Vicit, et aere dato manus expugnata pepercit? Quicquid id est, accuso moram. Cum talia multus Volveret: illapso per stragula serica somno Denique corripitur. Mox tota cubilia monstris, Qualia secum animo fubricaverat ante diurno, Circumfusa videt, plenasque timoribus umbras. 3. Prima loci servat nutu vigilante seratas Solicitudo fores. Vicinae postibus errant Exanimes Curae; citroque ultroque recurrunt Mille Minae; et Larvae mentito nomine mille. Et Tremor, et Lacrimae, et spoliata Silentia linguis, Et Macies, et Pallor, et illae tabile Frigus, Iatimus effulti preciosa toralia lecti Ambit obitque Timor, qui pervia Regis inerti Imbuit ossa gelu; et varia sub imagine turbas Ante oculos, atque ora ciet. Turba unus in omni Altior, et supra solium sublimis eburnum: Visus adhuc gestire Puer, qui clarus avito Tempora vinciret diademate. Plurimus illi Oris honos, oculisque venustas mira verendis. Dextra decus sceptri regale ferebat eburni: Ostro facta chlamys, chlamydis sinus oblitus auro; Cetera erant gemmae, visisve similima gemmis. 4. Hunc alii stipare greges, redivi aparetum Priscorum series, qui gratis vocibus illum Isacia sibi quisque ducem de gente legebant. Illam unum e Regum clamantes stirpe nepotem. Sceptra Sionaei maneant quem propria Regni. Contra autem Herodi plebs bimula visa minari Pollice funesto, neque diris parcere sacrum Carnificis vexare caput, vinctumque catenis Ad Rhadamanteum violenta citare tribunal. Iamque videbatur fanulis inhonorus abactis Ipse trahi, et manibus cogipost terga revinctis Infima lactentis cadere ad vestigia Regis: Hic pavidum abrupit mens indignata soporem, (Nam dudum impatiens male sana superbia servae Conditionis erat) vigilanque an dormiat, haeret. At neque iam vigiles incussus desiit artus Affeciare tremor, gelidoque e corpore manans Tum quoque sudor iit: pueridum forma recurrit Saepius, ac mentem lymphatam plurima turbat. 5. Segnia sed post quam caelo inclinavit Orion Sidera, iamque orbi coepit Phoebeia lampas Conspicuam lucere diem: rediere feroces Bethlemii facta populi de strage phalanges, Sanguine deformes, et adhuc ad plura paratae Funera, nifessi stupuissent coedibus enses. Tunc animo cessere metus: viresque recepit Aeger, et absterso gelidi sudore pavoris, Quaerit an Infantem, coniuratamque rebelli Reppererint cum Rege manum! Quae funera plebis Pygmeae dederint? Nullum ne effugerit omni E pumila legione caput? Scelerisne peremti Eruerint versos adfundamenta penates, Indicium ne quod meditati exstet? 6. Incipit infandum sceleris caput; ordineque unus Omnia caesorum lamenta renarrat Acarnan. Ductor Idumeae primus legionis Acarnan. Nec veras narrasse satur, mendacibus auget Res odiis: Inventa novi cunabula regis, Sceptrumque, chlamydemque, aurumque et quicquid Eoi Donarint heroes. Et addit symbola veri, Decisas ab Athone manus, niveasque resectum Acervice caput, quod fixum iusserat alto Praeferri hastilis, totaque a plebe videri. (Illud Hylae fuerat pueri, quem nuper Elisa Viderat irata laniari a Tigride mater.) Haesit Hylae adspecto defixus in ore Tyrannus Longius, atque oculos, quamquam caligine tectos Iam dudum, et tabo, sparsoque cruore madentes. Rege tamen dignos stupuit: risitque videndo Fixa rebellantis pueri mucronibus orae. Utque omnes puerile caput proscindere diris Aisdiit, inque suum iurata assurgere nomen Signa ducum, exsiluit, gestuque favente probavit Victrices aquslas: ac si Babylonia quondam Expugnata suis memorassent maenia signis. Aut domitos bello venisse in vinculae Persas. 7. Continuo primis belli ductoribus, omne Sive Tagi pretiosa rotat quod arena, metallum, Sine quod Hermus aqua generavit divite, promit: Et nitidos, colli sinuosa volumina, torques, Aemula Maeandri donaria, prodigus offert. Nec parcit digitis Eoas indere gemmas Pluribus, et census in turbaem effundit equestres Quin adeo (privatae diem ne gaudia condaret) Attonitam tunicis albere nitentibus urbem. Et positis populo laxata per atria mensis Regales inferre dapes, et condira Chio Fundere vina cado iubet, ut convivia possent Assyrios ridere focos. Mox aera flammis Missilibus lucere iubet. Stupuere volantes Nubibus in mediis plebs non assiiet a dracones. Vix agitata ferunt Tarpeio gaudia clivo Talia, cum Libyci domita Carthagine regni Scipiade rediere duces; et tota Quirini Progenies, Numidis frustra plorantibus; egit Caedida felices poenorum e clade triumphos. Nec dum signa ratus satis edita multa Tyrannus Laetitiae, potos vocat ad spectacula cives Editor, insanaeque edicit Munus arenae: Confestim Cunei Numero completur Equestres Divite, sed Caveam plebs obsidet infima Summam, Intenti, quam sive feram Venabula, sive Iacta Secutorem tunicatum Retia captent. 8. Forte Remus longo iam carcere clausus, atroces Coniuge debebat iugulata pendere poenas, Mel Cruce vel sociis Serpente et Simio. At illum Servarat Nemesis Getulo occulta Leoni. Alter Eryx, quem triste nemus scopulique nocentes Infamem fecere diu: Scyronia quondam Mitior (hospitibus quamquam omnibus improba) rupes. Ille senes iugulare manu: faetasque solebat (Horrendum visis!) matres utrimque recurvis. Nectere, laxatisque verum, discerpere ramis. Ille idem pueros consueraet ab ubere raptos Vel torrere veru, vel stipite figere acuto. Delicias risumque ratus, spectare trementes Ignibus in mediis semusti corporis artus, Vivaque adhuc, lentis membra obluctantia flammis. Indicium sceleris demum fecere iacentum Ossa virum, sparsaeque inhumata cadavera turbae, Lubricaque effusi vestigia sanguinis. Inde Caeptus Eryx, Immane scelus qua morte piaret Impius aequali, nulla usquam inventa placebat, Non, Tityo si vuliur edax aliquando relicto, Ad nova latronis migraret viscera, non si Arte, Perille, tua, tauro mugiret aheno Conditus: illum aequas, Rhamnusia solvere poenas Crediderat. Cavea sed formidata fremebat Hircana de valle Tigris? cui noxius uni Componi debebat Eryx; longe impare poena. 9 Ergo Remo sociatus Eryx, in proelia, quamquam Nudus uterque subit: mediaque iubetur arena Stare loco, dum signa dari feralia pugnae Orchestra iubeat prospectans Editor alta. Ut sonuere tubae, Cavea ruit, ecce, iubatus Inde Leo, simul inde Tigris, visenda ferarum Monstra, quibus rabies et vis erat aequa nocendi. Haec Erycem petit, ille Remum. Stat corpore contra Venator nudo, gemina venabula tendens Sola manu, et morti sociato Marte renitens. Non metuit conspecta Remi venabula Tigris, Sed cursu exsuliante ferox occurrere telis Gaudet, et, hac illac nulli penetrabile ferro Corpus agens, quacunque Remus convertitur, instat. Ille quidem nusquam se deserit, obvia monstro Tela rotans, exitque ungues, ictusque petentis Tigridis evitat: dum summo denique ferri Perstrinxit mucrone feram. Furit illa doloris Impatiens, repetitque hostem valido improba saltu, Et laevum complexa femur, rapit ungue cruento Ingentem lateris divulso a corpore pulpam. Ilicet ossa patent, et hiantia vulnera grandi Sanguinis imbre pluunt. Remus, ad spoliariae claudo Contendit properare gradu: sed plurimus obstat Lictor, et ignitis iteranda in praelia lamnis Cunctantem subigit, nec adest speranda nocenti Missso, iamque aegre fugiente labantia sensu Genua trahit, vixque ipsa manu venabula servat. 10. Acrior interea, et meliori robore victor Pugnat Eryx, multis exercita caedibus illum Dextra iuvat: Nunc lata ferit mucrone leonis Tergora, nunc caudae minitantis syrmata vitat Inipiger, inque iubas et colla frementia fundit Tela frequens, refugitque celer, fugiensque; recurrit. Et quantum superat Leo vi, tantum arte Leonem Vincit Eryx. Nam forte cavam de pulvere sicco Ut licuit replere manum, sabulum omne refudit, Callidus, et iactam Libycae venator arenam Sparsit in ora ferae. Geminos caligo repente Occupat atra sinus oculorum, et nocte laborat Bellua, dumque oculis inimici pulveris imbrem Excutit, urget Eryx toto venabula nisu Pectus in adversum, pellemque libyssida ferro Trajicit. Hic plausu dubio fremere omnia: victam Pars clamare feram: pars exspectare quid hoste Fiat adhuc! plagane leo cadat ictus ab una! Interea dum perstat Eryx incumbere in hastam Fortius, atque ipsis luctatus in ossibus haeret. Iam perfuncta Remum fera vicerat altera, et artus Corporis avulsos, semesaque frusta relinquens, Improvisa Erycis ruit ad certamina Tigris, Atque illum tergo resupinat, et omnibus ungues Artibus infixos sulcata per ossa cruentat. Ipse repentino perterritus hoste: morantem Inter prima ferae praecor dia deserit hastam. Utque avulsum humeris rabioso dente lacertum Abstulit Hircanus furor, ille (quod ultima vitae Spes docuit) deiectus bumi, (lacrimabile visu!) Tela capit, nova tela tigremque obversus in ipsam, Ore ferox petit or a ferae, dentesque lacessit Dentibus, et morsus alternis morsibus aequat. Qualis, ubi in silvis alacer de gente Britanna Inter caeca lupum reperit spelaea molossus, Mutua pugna cales. Sed Eryx iam viribus impar Sucsubuit tandem; et laceris spectacula clausit Artubus, ac Tigrim labente cadavere pavit. 12. Editor ut vidit non fastidita probari Munera, ductores vocat ad nova ludicra primos. Si qui forte velint iaculo contendere et arcu, Prima Leo dabitur meta et meta altera Tigris. Praemiae, cum Graiae plumantae pondere Cristae Aurea cassis erunt, clypeique argenteus unebo. Dixit, et insignes ferri iubet omnibus arcus. Continuo dat Nomen Atlas, et iunctus Atlanti Eurymedon: aeque timuere utrumque fugaces Persarum cunei, quoties aversa volabant Spicula: mox Ammon, bellique supremus Acarnan Consequitur. Pharetris hi quisque volatile telum Corripiunt alacres, et equino cornua nervo Contendunt omnes violenti, et arundine supra Imposita, ad nutum sinuatis arcubus adstant. Eurymedon primus iaculo stridente Leonis Crura ferit, configit Atlas suprema iubarum. Sensit utrumque Leo; sed quo peteretur ab hoste Nescius, actriplici iam dudum vulnere tardus, Unguibus in vacuam furit indignatus arenam. Tertia post arculentato destinat Ammon Tela; sed eluso labuntur vulnere praeter Colla ferae, mollemque lacessunt irrita terram. Ipse gravat gemino sua denique cornua ferro, Et valido nervos conatu tendit Acarnan: Ut que manu chordas iterum laxante remisit, Auolat, et patulas lethalis arundo per aures Indita Massyli penetravit tempora monstri, Ac cerebri rimata vias, immobilis haesit. Concidit exanimis. Sequitur per Equestria plausus: Victorique venit, donum spectabile, cassis. Et galeae cristatus apex; qui plurimus auri Lucentes radiis undantibus evomit ignes. 13. Ille morae impatiens, pharetra depromit eadem Altera lavato praefixa hastilia ferro, Tigridis in cladem. Sed vana per aera virtus Exiit, atque artem tigris frustrata fefellit. Proximus Eurymedon, et eidem proximus Amnon Arma capit, iaculoque feram perstringit uterque, Ille quidem obliquo maculosum vulnere tergus, Hic oculi mucrone sinum. Fixaeque sagittae Quaeque suo mansere loco, velut aliera corpus Circumagat plenum iaculis horrentibus Histrix. Solus adhuc restabat Atlas: Qui, cedite, Tigris Atlanti debetur, ait. Pariterque tetendit, Laxavitque arcum. Stridens properanter arundo Per costas abiit, medioque in viscere inhaesit. Hoc habet, hoc, exclamat Atlas: date praemia, Tigris Occubuit. Se quitur populi cum murmure plausus Et Clypei promissus honos, argenteus umbo. Umbo laborata monstrabat imagine fratres Terrigenas, (vasto deformem corpore turbam,) Expugnat uros caeli conuexa gigantes. Aerat ae facies illis, latera aere, lacertique Aere rigent omnes: Electro crura, pedesque Extremaeque manus: argento grandia candent Saxa, quibus caelum iaculis pessum dare nisi, Irrita turba: rubet vis torti fulminis auro. Totum opus artifices Chalybum fudere camini, Herodi donarat Arar, qui Persicus olim Hospes ad Herodem solitus diverterat: illud Denique victori Herodes donavit Atlanti. Sic epulis impensa dies ludisque, Tyrannum Absolvit secura metu, totoque rebelles Ex animo infelix abolevit opinio cunas. 14. At non illi domos implebant gaudia vinctas Interea, sed longa foro lamenta sonabant. Immensusque genis iam deficientibus, ibat In faciem crinemque dolor, mortique superstes Per lucem durabat adhuc. Sine funere nulli Se videre lares, nullae sine vulnere matres. Iamque aliae gremio deposta cadavera condunt, Amplexuque fovent: aliae squallentia lymphis, (Ut soboli ablatam reddat manus irrita formam,) Ora lavant, madidasque extergunt sindone plagas Haec dispersa legit spatiis distantibus ossa, Cervicique caput, femorique reponere tentat Truncatos miseranda pedes: haec brachia quarit Infelix, humeris ut iuncta carentibus aptet Illa oculis replere sinus stillantibus orbos, Et digitis digitos adiungere, et artubus artus, Totus ad ex equias ut matri appareat infans. 15. Abstrusos etiam genitrix non una gemebat, Aut quaerebat adhuc post desita proelia gnatos, Quos turbaia metu latebris abscondera! atris Pridie: at e latebris nullos deceptae recepit. Quippe suo gestans puerum Mangora bimestrem Ubere iam potum, et velatum sindone Coa Sopitumque sinu visis in limine primo Ensibus, abdiderat vicino pignora furno: (Hoc fuga consilium properata reliquerat unum) Liba siligineae fuerant ubi forte farinae Cocta prius, nec dum calor inde recesserat omnis: Ipsa tamen, studio fallendi, oblita caloris Indiderat puerum. Vix istud, et ecce ruentes Certatim a tergo scelerum subiere manipli, Comprensamque minis iusserunt edere, proles Tecta lateret ubi. Sed plurima iussa fateri, Et pueri monstrare locum Mangora, negarat Omnia: nec gladio, docilis, nec verbere, cogi. Ergo indignati, pedibus calcare negantem Institerunt, pugnisque omnem contundere: donec Mentis inops, sensusque parens procumberet impos. Tum vacua fugere domo. Iacet illa, sequentes Dum Phoebi rediere faces; ibi reddita menti Sopitos paulatim oculos e morte recludit; Abstrusaeque memor sobolis, sine voce recurrit Ad furni festina fidem. Foribusque remotis Invenit (horrendum visu!) deformiat ostae Ossa cutis, Maurasque manus, et adusta duorum Ima pedum; et toto nihil oris in ore relictum. Hic hominum Mangora fidem superumque poposcit Vociferans: pectusque manu: crinesque revellens, Se queritur fecisse nefas. Ego morte piandum Crimen; ego nullis scelera unquam inventa novercis Concivi genitrix. Potui subducere ferro Natum ego, fumanti quo possem includere furno? Hic fuit, hic genitricis amor! crudelior ipso Host e parens Sine matre foret, modo viveret infans Aut levius certe periisset ab hoste, necasset Ense ille, at mater mitissima saeviit igne. 16. Barbara tunc etiam lethi rea; bimula postquam Audierat ferro mactari pignora, Bulbum Foenili inclusit, stipulaque obsepsit opaca Undique, vix spatiis ad spiramenta relictis. Ut digressa loco est, foeni omnis meta relapsa In puerum, iniusto cunabula pondere pressit, Arctanitque anima spiracula prorsus, iterque, Eripuit voci sed milite mater abacto Iam perfuncta sibi discrimine visa, redibat Ad natum, et, utvis certe mihi, Bulbule (milet Rumpatur) mihi vivis, ait vox nulla parenti Redditur. Accurrittanto mage Barbara Bulbum Accipere. Hic, eheu! collapsa mole sepultum Repperit: et iumulo quamquam festina refosso Eruerit, mutata tamen iam repperit ora, Ora parens maculis nimium suffusa cruentis, Venasque exsangues, glacieque rigentia membra, Et Bulbum exanimem. Visu perterrita tollit Cum gemitu vocem ingentem; defectaque claudit Semineces oculos: nec plus effata recumbit Barbara, defunctaque animam cum prole relinquit. 17. Cautior hac (nec cauta tamen satis) esse Sabella Calando potuit puero in Tritone videri. Nam querulum infantem fidi inclusura sub arca Ne sese lacrimis scrutanti proderet hosti, Mella soporifero confudit Hymettia succo, Hoc pueri somnum, somnique silentia multo Effectura parens. Dryope miscere Sabellam Hunc docuit cum melle dolum. Sed utramque fefellit Eventu renuente liquor. Nam sopiit umbrum Ille quidem, at somno consopii umbrum aeterno. Mater enim properante manu, dum forte liquore Appetit innocuum, mixtis aconita cicutis Corripit infelix; et toxica praeparat umbro. Ergo suas artes seseque Sabella querelis Increpat, et quavis saevam magis esse noverca Vociferans proclamat in hanc nova tela parente Sumite crudeles, hanc telis figite matrem: Si tamen et matrem, quae mella armare veneno Non timui, natumque amens hac arte peremi. 18. Talibus a studiis alibi dum plurima fervent Tecta, laresque viaeque; Nigro subit agmen amictu Funebre, multa gemens et famineo ululatu Aurasque lateasque replens. Effertur Arisbae Heroa de stirpe Paris: quem mater Agylla Floribus a vernis, non una voce, iubebat Nunc violam, nunc esse rosam, nunc quicquid Acanthus Et Narcissus erat, Paris omne erat unus Agyllae Tunc, eheu, non ille Paris! Languebat in alto Exanimis pulvino; ubi pallidus ora genasque, Mut atusque color; nulla usquam purpura, nullus In candore rubor, nisi quem manantia suerunt Vulnera; respersusque cruor formare ruborem. Pectus hiabat adhuc, iugulique cruenta soluti Plaga: fatebatur gladii vestigia cervix, Traiectumque latur. Tam parvo in corpore tantis Vulneribus spatium deerat: vixque altera cuiquam Per maiora fuit dimissa foramina vita. Instita de feretro pendebat serica: iuxta Moerebant priscae fumosa insignia gentis, Et series memoranda domus, et Martia belli Gloria; dignataeque toris regalibus. Umbrae, Opplorabat anus modulato Praefica lesso, Invidiamque tribus motura sororibus, unum Instabat pueri crebra exprobrare cadaver. 19. Orba sequebatur miserabile funus Agylla Mater, et, imbelli quam quam circumdata seu Pectora non poterat liventia plangere, crinesque Iniecta vexare manu (nam turba vetabat Mollior) orsa tamen magnis ululatibus urbem Exciit, et, matri sua reddite gaudia, matri; Quo rapitis? gremio debentur pignora nostro. Nos illis cognata domus. Sinite oscula charis Ultima ferre genis: date dulcia lumina matri, Effugientis adhuc animae vestigia quaeram: Restat adhuc fortasse calor: Date, persequar omnes Reliquias vitae, gremioque tepente fovebo. Aut saltem properate minus: Per ego ultima matris Vota (vel hic matris vener abile ducite nomen) Lentius ite, precor. Quid enim festina citatis Funera? Tardantes etiam properare putabo. Alloquar ante meum: brevis est mora. Sentiet ille Vel media de morte, foro; neque mutua matri Reddero verba suae proles orata negabit. Denique si soboli sacrum exsequiale paratis, Nos erimus tumulus; gremio condatur in isto: Nusquam ills melior, nusquam altera carior urna: Quod si alio mens est illam tumulare sepulcro, Addite me proli, et cum pignore condite matrem Haec effata; simul difectis sensibus amens Praecipitatum humis Famulae simul undique certant, Pars dominam relevare sinus pars brachia fulcre Exoipere, avi libris medicatos indere succos, Illi tamque aegro retinere in corpore vitane 20. At Paris interea ferctro sublimis in alto Venerat ad nemoris cava Mausolea paterni. Lucus ubi multam viridi quincunce cypressum Continuans, horrente locun, circumsidet umbra. Interior quadro Libyes e marmore surgit Pyramis, et caelo turrita cacunina tollit. Subter anhelat humus, caecis laqueata cavernis Obscuri cinerum tantum umbrarumque penates Inde ferunt crebros alta caligine manes Per vacuum cursare nemus, tenuique lucerna Conspicuos, pavidis inter dum occurrere vernis Et tacitos gemitus, et murmura rauca ciere. 21. Hoc Paridem posisere specu: simul ubere summum Cum fletu dixere vale: tumbamque gravarunt Barbaricis opibus. Iuxta abiecere nitentem Staminis aurati chlamydem, mirandaque Serum Texta, et Puniceo pretiosas murice pallas, Gestarat quas ante puer. Tum turbu Sabaeo Ture locum et pleno sparsere cadaver amome, Pallentique croco, spicaeque liquore Cilissae. Assyriis nunquam fragravit odoribus urna Largius optarat (veniam si terra dedisset) Unius in pueri tumulum seimpendere tota Hesperii nemoris, Sicula que opulentia Florae. Hoc unum natura loco concessit, ut udae: Pyramis assidue caelestix ore maderet, Hasque sibi lacrimas servaret tumba perennis. Tu tamen his hodie, puer o pulcherrimus , nostris Sponte rosis volisque cares: pedibiosque leatis Elysii meliora eris violaria campi, Spirantesque rosas, et candida lilia passine Omnino ipse rosis violisque venustior ambis: 22. Inferiis iam rite datis, dum pompa revertit Funebris, occurrunt aliis a partibus aequo Cum gemitu diversa cohors, certantque refossis Quaeque suos moestae cineres inferre sepulcris. Hac Halys, hac effertur Atys. Portatur Helorus Hexaphoro, modicumque extra pomoeria cippum Nactus, ab assuetis discit divertere cunis. Proximus huic Menelae iaces, huic proximus Arge, Aggere quisque suo: neutri decus abfuit urnae, Quae patrias absumsit opes: haustumque patentes Unguen odoriferum non parca refudit in auras; Pars quorum plebeia domus, tenuisque parentum Census erat, busto plures tumulantur eodem, Concordes animae, sociaque teguntur arena. Pars opulenta suas materno in limine tumbas Accipiunt, solitosque sinus post funera servant. Exsequiis ita tracta dies lugubribus, urbi Attulit aeterno memorandos omine fastos. 23. Interea cedente die successerat umbra Altera, cum pulsus iam per diludia Terror Af pavidi redivivus adest penetralia Regis, Herodemque petit. Rursum illa minantia plebis Agmina, rursum aquilas regnique insignia monstrat Aemula, et impositum puero diadema rebelli. Tertia nox eadem, atque eadem illi quarta reducit Spectra quies: Nullus Pueri sine imagine somunus. Ergone vivat adhuc? et adhuc, ait, imperet infans, Exieritque meos arcanis artibus enses Improbus, et tanta caesorum e clade supersit? Exierit. Scrutabor abhuc; sive intima terrae Viscera, sive uteri natale regressus in antrum Eugerit: matris gremio, terraeque recessis Callidus effodiam. Caput hoc fascesque retentos Deiero. Non fallam periuro carmine numen. Dixerat. Attonitae procul intentaeque morantur Excubiae domini, quem destinet ira nocentem, Cui iubeat concire necem? Ceu quando vagatus Saltibus Idaeis leo circum fusa tuetur Pinguia terga boum; rabida fremit obvius ira Exsultatque iubis, atque horridus exserit ungues; Exspectant pavidae, muto pastore, iuvencae, Quam rabies animam, quos invasura sit armos. 24. Talibus Herodes dum curis angitur, et quem Omnibus ex pueris vicinia nutriat hostem, Ambiguus multa cum suspicione volutat: Parvulus ingreditur, famulo ductante, Polites, Tertia quem vix dum superata reliquerat aestas, Sera patris soboles, natuque novissimus infans. Sueverat ille seni formosus, hiante labello Oscula ferre patri, dictoque recedere salue: Tunc facturus idem. Neque Rex, quamquam ante stetisset Torua tuens, potuit venienti occurrere toruus: Sed mulcere manu, vultuque favere sereno Promptus in agnato se patrem sanguine sensit. Excidit ira prior, noctisque metusque recentis Immemor, a pueri didicit mansuescere vultu. 25. Utque data infanti est abeundi copia, vidit Purpuream a tergo chlamydem, limbosque rigenti Conspicuos auro; et flavam diademate cingi Casariem, ac plenis pendere monilia baccis: Nec deerat manibus sceptri gestamen eburni, Quod dederat nuper, puerilia ludicra, nutrix, Ludicra, sed vertenda brevi in ioca seria fletu. Nam visa Herodes excitus imagine, secum Continuo, (novus Eumenidum furor intus agebat Continuo:) satis est, nec inani ludimus umbra. Deprensus puer est: patuere enigmata. Noctis Monstrarunt toties quem sera crepuscula, gnatus Is meus est. Misero quid patri denique restat? Ah meus est: agnosco manus, chlamydemque rubenti Murice fulgentem. Simili ille refulsit in ostro: Ille comam similem, sceptra ille simillima gessit. Pro superi! men ergo meus diademate danguis Exuet? Et patriae puer insidiabitur aulae? Quid monstri sortuna paras? Ego callidus extra Plebeios vastare lares, suspectaque caepi Formidare domus alienae limina: Regni Cognatis fuerat quaerendus in aedibus hostis. Ipse mihi insidias genui pater; ipse cavebo Qui genui. Proles absoluet caesa parentem. Non Chalybum si mille iugis vallata resistat, Aut Solymis teneat mediam in penetralibus aram, Vitabit moritura patrem. Sic fatus Achillam (Infelicis erat pueri moderator Achillas) Maturare iubet perituri fata Politae. Restitit hic, et abire negat: sed abire negantem Cogit abire ferox. Abeuntem ut denique vidit, Mitior ire vetat rursum ut subsistere sensit, Rursus abire iubet; rursusque moratur euntem. 26. Qualis Bistonio pinus Rhodopeia nutas Fixa iugo; quoties dubii in contraria venti Bella ruunt; unaque Eurus Boreasque sonanti Agmine confligunt; dubitantque cacumina silvae Cui vento parere velint: huc pinus et illuc Dissidio raptata cadit; modo vertice laevam Prona salutat humum, modo dextrum flexa recumbit In latus, et tota inconstans a stirpe vacillat. Sic varius nutat dubia ratione Tyrannus; Et, quid, ait, malesanus ago? Iugulabitur Infans? Et Puer et meus est: Titulus servare Politen Alteruter, vel uterque iubet. Defendere neuter Imo iubet. Docui iam posse occumbere ferro Et Pueros, et posse meos: Quamquam ergo Polites Et Puer, et meus est, titulo damnatur utroque. At nondum ille nocens! Ideo caedatur: in ipso Ne videam fieri caeso genitore nocentem. Nondum anni nocuisse sinunt! Scelus impedit aetas! Iam nocuit, quicumque potest aliquando nocere. Aude aliquid genitor: tuque irrevocatus, Achilla, Ipropera, atque absolue patrem. Detrectat Achillas Imperium ferale senis, facinusque cruentum Abnuit; ingenio potius moderanda Tyranni Iussa ratus: puerum metuente a matre Politen Amplectenda patris placandi ad genua reducit Ignarum, si forte rudi praecordia lingua Molliat, aut risu properantia fata retardet. 27. Ingressum, et palmas (ita ductor iusserat) ambas Tendentem, dominumque iterum Patremque vocantem Non tulit Herodes: caedisque oblatus et irae Protinus, in gremium, passasque admisit in ulnas. Sicut, ubi Phrygius palmis arctarat avitis Astyanacta senex, animo vanescere sensit Mille rates Danaum: nullae obstrepuere phalanges Moenibus, et patriae nusquam occursabat Achilles: Omnis in adspecto requierat cura nepote. 28. Ut tamen in chlamydem pater ora subinde retorsit, Confestim Furiae, regnique pericula totum Erecere Patrem. Redeunt meditata nocendi Consilia: et laqueum gestata monilia praebent. Ergo manum iugulo lactenti accommodat ipse, Insectamque iterum perterritus ipse removit: Idque iterum, atque iterum. Donec facto impete, victor. Tandem, ait, audendum est, ignavia lenta quid haeres? Vince manum. Simul haec, simul ipsa monilia collo Implicat insonti, iuguloque adstricta coarctat. 29. Principio ridere Puer, neque seria cladis Signa putare suae. Sed ubi angustata coivit Fascia, et exclusit vitales faucibus auras: Tum pedibus trepidare tener, clausumque negatae Quaerere vocis iter, tum colls vinculae vana Extricare manu, tristique resistere nodo. Utque nihil valvere manus, elanguit oris Cum candore decor, tumuerunt sanguine venae, Et livente genas subiit caligine nigror, Perque oculos auresque cruor naresque cucurrit. Nec tamen incepti pudor impiae pectora movit, Durat adhuc, pergitque animae praecludere saevus Spiramenta pater, faucesque potentius arctat: Donec in immiti complexu denique fecit Vi sibi vita viam, elisoque e corpore cessit. Omnibus extemplo fugit calor artubus omnis, Successitque gelu: tacuit pulcherrima cervix, Marmoreae cecidere maniss: haesere lacerti, Diriguere pedes, oculis extincta duobus Gemma duplex, squallor capitis turbavit honoram Caesariem, et nusquam agnovit sua forma Politen. Ut si qua Hiblaeo vagus hospes oberret in horto, Florida regna terens, gressuque licente decoros Interimens flores, violamque thymumque rosamque Et calcata premens neglecto lilia passis; Nobile germen obit: sparsoque beata gravatur Forma luto, et nulli iacet agnoscenda coleno. 30. At regina, mali quamuis ignara, requirit Amissam sobolem; vacuamque vagata per aulam, Omnibus in famulis orba ancillisque moratur. Triste silent omnes, silet ipse rogatus Achillas, Dum cavet infausti ne fiat funeris index. Iam caligo diem tenebris obduxerat atris, Cum lacrimas curasque parens defessa remisit Denique, et, in somnum non sponte soluta, quievit. Hic oculis vix dum coeuntibus, ecoe, repertum Vidit adesse, suum nota cum veste Politen, Non roseis, velut ante, genis utrimque rubentem, Nec risu facilem: sed opertum sanguine multo, Et facie squallentem, et vix a matre videndum. Cui prior ipsa, redis tandem, o mea maxima, dixit, Cura redis? Ecquis peregrino schemate mutat Ora decora color? Simul amplexura Politen, Eluso tenuem complexu fertur in umbram. Terque sinu invitat genitrix, ter sensit inanem Esse sinum. Quo semper abis, ait, unice? matrem Nate cupite vides. Rursum utraque brachia redit, Utraque sed vano complexu brachia rursum Lusa videt. Tandem ipse, Parens, ait, oscula nato Sera paras: vacuam presas sine corpore formam, Et manes a morte meos. Iam nulla caducae Gaudia me vitae, nec spes solantur inanes. Et sceptri puerile mei gestamen, et auro Intertexta tuo sordet mihi purpura: pro me Desine mortales, mater mea desine, curas. Ne frustra cruciere tamen: Non horrida rictu Me fera, nec casu rapuit fortuna sinistro; Sed pater ipse manus violentas attulit, ipse Nexuit insonti baccata monilia collo, Et fauces laqueo precioso fregit anhelas. Accelerata tamen nihil obfuit Atropos: aulae Quae patriae sublata perit mihi portio, regno Elysiae est pensatae plagae. Tu quaerere prolem, Et plorare parens perituro murmure ossa, Aeternumque vale. Nec plura locutus, in auras Ocius excita puer a genitrice recessit. 31. Insequitur clamore fugam Reginae; Politen Ingeminans, oculoque locum vigilante per omnem Circumiens, nati vestigiae vana requirit, Maternique sinus deplorat damna: furensque Multa super forma queritur, super indole multa Pignoris amissi nunc unum accusat Achillam Ductorem pueri; nunc imputat omnia matra Infelix; nunc tota minis, et inanibus ipsum vocibus Herodem, non exaudita, flagellat. Talis erat, quande Nemeaea per arua cupitum Inachios ductura duces properaret ad amnem Lemnias, herbosique infantem in cespite clivi Incustoditum male cauta locarat Ophelten. Quem simul infuso serpentis frigore vidit Occubuisse redux; immenso tota Pelasgum Turbavit clamore nemus: pectusque genasque Insontesque manu coepit convellere crines, Vipereoque furens convitia dicere monstro. 32. Non tacuit festina procul traducere dirum Fama nefas: sed Carpathii trans aequora Ponti, Taenariumque latus, Delonque et Phocidos arcem Extulit; Aegeumque ultra; Cyproque Samoque, Et tacitis incerta volans memoravit Amyclis. Quin adeo fines eadem transgressa Sicanos Ad Capitolinas penetravit nuntia sedes: Ausoniae moderator ubi simul audiit Aulae Factum horrendum, immane Patris; Quem barbara morem Terra Palaestinis per mittit gentibus? inquit: Non parcit propriis patris inclem entia natis, Parcit ubi vetulis populi indulgentia porcis. Inde diu attonitus, ne se natura moveret, Extimuit: refugo neu sole reduceret umbras Paene Thyesteis aequata insania cenis, Aut Pyrrhae spectata semel, spectanda redirent Secula, communem terris iterantia cladem. 33. Nec formido minor Iudaeas terruit urbes: Omnibus occurrunt odio male nota recenti Bethlehemiae lamenta plagae. Neque posse putatur Parcere plebejis, qui pignora censuerit fas Sanguine creta suo, manibus iugulare cruentis. Ergo suos alii (si quos habuere nepotes Lactis adhuc, et adhuc plenae nutricis egentes) Urbibus emittunt pavidi, memorumque recessus Turribus anteferunt; laribusque mapale superbis. Ne conspecta novas infantia suscitet iras. Vagitus alii lactentum et clara laborant Murmura, praeclusis aut suffocare cavernis Aut alio (ne qua renovatum murmura Cunis Exaudita creent odium) celaere susurro. Sic Phrygios quondam memorant arcana Curetes (Si quae fides famae est) Iovis incunabula parvi Ut gerent, Saturne, tuas aut aere sonoro Aut buxi impediisse cavis stridoribus aures. 34. Quin etiam cano visendos vertice iussit Ira ferire Senes, quotquot malo fida trahebat Suspicio, socias arcana ad bella rebelli Cum Puero iunxisse manus: Et sexus et Aetas, Plebesque Proceresque minis patuere. Sed unus Ante alios omnes Simeon obnoxius: ille Ter felix Simeon, qui post quam funera fessus Institit emeritis exposcere debita Canis, Audierat, non ante necis speranda cupitae Otia, quam caelo datae parturiente, Tonantis Pignora, virgineis gestata videret in ulnis. Inde dies noctesque senex intentus, avebat Otius hac oculis promissa luce potiri. Denique cum Templi pius observasset adaram Centenas properare nurus, centenaque Matrum Munera porrecto mutari turture; vidit Unam alias inter radiis ardere puellam, Atque alios inter Puerum stellantibus unum Insignem facibus; gemino quem virgo redemtum Institerat castae pullo mutare columbae. Hic Simeon (cognorat enim) penetrare per omnes Obstantum Cuneos, populo cedente: proculque Exclamare; Meis sinite hanc ambire lacertis Progeniem: haec ulnis debetur sarcina nostris. Ac simul Infantem, genitrice lubente, receptum Ostentat populis: templumque per omne triumphat. Multa super Puero memorans: et Tristia laetis Mixta canens, magnae Pueri subeunda Parenti. 35. Distulit extemplo Solymorum fama per urbem Omnia dicta senis, cauto suspecta Tyranno. Qui metuens, linguam senis omnem exscindere Fatidicam, et nocuos iussit truncare lacertos Et geminas utrimque ulnas, quibus ille rebellem ferro Foverit infantem. Iam missios abire satelles Coeperat: hic nigrum querulis ex aedibus agmers Ipsius Simeonis iit, functumque per urbem Non illaudato produxit funere vatem. Nam pia venturas tranquilla morte, Tyranni Praevertis Natura manus. Fremit impius, illam Herodes fugisse suo sine vulnere vitam: Accusatque leves hoc uno crimine Parcas, Quaesiti senium Simeonis triste furori Subductum rapuisse suo. Quamquam ipse feri Atali opta esset gladio, totosque senilis Verticis Infanti dilecto impendere Canos. 36. Silva fuit densis circumdata sentibus, ingens, Aeriisque obsessa iugis; ubi Sirius ardor Obluctante gelu fastigia summa laborat Messibus in mediis, cana spoliare pruina. Hinc gelidae valles, umbraeque et limpida fontis Unda per informes multo ruit obice rupes. Vatibus (ut perhibent) erat haec fidssima quondam Hebraeis statio; populi quos ira protervi. Aut Regum quandoque furor violentus adegit Abstrusas nemorum terraeve subire cavernas. Ipse etiam, qui pauper oves praedantibus ursis Iverat ereptum, fulvisque leonibus audax Restiterat, cum Saulis opes vitaret, in illis Rupibus, et silvis horrentibus exulagebat. Huc cum prole parens Ioanne profugit Elisa. Regis Idumaei metuens: qui saevus ephebum Saepe Zachariaden paribus quaesiverat armis Ereptum texere tamen matura parentis Consilia, et profugis spelaea reperta colonis Saxa inter montesque feros. Quis ibi omnia silvis Abdita, et humanos longe fugientia visus. Illius et humanos longe fugientia visus. Commemoret? Tu, si qua iubes memorare poetam, Ipse puer, puerique parens effoeta, docete. 37. Qua iuga in Arctoos protendit summae Triones Horrendum silvae nemus, hac lactentis ephebi Venerat extorris genitrix. Utque aegra resedit, Ecce fatiscentes exesa in rupe cavernas Faucibus angustis, adituque voraginis arcto, Conspicit, intus erant laqueata cubilibus antrae Grandibus, et vivo fabricata sedilia saxo, Et species non vana domus. Ibi vena strepentis Dives aquae, nulla sibi fecerat arte canales, Sed modico collecta sinu, qua parte redundat, Occultos absorpta soli rursum intrat hiatus. Nec desunt arbusta loco, piceaeque cedrique Aeriae; caeliquaes suda crepuscula semper Vel liquido rore ubertim, vel melle tenaci Inficunt, stillisque solum omne cadelibus ungunt. Hos statuunt optare lares; languente Tyranni Turbo Palaestini dum tempestate quiescat. 38. Vix primo sibi Elisa dies, et menstrua Lunae Tempora complerat, cum pluribus anxia curis, Aerumnasque loci iam detrectante Senecta, Occubuit mater, mediisque in montibus unum Emoriente sinupuerum complexa reliquit. Successit fugiente tamen pro matre minister Aetherius: parvoque dapes providie alumno, Nunc ab arundineis stillantia mella myricis, Nunc mensae tenues, in condimenta locustas, Nunc lymphae pro lacte gelae. Sic altor, eremo Venturaeque fami docilem durabat ephebum. 39. Ac velut Abramides (quem de Nilotide serva Sustulerat Senior) dum tes qua per arida fugit Extorri cum matre puer, neque gutta levandae Parvit ullae siti; saebulo in squallente resedit, Ultima consumtae repetens suspiria vitae. Hic illi subitus miserantibus ales ab astris Adstitit, iptantique udae saliontia petrae Murmura, manates digito dedit indice lymphas. Alitis ut vidit Puer ora genasque manusque Caesariemque auro, vestemque nitere pyropo, Haesit in adspecta redivivos imagine, et ipsam Paene sitim puer, et sit is est oblita liquorem. Taelis et hic orbo curator missius alumno Stellatae de sede fisit: qui saepe clientis Perdius adstaret lateri, desertaque pernox Excubiis tegeret saepo incunabulae custos. 40. Ille prior voces, meditatque verba profari Edovit, patrraeque elementa agnoscere linguae; Ille dicaere preces, susperosque in votae vocare, Et plucidos moros, artesque addiscere, non quaes Semivir Aeacidae consuenit tradere Chiron Barbara Cecropio praeponens antra Lycaeo. Nec quas (ut inemorant) Thebani fabula monstri Suevit Echionio quodam divendere vulgo Perplexos commeata dolos: sed qualibus ipsi Calicolae dulgere soles, gaudentque repertis; Scilicet, occlusi quibus iret in atria caeli Gens exclusa diu. Nec ad haec erat indole segnis Complectanda puer; sed magnis passibus ibat Iam propior, iam paene prior ducente, Magistro. 41. Vique anni crevere magis, licuitque vagari Silvarum per opaeca, nihil peritura moratus Gavaia, nec rerum commercia vana, nec urbis Degeneres luxus, Pariove e marmore turres, Aut imbuta Tyri precioso vellera fuco: Sed villosa, pilis gibbosi rexta cameli, Endromis, et caesae pellita lacerna bidentis, Mundus ei muliebris erant, quo tectus, in illas Torus hiabat opes, quas exspectatae perennes Mentibus aeternum melioribus Astra reservant. Hoc studium, seu fleret, erat; seu pectora pugno Tunderet; e liquidi seu forte crepidine rivi Fatales spectaret aquas, quibus ille Tonantis Venturi tingenda sibi fore membrae sciebat: Hoc totum Ioannis erat. Nec pectore clausus Iste tepebat amor; sed in ignem erumpere iam tum Coeperat; indicie, quantis ardoribus esset Terrarum populos olim tracturiis, ut Orci Faucibus erepit, mutato sidera culle Quaerere certarent. Hominum inde tot agmina plangunt, Inde pii gemitus, et suspirantia caelo Murmura, dum crebri violentis viribus instant Vim superis afferre plagis perguntque seratas Oppugnare fores, repetitoque ariete pulsant. 42. Caelituum chorus ipse, poli flatione relicta, In silvas migrare frequens, fludiumque clientis, Et vitum, et mores propiori agnoscere visis Gestiit. Obstupuere omnes, et siqua daretur Libertas, cuperent ad eandem vivere normam. Quin ipsae coepere ferae mansuescere sensim Hospitis ingenio, positoque more, cocatae Ad vocem venere statim, et sua quaeque libenti Ad spelaea gradu iussae diaicere reverti. Hic veram Orphei felici monstrae tbeatri Invenere fidem: placidos ubi cerva leones Iuxta impune stetit, damisque oblita pepercit Tigris: et inter oves praedantum nulla luporum Ingluvies metuenda fuit: tutumque quieti Siverunt leporem campis errare molossi. Bistonio non illa quidem spectacula cantu Threiciae fecere lyrae, sed monstra ferarum Integritas vitae, et mens criminis inscia traxit Ipsaque velrudibus veneranda infantia silvis. Nec volucres cessere feris. Quacunque ferebat Ille gradum, aerios certatim tinnula plausiis Turba dabat, iuxtaque frequens, supraque sonoros Hinc fringilla modos, illinc philomela, canebat. Saepe, roor, nidis aliquae venere relictis. Inque rudi lusere manu: nec sensit Acanthis Ulla magis tutos alibi, nec alauda, penates. 43. Sexta suas frondes foliis pubentibus aestas Induerat, totidemque albentia vellera silvis Canapararat hiems: Puero cum forte precanti Austitis ille, oculis iam notus amantibus, ales, Quem sic alloquitur: Rerum o dilecte mearum Arbiter, et parvi fidissime tutor alumni: Nulla (fatebor enim) silvarum taedia mentem Sollicitant: placet iste mei mibi carceris horror, Et facies inamaena loci: nec nescio quales Hac inter nemorum deserta reserverat usus; Omnia nota mibi. Sed quis me casus opaci Egerit in spelae alaris, tam saepe requiro Irritus. Et quam quam scio non sine numine factum Tu tamen ede modum, caussaeque exordia narra. 44. Dixerat. At vultu placide adspirante, renidens Aliger; o superum puer ingens curae tuorum, Si veteris narraere fugae primordia cogis, Tristia sint quamuis, risuque carentia, paxdam. Vi coniurato cecidit stirps bima tumultu, Vicinasque nurus orbavit prole, Tyranni Saeva Palestini rabies; tu forte petendus Herodi super unus eras Resciverat ortus Admiranda tui: et profugi in cunabulae Regis Ulturus, socias cupiebat plectere cunas. Quippe recensierat vicinae per oppida rantor Qualis in aeris Iudaea montibus Infans, Non dubius quondam venturi anteambulo Christi,) Iffaeta sit aeatus anu, quem nuntius ales In mediis templorum adytis, cum festa cremaeret Tira pater, suetisque preces affunderet aris, Iusserit imposito Ioannis nomine dici. Hic stupuisse patrem, vocisque repente negatae Amisisse sonum, linguamque haesisse palato; Dum novies Lunae dccrescere viderit orbem, Atque iterism toties in cornua sumtae reverti. Tunc subitas lingua rupisse tacentis habenas, Et pueri studium, et mores memorasse futuros Carmine fatidico: et lesseia regna Sioni Pollicitum reditura brevi, quae iure perenni Davidicae stirpis soboles aeterna teneret. 45. Hic iterum furiis Herodes actus, ademtos Continuo faesces, ereptaque regna veretur, Ni properes, primoque vafer partum opprimat ortis. At cautum nihiliste furor, nihil ista fefellit Fama patrem: insidiis vigilat quacunque cavendis. Teque tuamque domo clam maturare parentem, Extremosque iubet nemorum tentare recessus Tantisper. Latebras, duce me, vanistis adistas. Hic vobis abiere dies, hic omnia noctis Otta, non inter nives plumantia lecti Stragula: sed gelidae subter laquearia petrae Nuda fovebat humus: pulvini mellior instar Muscus erat: Materna tibi de more ferebant Ubera sola dapem, atque eadem tibi sola liquorem. Sed matri vel palma nucem, vel agrestia pomus Poma dabat, laticem haec vicini marmoris unda 46. Lauta vel haec poterat fugitivis mensi videri, Dummodo tuta foret. Nam Regia turba penati Ut vacuos, profugoque patrem sine pignore vidit, Admoto scrutata metu: Quo fugerit infans? Quaesierit quae tecta parens? Quibus occulat attris Funestam regique facem regnoque? Pateri Plurima cunctantem, pars crebro verbere pulsant, Raptatumque inter medii penetralia Templi Atque altare necant: pars sicut odora canum vis Abstrusam indagant sua per vestigia praedam. Iamque adeo nemoris divortia quaeque remensi Trans ipsos abiere specus primisque propinqui Faucibus, haerentem (nisi mens caecata fuisset) Matris in amplexis poterant deprendere prole. Sed superi sepsere viam; lusosque Tyranni Irrita conantis non admisere ministros. 47. Mox alii subiere metus. Nam clara fugarat Cynthia nocturnas bigis pallentibus umbras: Hiclethea phalanx (Satyroa Faunosque vetusta Et Dryadas decepta et Oreadas esse putarat.) E stygiis emersa focis, loca nota renisit, Concilium infelix. His caetus quippe cavernis Cogere consuerat lagio Plutonia, quando Aut humana dolos meditari in damna recentes Visum erat, aut feriem pensi memorare diurni Longius: Heroas facta quot quisque ruina Straverit, aut quantas in cladem turba futuram Struxerit insidias, laqueosque tetenderit orbi. Ah quibus hicillis, et quantis risere cachinnis Eumenidum cum prima soror, longo ordine duplex Rettulit hercis Iessaei crimen? ut illum Impulerit vetito conuertere lumina motu Funestas ad Aquaes: ubi visam exposcere formam Caeperit, et subitos per lumina traxerit ignes. Ille quidem furto misere gnudebat: at iste Ignarum fecere iocos. Utque altera caedis Materies adiecta fuit, qua iusserat idem Coniugis ereptae, ferro consumere (primis Hostibus obiectum, et meritum meliora) maritum: Hei mihi! quos illa plaus in clade dederunt? 48. At maiore locum mox implevere triumpho, Cum victum (horresco referens) Solomona voluptas Traxit, et ille cebris incautum mille fefellit. Quantus enim, ah quanto datus est e culmine praeccps? Admiranda prius patrio qui Templa Tonanti Arduus immensa fuerat molitus opum vi; Atque Arabum effossism venis locu pletibus aurum. Argentique graves immania pondera lamnas, Atque exhausta frequens Themesaeis aera fodinis Omnia, certatim in Solymam congesserat Aedem: Post autem, ut captum Cocytia monstra profanis Implicuere toris (nam taedis mille iugales Inerat in thalamos, Hymenis mille ligatus) Infelix delubra Iovi Venerique dicavit, Et Stygias coluit, vanissima numina, Larvas Stultus, adorato, fieri quod iusserat, auro. Haec ubi nocturno Furiarum maxima caetu Artibus acta suis, narraverat, omnia circum Haec Acherunt eo sonuere cacumina plausu. Centum exinde dies, totidemque ea gaudia noctes Hoc egere specu, semper Solomone vocato. Numquam alia gavisa magis sunt Tartara praeda. 49. Huc de more cohors eadem remeaverat, illis Noctibus, hoc primis genitrix quibus attigit antrum Adventum sensere ferae, stabulisque relictis Intima deserti petiere cubilia luci. Exoritur longeque fragor; lateque ruinam Unam omnes montes, unam omnia saxa minantur Insequitur formis acies informibus ingens, Capri pedum plerique genus, plerique recurvis Unguibus, infesti cornutis frontibus omnes. Hi veteres antri latebras velut agmine facto Insultare parant, caveamque insidere monstris. At simulae habitatae loci spelaea colonis Attoniti videre novis, et adesse parasam Arcani custodis opem, (nam limina praesens Munieram custos) illi retro otius acti Per diversa ruunt, noctumque ululatibus implent. Idque aliis aliisque iterum de noctibus ausi, Sunt iterum atque iterum me propugnante repulsi, Aeternoque locum vitare timore coacti. Talia sexenni custos memorabat alumno. Ille statim: si causa mei fuit ista recessus, O bone tutor, ait: liceat, persi quid amavi Te coluique patris deserta revisere tecta, O liceat! mora nulla viaeest; permiseris, ibo, In medium penetrabo fori, cupiamque videri. Quid miserum Herodis totin annos differo votum? Quaesitum inneniat tandem caput. Hauriat omnem Dum Domino parcat, famulie cervice cruorem. 50. Dixit. At ille, meis, puero, ait intime curis, Parcius ista velis. Non haec sunt ulitima fatis Tempora pacta tuis: fieri neque crimen ab uno Omne Herode potest. Venient Natique nepotesque Illius, et patrem in scelerum certamine vincent. Ex illis tibi certus erit, ne quaere, tyrannus. Iam video, quid quina tibi post lustra minetur Improbus, et thalami fraterni incestus adulter. Tu ne cede minis, sed flagitiosa coerce Connubia, et nullo coeuntes auspice taedas Rumpe frequens. Dabitur quondam indignissima merces, Carcer. At aeratis libertas vincta catenis Stabit adhuc; manibusque licet pedibusque ligaetis, Herodi servire tamen se lingua negabit. Macte nova virtute puer! sic saepe tonantem Audiat Herodes, pravoque a tramite rectum Ad leges convertat iter. Sed enim improba Dipsas Turbat opus, video. Video Sybaritica regum Barbarico dudum convivia fervere luxu: Et festas quae forma dapes lasciva profanet Hebraeae Veneris. Superi, hanc arcete puellam Una omnes mecum, scelerisque avertite prolem! Alternum facit, ecce pedem; saltuque salaci Fascinat infaustae rideniia Sigmata mensae. Quam vereor miserande puer, quo fabula tendat! Ecce repente caput, caputa cervice resectum Elaeta fertilla manu. Cessa improba, cessa, Iam satis. Haec fatus medio sua verbae reliquit Imperfecta sono. Stupuitpuer abdita rerum, Ignarus quid, quaeque forent. Tamen omniae certus Consilio stabilita Dei, nil quaesiit ultra, Quae vitae praeussa forent eventa futurae.

Finis Libri Secundi.